Chọn ngành kế toán trong kỷ nguyên AI: Cần chú trọng kỹ năng số và thực hành

AI tự động hóa nhiều nghiệp vụ kế toán, vì vậy thí sinh cần nhìn vào chương trình đào tạo, kỹ năng dữ liệu và cơ hội thực hành trước khi chọn ngành.

Kế toán từng được nhìn nhận là ngành thiên về ghi chép chứng từ, nhập liệu và lập báo cáo. Hiện nay, phần mềm kế toán, hệ thống ERP, công cụ phân tích dữ liệu và AI đang thay đổi cách doanh nghiệp vận hành bộ phận tài chính - kế toán.

Nhiều việc lặp lại như đối chiếu hóa đơn, phân loại chứng từ, tổng hợp báo cáo có thể được tự động hóa. Người làm kế toán vì vậy không chỉ xử lý nghiệp vụ, mà còn cần kiểm soát dữ liệu, nhận diện rủi ro, phân tích tài chính và hỗ trợ nhà quản trị ra quyết định.

Điều này khiến câu hỏi "có nên học kế toán trong thời AI" không chỉ nằm ở lựa chọn ngành. Thí sinh cần quan tâm ngành học đó được đào tạo như thế nào, có cập nhật công nghệ hay vẫn chủ yếu theo cách truyền thống.

Theo đại diện Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT), doanh nghiệp hiện vẫn cần nhân sự kế toán có chuyên môn chắc. Tuy nhiên, lợi thế thuộc về người biết dùng công cụ số, đọc hiểu dữ liệu và tạo giá trị từ thông tin tài chính.

Khi chọn chương trình đào tạo, thí sinh có thể xem xét bốn yếu tố: nền tảng chuyên môn kế toán - tài chính; nội dung về công nghệ và dữ liệu; mức độ gắn với chuẩn nghề nghiệp quốc tế; cơ hội thực hành với doanh nghiệp.

Nền tảng chuyên môn vẫn là lõi của nghề. Sinh viên cần hiểu chuẩn mực kế toán, kiểm toán, tài chính và quy trình kiểm soát. Trên nền tảng đó, kỹ năng số giúp người học xử lý khối lượng dữ liệu lớn, dùng phần mềm kế toán, ERP, Excel nâng cao, công cụ BI hoặc các nền tảng AI trong công việc.

Tư duy liên ngành cũng quan trọng. Kế toán viên trong môi trường số cần hiểu hoạt động kinh doanh, quản trị và công nghệ để giải thích số liệu, không chỉ ghi nhận số liệu. Đây là nền tảng cần thiết khi làm việc tại ngân hàng số, fintech, công ty công nghệ, startup hoặc bộ phận chuyển đổi số tài chính.

Với ngành Kế toán tại PTIT, chương trình được giới thiệu theo định hướng kế toán số, kết hợp kiến thức kế toán - tài chính với công nghệ thông tin, AI và phân tích dữ liệu. Nhà trường cũng hợp tác với Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA), nhằm tăng tính kết nối với chuẩn nghề nghiệp quốc tế.

Theo đại diện nhà trường, điểm khác biệt của chương trình là đưa yếu tố công nghệ vào đào tạo từ sớm, thay vì chỉ xem đây là kỹ năng bổ trợ. Sinh viên có thể tiếp cận công cụ phục vụ kế toán số, phân tích dữ liệu và quản trị doanh nghiệp, đồng thời thực tập, thực hành thông qua mạng lưới đối tác.

Trong thời AI, cơ hội nghề nghiệp của ngành kế toán không chỉ giới hạn ở kế toán viên, kiểm toán viên hay chuyên viên tài chính. Người học có thể hướng đến các vị trí phân tích dữ liệu tài chính, tư vấn ERP, kiểm soát nội bộ, tư vấn chuyển đổi số tài chính hoặc các vai trò liên quan đến quản trị dữ liệu doanh nghiệp.

Do đó, khi chọn ngành kế toán, thí sinh không nên chỉ nhìn vào tên ngành. Điều cần cân nhắc là chương trình có giúp người học thích ứng với công nghệ, hiểu dữ liệu và làm việc trong môi trường số hay không.