ABD istihbarat değerlendirmeleri: Rusya, İran'ın CIA tesislerine saldırılarında rol oynamış olabilir

Reuters’a konuşan ve ABD istihbarat değerlendirmeleri hakkında bilgi sahibi olan dört kaynak, saldırıların isabet oranı ve etkisinin yanı sıra Rusya’nın İran’a sağladığı daha geniş kapsamlı teknik desteğin olası bir iş birliğine işaret ettiğini söyledi.

Rusya’nın İran’ın Körfez’deki ABD hedeflerine yönelik saldırılarına hedefleme ve teknik destek sağladığı daha önce basına yansımış, bu destek ABD’li yetkililer tarafından da kabul edilmişti. Ancak CIA tesislerine düzenlenen saldırılarda Moskova’nın olası rolünün ayrıca incelendiği bilgisi daha önce açıklanmamıştı.

EN AZ İKİ CIA NOKTASI VURULDU

Mart ayında en az iki CIA noktasının vurulduğu bildirildi. Bunlardan birinin, Riyad’daki ABD Büyükelçiliği bünyesinde bulunan CIA istasyonu; diğerinin ise Irak’ın doğusunda yer alan ayrı bir tesis olduğu belirtildi.

Bazı kaynaklar daha fazla CIA noktasının da vurulduğunu öne sürerken, tesislerin sayısı ve konumları açıklanmadı. Bir kaynak saldırıya uğrayan noktaların sayısını “birden fazla, bir düzineden az” şeklinde ifade etti.

Batılı bir istihbarat kuruluşuna ait kurum içi değerlendirmede, Rusya’nın bölgedeki CIA tesislerinin hedef alınmasında muhtemelen rol oynadığı sonucuna varıldığı kaydedildi.

Körfez’de görev yapan ve istihbarat raporları hakkında bilgilendirilen iki Batılı yetkiliye göre Riyad’daki saldırıda, Rusya tarafından geliştirildiği değerlendirilen iki İran yapımı Shahed dronu kullanıldı. İddiaya göre ilk dron büyükelçilik binasının dış cephesindeki savunmasız bir noktada delik açtı, ikinci dron ise bu açıklıktan içeri girerek infilak etti. Saldırıda ölen veya yaralanan olmadığı bildirildi.

KOMETA-M SİSTEMİ İDDİASI

Kaynaklar, Rusya’nın İran’a ait Shahed dronlarının hedefe ulaşma kabiliyetini geliştirmesine yardım ettiğini belirtti. Moskova’nın, Shahed-136’ların isabet oranını artırmak amacıyla İran’a “Kometa-M” adlı uydu navigasyon sistemi sağladığı öne sürüldü.

Uzmanlara göre Kometa-M, İran’ın ürettiği sistemlerden daha hassas çalışıyor ve elektronik karıştırmaya karşı daha dayanıklı. Rusya’nın sistemi İran’a verdiği iddiasını ilk olarak mart ayında The Wall Street Journal gündeme getirmişti. Kremlin ise haberi “sahte” olarak nitelendirerek reddetmişti.

Rusya’nın hassas CIA noktalarının hedef alınmasına doğrudan yardım ettiğinin belirlenmesi, Moskova’nın ABD operasyonlarını sekteye uğratmak için İran’a daha ileri düzeyde destek vermeye hazır olduğu anlamına gelebilir.

Rusya’nın İran’a hedef bilgisi sağladığına yönelik endişeler, İran’ın Ürdün’deki bir ABD hava üssünde askerî barakaları balistik füzelerle vurması ve iki askerin hayatını kaybetmesinin ardından daha da arttı.

KESİN SONUCA ULAŞILMADI

Bununla birlikte ABD istihbaratında Rusya’nın rolüne ilişkin kuşkuların sürdüğü belirtildi. Bazı kaynaklar, İran’ın doğrudan CIA istasyonunu değil ABD Büyükelçiliğini hedeflemiş ve istasyonun tesadüfen vurulmuş olabileceği ihtimaline dikkat çekti.

Bazı analistler ise Rusya dışında çok az ülkenin CIA tesislerine ilişkin böylesine hassas hedef bilgilerini elde etme kapasitesine ve bunları ABD’ye karşı kullanma isteğine sahip olduğu görüşünde.

Eski CIA istasyon şefi Daniel Hoffman, Moskova ile Tahran arasındaki stratejik ortaklık dikkate alındığında Rusya’nın İran’a CIA tesislerini hedeflemesi için yardım etmesinin şaşırtıcı olmayacağını söyledi. Hoffman, iki ülkenin kendi nüfuz alanlarında ABD etkisini azaltma konusunda ortak çıkarlara sahip olduğunu belirtti.

CIA konuya ilişkin yorum yapmazken İran’ın Birleşmiş Milletler Temsilciliği, Rusya Savunma Bakanlığı ve Suudi Arabistan yönetimi de açıklama taleplerine yanıt vermedi.