"BULDUĞUMUZ EN ESKİ YAZIT 722 YILINA AİT"

Midyat Belediyesi Telkari Müzesi Müdürü ve Turabdin Enstitüsü Koordinatörü Uzman Süryolog Adem Coşkun ise taş blokların 4. veya 5. yüzyılda inşa edilen Süryani Mor Aday Kilisesi'ne ait olma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtti.

Tarihi kaynaklarda söz konusu bölgede Mor Aday Kilisesi'nden bahsedildiğini anlatan Coşkun, şunları kaydetti:

"Taşların üzerindeki Süryanice Estarngoelo formuyla yazılmış olan kitabelerdir. Genelde 8. ile 14. yüzyıla ait farklı aralıklarla ve formlarla yazılmış kitabeler olduğunu tespit ettik. Süryani kiliselerindeki ölen din adamları genelde kiliselerin içerisinde bir yerde muhafaza ediliyordu. Orada defnediliyordu. Taşların bir bölümü mezar taşları. Vefat eden din adamlarının isimleri geçiyor. Mesela Gabriel, Daniel, Şimuel, Saliba gibi din adamlarının isimleri geçiyor. Bir de bu yazıtları işleyen kişi 'Muşe' isminde bir kişi. En eski yazıt 1083 Yunan yılı. Bu da miladi yıla dönüştürülürken milattan sonra 722'ye tekabül ediliyor. Şu an bulduğumuz en eski Süryanice yazıt 722 yılına ait."

En eski yazıtta yapılan incelemelerde önemli bilgilere ulaştıklarına işaret eden Coşkun, "Bu kitabe, 722 yılında kilisenin tahrip olduğunu ve buradaki papazların el birliğiyle kiliseyi ayağa kaldırdığını belirten bir kitabedir." dedi.

Coşkun, 1911 yılında Gertrude Bell arşivinde kiliseye ait fotoğrafların bulunduğunu, sözlü tarih çalışmalarına göre ise kilisenin harabeleri ile bazı yazıtların 1960'lı yıllara kadar görülebildiğini sözlerine ekledi.