A101'in CarrefourSA'yı alması ve ardındaki hikâye: Yasakların anatomisi

“Örnek bir Anadolu girişimcisi enerjisiyle önce ticari şirketler sonrasında ise sanayi şirketleri kurmuştur.” Kendi adını taşıyan holdingi, Turgut Aydın’ı böyle tanıtıyor. Daha fazlası, dahası o şirketlerin bir kısmı gizleniyor. Zira...

Güncel haber şu: “Bünyesinde bulunan A101 mağazalarıyla Türkiye’nin 81 ilinde faaliyet gösteren Yeni Mağazacılık AŞ, organize perakende sektörünün önde gelen şirketlerinden CarrefourSA’yı devralmak üzere Sabancı Holding ve Carrefour ile anlaşmaya vardı.”

Ağustos 2016’daki haber ise şu: “A101 marketler zincirini de bulunduran Yeni Mağazacılık AŞ sahipleri hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Fethullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması’na (FETÖ/PDY) yönelik süren soruşturmalar kapsamında aranan A101 marketler zinciri Yönetim Kurulu Başkanı Turgut Aydın, Trabzon’un Maçka ilçesinde gözaltına alındı.”

İki haberin arasında tam 10 yıl var. Memleketin yakın tarihinin kısa özeti var. Yakın geleceğimize dair ipuçları var...

Kütüphanemden eski dosyaları indiriyorum. A101’in sahibi Turgut Aydın’ın ve çocuklarının darbe girişiminin hemen sonrasında gözaltına alınmasına dair belgeleri karıştırıyorum. Soruşturma dosyasındaki Turgut Aydın fotoğrafının altında “örgüt üyesi” diye yazılmasını, “Aşağıdaki firmalarda ortaklığı bulunuyor” adlı raporu, o firmaların birinci sırasında Bank Asya’nın olduğunu hatırlıyorum.

Doğru, Fethullahçıların bankasının kurucularındandı zaten, diyorum. Sonra, A101’e sahip olma sürecini düşünüyorum. Keza o marketler zincirinde de Fethullahçılar ile ortaklık yaptığını anımsıyorum.

Ama işte çabuk unutuyoruz: MHP lideri Devlet Bahçeli de “Sürekli zam yapan zincir marketlerin FETÖ’yle irtibat ve ilişkisinin titizlikle araştırılması gerek” demişti. Halbuki, o zincir marketlerden A101’in sahipleri gözaltına alındıktan üç gün sonra serbest bırakılmıştı.

Öyle ya, Nur cemaatinin önderlerinden Hüsnü Bayramoğlu devreye girmiş; resmi bir açıklama yapmıştı. Bayramoğlu, A101’in sahiplerinin “Fethullahçı” değil, “Nur talebesi” olduğunu söylüyordu. Cemaatin, A101’in patronunun evinde Risale dersleri yaptığını da vurgulayan Bayramoğlu, “Cumhurreisimizin hemşerisi ve aile dostudur” notunu düşmeyi de ihmal etmiyordu.

Nihayetinde, 2017’de İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilen ve sonrasında “buhar” olan bir soruşturma A101’in geçirdiği...

FARKINDA MISIN?

Bu arşiv bilgilerinden sonra şuraya geleceğim: Sektörde konuşuluyor ki... A101 “Z kuşağı neden bizi tercih etmiyor” diye büyük bir araştırma yaptırmış. CarrefourSA’nın alımı da işte bu araştırmanın ürünüymüş. Satışın ve devrin kesinleşmesi aylar sürermiş. Carrefour’un yeni sahibi olan “muhafazakârlar” alkollü içkileri hemen raflardan indirmeyecekmiş. Yavaş yavaş kaybolacakmış o şaraplar; asıl belirleyici ise gelecek yıl olması beklenen seçimlermiş.

Peki, neden? O seçimlerin sonucunda, Türkiye’de alkollü içkileri tüketmek için Dubai modeli mi getirilecek? Yani, özel ruhsatlı alanlarda daha çok turistlere hitap eden bir yaşam biçimi mi arzulanıyor?

Madem hedef Z kuşağı, yasaklarla mı onları tavlayacaklar, muamma.

Hadi bir tez daha öne süreyim: Carrefour’dan sonra alkollü içki satan o tek zincir market de bir gün başka bir üç harfli muhafazakâr şirkete satılır mı? Olmaz, demeyin.

Okuduğunuz çeyrek yüzyılın özeti aslında. AKP’nin yasak tarihi, küçük tavizlerle başlayıp büyük kayıplara dönüşen bir sürecin hikâyesi... İçki kadehinin ekranlarda flulaşmasından konser yasaklarına, heykel yıkımından sanatçıların kara listeye alınmasına kadar uzanan bir çizginin devamı olarak, artık günlük yaşam da dönüşecek.

Farkında mısın?