Học sinh vùng sâu Gia Lai mong có nhà vệ sinh tử tế

"Có học sinh chạy không kịp, đi nặng luôn trong lớp. Tôi phải lấy nước lau dọn, xịt dầu gió để bớt mùi và dỗ dành các em vì sợ bị bạn bè trêu chọc", cô giáo Lê Thị Cúc kể.

Điểm trường làng Tpé 2 thuộc Trường Tiểu học và THCS Chơ Glong, xã Chơ Long nằm lọt thỏm giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số, có 75 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 theo học, nhưng không có nhà vệ sinh. Mỗi khi có nhu cầu, học sinh và giáo viên phải ra các bụi cây quanh trường.

Năm học 2025 - 2026, riêng lớp 1 và lớp 2 do cô Cúc phụ trách xảy ra 3-4 trường hợp học sinh đi vệ sinh ra quần. Do phụ huynh đi làm rẫy, cô giáo phải chở học sinh về thay quần áo rồi đưa trở lại lớp. Điểm trường hiện chỉ có hai phòng học. Vì thiếu phòng, một lớp phải chuyển sang học nhờ ở điểm trường khác cách hơn một km. Mỗi tuần, học sinh học 9 buổi tại trường.

Giáo viên cũng gặp bất tiện suốt nhiều năm qua. Cô Cúc và đồng nghiệp phải đợi học sinh về hết hoặc tranh thủ giờ nghỉ để giải quyết nhu cầu cá nhân. Hai giáo viên thường phải thay nhau, một người đi vệ sinh, một người đứng canh. Việc xin đi nhờ nhà dân xung quanh gặp khó khăn do giáo viên e ngại, đặc biệt trong giờ dạy hoặc khi chỉ có nam giới.

"Nhiều năm nay giáo viên đã kiến nghị với nhà trường, với các đoàn thiện nguyện nhưng chưa thực hiện được", cô Cúc cho biết.

Ông Phạm Đình Long, Chủ tịch UBND xã Chơ Long, cho biết địa bàn xã rộng, dân cư không tập trung. Toàn xã có 4 trường học với tổng số 1.836 học sinh. Ngoài điểm trường Tpé 2, còn hai điểm trường khác với hơn 100 giáo viên, học sinh cũng đang thiếu công trình vệ sinh. Đời sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn ở mức cao. Những khó khăn đó phần nào ảnh hưởng đến công tác giáo dục, chăm sóc và tạo điều kiện học tập cho con em.

Cách đó hàng chục km, điểm trường làng Hrach Kôn thuộc Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Chư Krey cũng chung tình trạng. Điểm trường nằm cách trường chính 12 km, có 32 học sinh và ba giáo viên. Không có nhà vệ sinh, cô trò phải tìm đến những bụi cây ven làng.

Cô giáo Lê Thị Hoa cho biết mỗi lần đi vệ sinh phải quan sát xung quanh xem có người qua lại hay không. Vào những ngày mưa, các bụi cây ẩm ướt, trơn trượt. Nhiều học sinh trở lại lớp với quần áo ướt sũng.

Theo ông Nguyễn Xuân Ân, Hiệu trưởng nhà trường, ngoài điểm trường Hrach Kôn còn 4 điểm trường lẻ khác chưa được đầu tư. Tổng cộng hơn 200 giáo viên và học sinh của trường đang sinh hoạt trong điều kiện không có nhà vệ sinh đạt chuẩn.

Ở nhiều nơi, một nhà vệ sinh trường học là công trình bình thường. Nhưng tại các điểm trường vùng sâu Gia Lai, đó vẫn là mong ước kéo dài nhiều năm. "Mong muốn lớn nhất của chúng tôi bây giờ chỉ là học sinh có một nhà vệ sinh đàng hoàng để sử dụng mỗi ngày", cô Cúc nói.

Với những đứa trẻ người Ba Na, Jrai, có được nhà vệ sinh không chỉ giúp các em sinh hoạt thuận tiện hơn mà còn bảo đảm sức khỏe, sự an toàn và lòng tự trọng. Còn với những giáo viên cắm bản như cô Cúc hay cô Hoa, đó là điều kiện tối thiểu để họ yên tâm bám lớp, bám trường.