Bakan Göktaş: Sosyal devlet anlayışımızı tespitten çözüme taşıyoruz

Bakan Göktaş, bir otelde düzenlenen "Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İzleme Birimi ve Vaka Yönetimi Çalıştayı"nda yaptığı konuşmada, yıllardır sahada büyük emekle yürüttükleri sosyal yardım çalışmalarını daha güçlü zemine taşımak üzere bir arada olduklarını söyledi.

İhtiyaçları karşılamanın ötesine geçen, çocukların geleceğini önceleyen ve kurumları aynı hedef etrafında birleştiren bir vizyonu ele alacaklarını belirten Göktaş, UNICEF işbirliğinde gerçekleştirdikleri çalıştayla sahadan gelen bilgiyi karar alma süreçlerine daha etkili şekilde yansıtmayı amaçladıklarını vurguladı.

Göktaş, içinde yaşanan dönemin tüm dünyada sosyal devlet anlayışını her zamankinden daha kritik bir noktaya taşıdığına işaret ederek, "Bugün küresel ölçekte derinleşen sosyal eşitsizlikler, göç, afetler, savaşlar ve aile yapısını zorlayan yeni riskler, sosyal politikaları ülkelerin en stratejik alanlarından biri haline getirdi." ifadesini kullandı.

Artık sosyal devletin sadece ihtiyaç anında devreye giren bir yapı olmadığını vurgulayan Göktaş, sosyal devletin riskleri önceden gören, aileyi ayakta tutan, çocuğu koruyan ve toplumun dayanıklılığını artıran güçlü bir gelecek tasavvuru olduğunu kaydetti.

Bakan Göktaş, Türkiye'nin bu anlayışı en güçlü biçimde hayata geçiren ülkelerden biri olduğunu ifade ederek, "Dünyanın birçok ülkesinde sosyal koruma sistemleri krizler karşısında yeniden yapılanma arayışına girmişken, Türkiye bu alanda güçlü bir uygulama birikimine sahiptir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde ülkemiz, sosyal yardım ve sosyal hizmet alanında çok geniş bir kurumsal kapasiteye ulaştı. Son 24 yılda hayata geçirilen politikalarla Türkiye, sosyal devleti hayatın her alanına dokunan güçlü bir sisteme dönüştürdü." değerlendirmesinde bulundu.

"Bugüne kadar 30 bin 296 kırılgan hanemizi tespit ettik"

Sosyal devlet tecrübesiyle sahaya inen, her haneye ulaşan ve ihtiyacı yerinde tespit eden güçlü bir model inşa ettiklerini dile getiren Bakan Göktaş, şunları söyledi:

“İşte bu anlayışın sahadaki en güçlü taşıyıcılarından biri, sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarımızdır. Bugün 1003 vakfımız ile ülkemizin en ücra köşelerine kadar uzanan güçlü bir sosyal koruma ağına sahibiz. Bu büyük yapı, devletimizin şefkatini milletimizin dayanışma ruhuyla buluşturan mekanizmalardan biridir. Günden güne değişen sosyal ihtiyaçlar ise farklı gereklilikleri de beraberinde getiriyor. Sosyal devletin sahadaki varlığını daha dinamik, daha erken harekete geçen ve daha bütüncül bir yaklaşımla güçlendirmeyi gerekli kılıyor. Çünkü artık mesele destekleri ve hizmetleri sadece başvuru geldiğinde ulaştırmak değildir. Esas mesele ihtiyaç derinleşmeden, riskler büyümeden, kırılganlıklar kalıcı hale gelmeden vatandaşımıza ulaşabilmektir.”

Göktaş, İzleme Birimini geçen yıl bu anlayışla kurduklarını anımsatarak, "Bu birimle Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi üzerinden bugüne kadar 30 bin 296 kırılgan hanemizi tespit ettik. Bu haneleri 920 sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfımızla paylaştık. Kimi zaman bu hanelerde ebeveyn kaybı yaşamış bir çocuğa ulaştık. Bazen öz bakım ihtiyacını karşılamakta zorlanan bir yaşlımızın yanında olduk. Kimi zaman ağır engelli ve yalnız yaşayan bir vatandaşımızın hayatına dokunduk. Bazen de okul devamsızlığı riski taşıyan bir çocuğumuzu yeniden eğitime kavuşturduk." dedi.

"İzleme Birimimiz, sosyal devlet anlayışımızı tespitten çözüme taşıyor"

Geçen 8 ayda 3 bin 542 haneyi sosyal hizmet merkezlerine yönlendirdikleri bilgisini veren Göktaş, şöyle devam etti:

"326 haneyi Milli Eğitim Bakanlığımızın il müdürlükleriyle, 272 haneyi ise İŞKUR'la bir araya getirdik. 5 bin 582 haneye düzenli yardım bağladık. 12 bin 355 hanemize ise tek seferlik ve süreli bir yardım gerçekleştirdik. Toplamda 13 bin 364 tekil haneyi sosyal destek mekanizmalarımızla buluşturduk. İzleme Birimimiz, bu anlamda sosyal devlet anlayışımızı rakamlardan sahaya, veriden insana, tespitten çözüme taşıyor. Tüm bu süreçte şunu gördük, bir hanenin ihtiyacı çoğu zaman tek bir başlıkla sınırlı değil. Gelir desteği elbette önemlidir ancak ihtiyaçlar değişebiliyor. Bir sosyal hizmet müdahalesi, bir çocuğun eğitim sürecinin takibi ya da çalışabilir durumdaki bireyin istihdama yönlendirilmesi...

Bazı hanelerde yaşlı bakım hizmeti öne çıkıyor. Bazı hanelerde engelli desteğinin veya psikososyal desteğin devreye girmesi gerekiyor. Bu nedenle sosyal yardımı eğitimden, sağlıktan, istihdamdan, çocuk korumadan ve aileyi güçlendiren diğer tüm kamu hizmetlerinden ayrı düşünemeyiz. Ayrıca izleme sistemimizde dikkate aldığımız bu çok boyutlu sosyal göstergeleri bir arada değerlendirerek sosyal risk haritalarımızı da çıkarıyoruz. Böylece hanelerin ihtiyaçlarını tek tek takip ederken risklerin bölgesel ve yerel düzeyde nasıl yoğunlaştığını çok daha net görebiliyoruz. Bu anlamda sosyal risk haritaları, ihtiyaçlara daha erken cevap vermemizi sağlayan güçlü bir imkandır."

Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, bu sistemle çocuklardan kadınlara, engelli ve yaşlı bireylerden ailelere kadar farklı alanlardaki hassasiyetleri bir bütün içinde ele aldıklarını, Aile Rehberi ve Çocuklar Güvende sistemleri ile haneleri düzenli olarak takip edip hizmetlerini hızla devreye aldıklarını anlattı.

"Çalıştayımız, sosyal yardım sistemimizin yeni dönemine önemli katkılar sunacaktır"

Vaka yönetimi yaklaşımının bu noktada kritik anlam kazandığını vurgulayan Göktaş, "İzleme, değerlendirme ve vaka yönetimi bizim için teknik bir süreçten ibaret değildir. Bu yaklaşım, sosyal devlet vizyonumuzun sahadaki en somut karşılığıdır. Hedefimiz, ulaştığımız bu güçlü kapasiteyi daha ileri bir aşamaya taşımaktır. Her haneye daha doğru zamanda, daha doğru hizmetle ve daha bütüncül bir yaklaşımla ulaşmak istiyoruz." diye konuştu.

Göktaş, Aile ve Nüfus On Yılı'nı da bu bakımdan aileden başlayarak ülkenin geleceğini güçlendiren stratejik bir gelecek vizyonu olarak gördüklerini ifade ederek, çalıştayın bu hedefin önemli bir adımı olduğunu söyledi.

Çalıştayda ele alınan her başlığın sahadaki hizmet kapasitelerini daha da güçlendireceğini dile getiren Göktaş, vaka yönetimi süreçleri, sosyal yardım ve sosyal hizmet entegrasyonu, kurumlar arası yönlendirme mekanizmalarına dair değerlendirmeler yapacaklarını, şoka duyarlı sosyal koruma yaklaşımını, veri temelli izleme sistemlerini ve sahada karşılaştıkları yeni ihtiyaç alanlarını ele alacaklarını kaydetti.

Göktaş, sosyal yardım sisteminin gücünün sadece dijital altyapıdan gelmediğini, bu gücün asıl karşılığının sahada emek veren insan kaynağıyla ortaya çıktığını ve vakıf görevlilerinin mesleki yetkinliğini artırmanın bu sürecin en temel başlıklarından biri olduğunu ifade etti.

Çalıştayda ortaya çıkacak sonuçlarla eğitim ve kapasite geliştirme programlarını daha da güçlendirmeyi hedeflediklerini aktaran Göktaş, "İnanıyorum ki İzleme Birimi ve Vaka Yönetimi Çalıştayımız, sosyal yardım sistemimizin yeni dönemine önemli katkılar sunacaktır. Aynı zamanda kurumlarımız arasındaki koordinasyonu güçlendirecek ve sosyal devlet vizyonumuzu daha etkin bir zemine taşıyacaktır." şeklinde konuştu.

UNICEF Türkiye Temsilcisi Paolo Marchi de burada bir konuşma gerçekleştirdi. Öte yandan çalıştayda, İzleme Biriminin işleyişine ilişkin hazırlanan tanıtım videosu da gösterildi.