İran'dan ABD ile Varılan Mutabakat Değerlendirmesi: Lübnan Savaşı ve Varlıklar

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre Bekayi, başkent Tahran'da düzenlediği basın toplantısında, ABD ile İran arasında varılan mutabakata ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bekayi, "Lübnan'daki savaşı sona erdirmek, ABD ile yapılan mutabakatın ayrılmaz bir parçasıdır" dedi.

Mutabakatın ayrıntılarına ilişkin bilgi veren Bekayi, İran'ın dondurulmuş veya erişimi kısıtlanmış varlıklarının serbest bırakılması ile savaşın yol açtığı zararların tazmin edilmesinin de mutabakatın iki temel unsuru olduğunu kaydetti.

ABD yönetiminin her iki konuda da gerekli adımları atmayı taahhüt ettiğini söyleyen Bekayi, şu ifadeleri kullandı:

"İran'a ait bloke edilmiş varlıkların erişime açılması, ABD'nin İran'a yeni bir ödeme yapması değil, İran'ın zaten sahip olduğu varlıklar üzerindeki hakkının tanınması anlamına gelmektedir. Bu konu büyük önem taşımaktadır ve gerekli düzenlemeler bu doğrultuda planlanmıştır."

Savaş zararlarının tazmininin Tahran için önemine dikkati çeken Bekayi, "Tazminat talebi, İran halkının meşru taleplerinden biridir. Çünkü bu savaş yasa dışı bir savaştı ve bu sırada çok sayıda savaş suçu işlendi. İran, bu zararların karşılanmasını talep etmeyi sürdürecek ve bu konu mutabakat zaptında da yer almaktadır" diye konuştu.

Bekayi, savaşı sona erdirmeyi amaçlayan çerçeve mutabakata rağmen ABD'ye karşı "derin bir güvensizliğin" devam ettiğini söyledi.

İran'a uygulanan yaptırımların kaldırılmasının ABD ile yapılan tüm müzakerelerin konusu olduğuna işaret eden Bekayi, şöyle devam etti:

"Bu mutabakat zaptına göre ABD, birincil ve ikincil yaptırımların tamamını kaldırmakla yükümlü olacaktır. Ayrıca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yaptırımları ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın ilgili kararlarının da kaldırılması öngörülmektedir. Bu başlıklar, nükleer konularla birlikte mutabakatın imzalanmasının ertesi gününden itibaren müzakere edilmeye başlanacak ve 60 gün içinde nihai uzlaşıya bağlanacaktır."

Mutabakatın ekonomik boyutuna ilişkin ise Bekayi, söz konusu mutabakat metninde İran'ın petrolü, petrol türevleri ve petrokimya ürünlerinin satışına ilişkin kısıtlamaların kaldırılması konusunun da bulunduğunu ve mutabakat zaptının cuma günü imzalanmasıyla birlikte bu engellerin derhal kaldırılması ve İran'ın petrol, petrokimya ürünleri ve petrol türevlerini hiçbir engel veya sorunla karşılaşmadan satabilmesinin öngörüldüğünü ifade etti.

İran'ın nükleer faaliyetlerinin mutabakat metninde yer almadığını söyleyen Bekayi, nükleer faaliyet ve yaptırımların kaldırılması konularının imza sonrasındaki 60 günlük süre içerisinde ele alınacağını belirtti.

Bekayi, mutabakat zaptının imzalanmasına ilişkin ayrıntılar hakkında gerekli bilgilendirmenin ise daha sonra yapılacağını dile getirdi.