CHP'li Açıkel, Marmaray'daki intihar vakaları için TBMM'ye soru önergesi verdi

CHP İstanbul Milletvekili Fethi Açıkel, Marmaray hattında son dönemde artan intihar vakalarına ilişkin olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na yazılı soru önergesi sundu. Açıkel, önergesinde söz konusu vakaların yalnızca bireysel nedenlerle açıklanamayacağını belirterek, hem toplumsal koşulların hem de ulaşım altyapısındaki güvenlik önlemlerinin yetersizliğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Önergenin gerekçesinde Açıkel, şu ifadelere yer verdi: "Türkiye'de halkımız uzun yıllardır kötü yönetimden kaynaklanan hak etmediği ekonomik darboğazlar ve buna bağlı toplumsal çözülme ve buhran pençesinde zor günler geçirmektedir. Bu yüzden toplumsal umutsuzluk ve çıkışsızlık duygusu; bireyleri, aileleri ve bilhassa genç kuşakları adeta esir almaktadır. Türkiye'de 81 ilde ve bilhassa büyükşehirlerde katlanamaz noktaya ulaşan hayat pahalılığı, kastlaşan gelir eşitsizliği, işsizlik ve güvencesiz çalışma koşulları; bireylerin ruh sağlığı üzerinde ciddi baskılar yaratmaktadır. Özellikle tüm Türkiye'yi kuşatan barınma krizi ve vatandaşlarımızın artan borç yükü bu tabloyu ağırlaştırmaktadır. Sosyal destek mekanizmalarının yetersizliği, bireyleri yalnızlaştıran ve çaresizlik girdabına iten bir tablo ortaya çıkarmaktadır."

"VAKALARDAKİ ARTIŞIN YALNIZCA BİREYSEL TERCİHLERLE AÇIKLANMASI MÜMKÜN DEĞİLDİR"

Bu bağlamda; maalesef toplu ulaşım hatlarında meydana gelen intihar vakaları bu vahim durumu gözler önüne sermektedir. Bu çerçevede, kamusal alanlarda ve özellikle toplu ulaşım hatlarında meydana gelen intihar vakalarındaki artışın yalnızca bireysel tercihlerle açıklanması mümkün değildir. Nitekim İstanbul'da hizmet veren Marmaray hattında son dönemde kısa aralıklarla yaşanan intihar vakaları, hem bu yapısal sorunların somut bir yansıması hem de kamu idaresinin önleyici tedbirler konusundaki yetersizliğinin bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Basına yansıyan olaylar incelendiğinde, kısa süreler içerisinde farklı istasyonlarda birden fazla intihar vakasının meydana geldiği; bu durumun yalnızca münferit olaylarla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda toplu ulaşım sisteminde ciddi aksamalara ve kamu hizmetinde kesintilere yol açtığı görülmektedir. Bu sıklık, söz konusu olayların münferit olmaktan çıkıp yapısal bir sorun haline geldiğine işaret etmektedir.

"MARMARAY HATTINDA BENZER BİR GÜVENLİK UYGULAMASININ BULUNMAMASI DİKKAT ÇEKİCİDİR"

Buna karşın İstanbul'daki bazı metro hatlarında, özellikle yoğun yolcu trafiğine sahip ve yeni nesil olarak inşa edilen hatlarda peron ayırıcı kapı sistemlerinin kullanıldığı; bu sayede raylara doğrudan erişimin fiziksel olarak engellendiği bilinmektedir. Buna rağmen, yüksek yolcu kapasitesine sahip olmasına karşın Marmaray hattında benzer bir güvenlik uygulamasının bulunmaması dikkat çekicidir. Uluslararası örnekler incelendiğinde; büyük metropollerde hem metro hem de banliyö hatlarında platform kapılarının yaygınlaştırılmasıyla birlikte raylara atlama vakalarının önemli ölçüde azaldığı görülmektedir. Bu durum, söz konusu önlemlerin yalnızca teknik bir tercih değil, aynı zamanda kamusal güvenlik ve halk sağlığı açısından etkili bir politika aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla Marmaray hattında yaşanan bu artış, yalnızca münferit olaylar olarak değerlendirilemeyecek; sosyal politika eksiklikleri ile ulaşım altyapısındaki güvenlik açıklarının kesişiminde ortaya çıkan çok boyutlu bir kamu sorunu olarak ele alınmalıdır. Bu kapsamda hem önleyici sosyal politikaların güçlendirilmesi hem de toplu ulaşım sistemlerinde fiziksel ve idari tedbirlerin artırılması bir kamu sorumluluğu olarak karşımıza çıkmaktadır.

"GÜVENLİK ÖNLEMLERİNİN UYGULANMASINA YÖNELİK BİR TAKVİM BULUNMAKTA MIDIR?"

Açıkel, Bakan Uraloğlu'na şu soruları yöneltti: "2020–2026 yılları arasında Marmaray hattında gerçekleşen intihar ve intihar girişimi vakalarının yıllara ve istasyonlara göre dağılımı nedir? 2026 yılı içerisinde kısa aralıklarla yaşanan vakalara ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış herhangi bir risk analizi veya değerlendirme raporu bulunmakta mıdır? Marmaray hattında peron ile tren hattı arasında fiziksel bariyer veya platform kapısı bulunmamasının teknik, idari ve mali gerekçeleri nelerdir? İstanbul'daki bazı metro hatlarında uygulanan platform ayırıcı kapı sistemlerinin Marmaray hattına uygulanmasına engel teşkil eden somut teknik farklılıklar nelerdir? Platform kapısı uygulamasının maliyeti ile intihar vakaları sonucunda oluşan can kaybı, hizmet kesintisi ve ekonomik kayıplar birlikte değerlendirilmiş midir? Marmaray hattında intihar riskine karşı erken uyarı, kriz müdahalesi, güvenlik personeli eğitimi veya psikososyal destek mekanizmaları mevcut mudur? Riskin yüksek olduğu istasyonlarda (örneğin aktarma merkezleri ve yoğun yolcu trafiğine sahip istasyonlar) özel bir güvenlik protokolü uygulanmakta mıdır? Marmaray hattında kademeli olarak platform kapısı veya alternatif fiziksel güvenlik önlemlerinin uygulanmasına yönelik bir takvim bulunmakta mıdır?"