Lâm Đồng đề xuất hủy bỏ xếp hạng di tích quốc gia đối với thác D'Gou Gah

UBND tỉnh Lâm Đồng vừa thành lập Hội đồng thẩm định hồ sơ khoa học trước khi trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét hủy quyết định xếp hạng di tích danh lam thắng cảnh quốc gia đối với thác GouGah. Đề xuất được đưa ra trên cơ sở đánh giá hiện trạng danh thắng và tờ trình của UBND xã Đức Trọng.

Thác GouGah nằm cách quốc lộ 20 khoảng 900 m, thuộc xã Đức Trọng. Bắt nguồn từ thượng nguồn sông Đa Nhim, thác rộng khoảng 60 m, đổ qua các ghềnh đá cao từ 0,5 đến 3 m tùy mùa.

Đây từng là thác nước tự nhiên hoang sơ, hùng vĩ, mang nét đặc trưng của vùng Nam Tây Nguyên. Với dòng chảy ổn định quanh năm và hệ sinh thái đa dạng, nơi đây được đánh giá cao về giá trị cảnh quan.

Năm 2000, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng GouGah là di tích danh lam thắng cảnh cấp quốc gia, với diện tích khoanh vùng bảo vệ hơn 129 ha.

Tuy nhiên, theo khảo sát của địa phương, cảnh quan thác đã suy giảm nghiêm trọng từ khi thủy điện Đại Ninh tích nước năm 2008. Phần lớn khu vực thắng cảnh bị ngập, cấu trúc dòng thác tự nhiên bị phá vỡ.

Vào mùa mưa, nước hồ dâng cao làm ngập khoảng hai phần ba thác, có thời điểm gần như không còn nhận ra dòng chảy. Ngược lại, mùa khô thiếu nước khiến thác cạn kiệt, cỏ dại và bèo phủ kín lòng thác.

Ngoài tác động của thủy điện, biến đổi khí hậu cùng hiện tượng xói mòn, bồi lắng tự nhiên cũng góp phần làm thay đổi địa hình khu vực.

Dù nhiều nhà đầu tư từng được thu hút đến phát triển du lịch sinh thái, các dự án tại đây đều không đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Theo UBND xã Đức Trọng, việc bảo tồn và phục hồi các yếu tố gốc cấu thành giá trị danh thắng hiện rất khó khăn, gần như không khả thi. Vì vậy, địa phương đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét hủy bỏ xếp hạng di tích theo quy định của Luật Di sản văn hóa 2024.