Eilmeldung
FRUn homme de 59 ans tue son ancienne compagne à ChampforgeuilARإيران تواصل هجماتها على دول الخليج لليوم الثاني.. استنفار أمني واسعESItalia expulsa a dos agregados militares rusos por espionajeRURussian Budget's Oil and Gas Revenues Drop 22.7% in H1 2026TRSinirlioğlu: Uluslararası Hukuk Normları Erozyona UğruyorINTLOhio Woman Facing Child Neglect Charges Previously Gave Birth to Conjoined TwinsGLOBALDeadly Fire at Chinese Shoe Factory Kills at Least 28CRYPTO-ENLabour MPs push for permanent crypto donation ban in UKPLSenator KO zrzeknie się immunitetu. Czego dotyczy śledztwo?ARالسعودية ترحب بإلغاء تصنيف سوريا دولة راعية للإرهاب وجهود خليجية لاحتواء التصعيد الإيرانيFRUn homme de 59 ans tue son ancienne compagne à ChampforgeuilARإيران تواصل هجماتها على دول الخليج لليوم الثاني.. استنفار أمني واسعESItalia expulsa a dos agregados militares rusos por espionajeRURussian Budget's Oil and Gas Revenues Drop 22.7% in H1 2026TRSinirlioğlu: Uluslararası Hukuk Normları Erozyona UğruyorINTLOhio Woman Facing Child Neglect Charges Previously Gave Birth to Conjoined TwinsGLOBALDeadly Fire at Chinese Shoe Factory Kills at Least 28CRYPTO-ENLabour MPs push for permanent crypto donation ban in UKPLSenator KO zrzeknie się immunitetu. Czego dotyczy śledztwo?ARالسعودية ترحب بإلغاء تصنيف سوريا دولة راعية للإرهاب وجهود خليجية لاحتواء التصعيد الإيراني
Newsgather
BackABD'nin Türk-Kürt Federasyonu Projesi: Yeni Osmanlıcılık mı?
ABD'nin Türk-Kürt Federasyonu Projesi: Yeni Osmanlıcılık mı?
In Entwicklung
Cumhuriyet11.06.2026Politik3 dk okumaTürkiye

ABD'nin Türk-Kürt Federasyonu Projesi: Yeni Osmanlıcılık mı?

Auf einen Blick

  • Makale, ABD'nin Türkiye, Irak ve İran Kürtlerini kapsayan bir Türk-Kürt federasyonu kurma projesini ele alıyor.
  • Bu projenin 1965'ten beri gündemde olduğu, farklı dönemlerde Demirel, Özal ve Erdoğan hükümetlerine sunulduğu belirtiliyor.

KI-generierte Zusammenfassung

Warum es wichtig ist

Makale, ABD'nin Türkiye, Irak ve İran Kürtlerini kapsayan bir Türk-Kürt federasyonu kurma projesini ele alıyor. Bu projenin 'Yeni Osmanlıcılık' adı altında farklı dönemlerde Türkiye'nin önüne getirildiği iddia ediliyor.

Schriftgröße

Yeni Osmanlıcılık, fiilen Türk-Kürt federasyonudur. Projenin sahibi de ABD’dir.

Emekli Amiral Vedii Bilget’in, 24 Şubat 1987 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan yazısına göre ABD, 1965 yılında Türkiye’ye bağlanacak bir “Federe Kürt Cumhuriyeti” için dönemin başbakanı Süleyman Demirel’in ağzını aramıştı. Bilget’e göre “Federe Kürt Cumhuriyeti”, Türkiye, Irak ve İran Kürtlerini kapsayacak ve Türkiye ile federal bir çatı altında birleştirilecekti.

Yine dönemin Senato Üyesi Sadi Koçaş, anılarında, “ABD’nin AP’yi ve Demirel’i 1965’te iktidara getirdiğinde, ‘Irak-İran ve Türkiye Kürtlerini Federe bir Cumhuriyet haline getirelim, bunu Türkiye’ye bağlayalım’ isteğinde bulunduğunu” belirtiyordu. (Atatürk’ten 12 Mart’ta Anılar, 4. Cilt, May Yayınları, 1977)

ÖZAL’DAN ERDOĞAN’A ABD PROJESİ

ABD, bu projesini Türkiye’nin önüne bir kez de 1974 yılında getirdi. “Şartların olgunlaşmadığı” 1965 ve 1974 yıllarından sonra ABD, aynı projeyi bu kez 12 Eylül Türkiye’sinin önüne 1986 yılında getirdi ve Turgut Özal’a kabul ettirdi. Talabani, “Özal’ın Kürdü” olarak tanınan Nurettin Yılmaz’a anlatmış, o da 2008’de açıklamıştı: Özal, Barzani ve Talabani’ye “Kürtlerin bir federasyon şeklinde Türkiye’ye bağlanmasını” teklif etmişti, onlar da kabul etmişti. (Neşe Düzel, Pazartesi Konuşmaları, Taraf, 24.11.2008)

AKP’nin BOP eşbaşkanlığı ile ABD projesi 2002’de yeniden işleme koyuldu. İktidarın çeşitli adlar altında döne döne sarıldığı “Kürt açılımı” işte o projedir. AKP zaman zaman bu projeye Arap boyutu katarak ve “Osmanlı coğrafyasına yeniden açılmak” diye formüle ederek muhafazakâr kamuoyuna pazarlamaya çalışıyor. DEM’li açılım koordinatörü Ahmet Türk de “Irak Kürtleri de Suriye Kürtleri de tıpkı Osmanlı’daki gibi, Türklerle birlikte yaşamak istiyor” diyerek Kürt kamuoyuna pazarlamaya çalışıyor. Diğer aktörler de “Türkiye’yi Kürtlerle genişletmek” diyerek milliyetçi kamuoyuna pazarlıyor.

BÜYÜK İSRAİL’E RIZA ÜRETİMİ

Bu elbette bir genişleme değil, strateji düzeyinde “Türkiye’yi büyüterek küçültme” projesidir. ABD Türkün ya da Kürt’ün çıkarını düşündüğü için değil, kendi Ortadoğu planlaması için bu projeyi işletmektedir.

ABD’nin “İsrail hegemonyasında yeni Ortadoğu düzeni” içindir bu proje. Büyük İsrail’e rızanın “Büyük Türkiye” ile üretilmesi çabasıdır. ABD Büyükelçisi Tom Barrack’ın “Türkiye ile İsrail Hazar’dan Akdeniz’e işbirliği yapacak” iddiası da bölgeye “Osmanlı millet sistemi” önermesi de bölge için “demokrasi yerine monarşi”nin daha iyi olacağını söylemesi de “İsrail’in güçlü ulus-devlet istemediğini” belirtmesi de ve son olarak bir “Türkiye, Irak, Suriye eksenine” işaret etmesi de bu projeye dahildir.

KILIÇDAROĞLU AÇILIMLA UYUMLU

Kemal Kılıçdaroğlu’nun 9 Haziran’da yaptığı konuşmada “Türkiye, yeniden Osmanlı coğrafyasına yönelmeli, büyümeli” vurgusu, CHP’ye de “yeni Osmanlıcılık” gömleği giydirilmek istendiğine işaret etmektedir.

Kılıçdaroğlu’nun yeni Osmanlıcılık çıkışı ile İmralı’ya gitmeyen ve Öcalan’la masaya oturmayan CHP’li milletvekillerine tepki göstermesi birbirini bütünlemektedir. Çünkü başta da belirttiğimiz gibi yeni Osmanlıcılık fiilen Türk-Kürt federasyonudur.

SİYASETE AÇILIM DİZAYNI

Böylece tablo tamamlanmaktadır. ABD’nin Türk-Kürt federasyonu planı, Barrack’ın Türkiye-Irak-Suriye görevleri ve mesajları, Erdoğan’ın yeni rejim inşası, Bahçeli’nin Kürt açılımına koçbaşı olması, Öcalan’ın yeni rejim inşasına siyasi aktör yapılması, Bahçeli’nin yeni rejimde başkana “biri Kürt biri Alevi iki yardımcı” önermesi...

Bu durumda Kılıçdaroğlu Erdoğan’ın yardımcılığına mı oynuyor peki?

Önemle belirtelim: Yeni Osmanlıcılık da Türk-Kürt federasyonu da hayaldir. ABD kendi planlaması gereği dayatıyor, AKP de iktidarını sürdürebilmek için plana uyuyor. Ayrıca Ankara bunu NATO’nun yeni dönüşümüne uygun görüyor.

Worauf zu achten ist

KI-Ausblick — Möglichkeiten, keine Fakten

  • ABD, kendi Ortadoğu planlaması doğrultusunda Türk-Kürt federasyonu projesini dayatmaya devam edecektir.

    Sehr wahrscheinlich · Mittelfristig

  • AKP iktidarı, ABD'nin planına uyarak 'Kürt açılımı' adı altında bu projeyi pazarlamaya çalışacaktır.

    Wahrscheinlich · Mittelfristig

  • CHP liderliği, 'yeni Osmanlıcılık' söylemiyle bu projeye dolaylı destek verebilir.

    Möglich · Mittelfristig

Offene Fragen

  • ABD'nin bu projedeki nihai hedefi nedir?
  • Türkiye'deki siyasi partilerin bu projeye karşı gerçek tutumu nedir?
  • Kürt liderlerin bu federasyon teklifine dair güncel yaklaşımları nelerdir?
  • Büyük İsrail planı ile bu federasyon projesi arasındaki somut bağlantı nedir?

Verwandte Themen

This article was originally published by Cumhuriyet.

Ähnliche Meldungen

Mehr zu diesem ThemaABD