NATO Zirvesi Ankara'da Toplanıyor: Savunma Harcamaları ve Küresel Tehditler Gündemde

Dünyanın en büyük askeri ittifakı olan NATO, 7-8 Temmuz tarihlerinde başkent Ankara'da toplanıyor. Zirveye ABD Başkanı Donald Trump da dahil olmak üzere 32 üye devletin devlet ve hükümet başkanlarının katılması bekleniyor.

Ankara'nın günlerdir hazırlandığı, olağanüstü önlemlerin ve düzenlemelerin yapıldığı, NATO tedbirleri kapsamında alınan kararlar doğrultusunda, kamyon ve motokurye yasaklarının getirildiği bu zirve, hem Ankara hem de diğer ülkeler için kritik öneme sahip.

2026 gündemi, üye devletlerin geçen yıl Lahey'deki zirvede verdikleri, yıllık savunma harcamalarını 2014'te belirlenen %2'lik orandan 2035 yılına kadar GSYİH'lerinin %5'ine çıkarma taahhüdüne dayanıyor. 9 Nisan itibarıyla Avrupa müttefikleri ve Kanada savunma harcamalarını %20 artırdı ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, yaklaşan zirvede milyarlarca dolarlık yeni savunma ile ilgili sözleşmelerin açıklanacağını söylüyor.

Ancak savunma yatırımlarını artırmak NATO'nun önündeki tek sorun değil. Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD-İsrail'in İran ile olan savaşından kaynaklanan sonuçlar ve bunun yanında Trump'ın bir NATO üyesi olan Danimarka'nın bir eyaleti olan Grönland'ı ilhak etme tehditleri, Washington'un ittifaka olan bağlılığı hakkında soruları yeniden gündeme getirdi.

İttifak içindeki tek çatlak bunlar da değil. Amerikalı ve Avrupalı ​​yetkililer Rus tehdidinin niteliği konusunda giderek daha fazla farklı görüşlere sahip.

NATO zirveleri, on yıllardır ittifakın yeni girişimleri duyurması, ortaklarına ve rakiplerine birleşik bir mesaj göndermesi ve güç, birlik ve kararlılık sergilemesi için önemli bir fırsat olmuştur.

Bu yılki toplantı, uzun süredir NATO'ya şüpheyle yaklaşan ABD Başkanı Donald Trump'ı ittifaka bağlı tutmakla ilgili.

İttifakın bugün karşı karşıya olduğu birçok zorluk ve tehdit hakkında geleneksel 50-70 paragraflık bildiri yerine, üyeler kısa bir bildiri yayınlayacak. Zirvenin ana odağı, hangi ülkelerin GSYİH'lerinin yüzde 5'ini savunmaya harcamada ilerleme kaydettiğini ve hangilerinin bunu göstermeden ilerleme sözü vermeye devam ettiğini değerlendirmek olacak.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin bu zirveyi yakından izleyecek. Odak noktası söylenenler değil, ittifak içindeki kırılma noktalarının basına yansımaları olacak.

Kuruluşundan bu yana NATO, (Soğuk Savaş'ın sonundan önce Sovyetler Birliği'ni) farklı önem seviyelerinde de olsa, Rusya'yı caydırma ilkesi etrafında örgütlenmiştir. Ancak Trump, Rusya'yı bugün birçok Avrupalı ​​gibi gerçek bir tehdit olarak görmüyor gibi görünüyor. Hatta birçok kez Amerika'nın Avrupalı ​​müttefiklerine karşı Rusya'nın yanında yer alabileceğini ima etti ve bir keresinde NATO müttefikleri savunma harcamalarını yeterince artırmazlarsa Rusya'yı "istedikleri her şeyi yapmaya" teşvik edeceğini söyledi.

Ancak Avrupa'nın büyük bir kısmı için Rusya tehdidi çok ciddi boyutta. Dördüncü yılına giren savaş, NATO topraklarına ve hava sahasına sıçradı. Özellikle NATO'nun doğu kanadındaki birçok ülke için Rus insansız hava araçlarının saldırıları neredeyse rutin hale geldi.

Zirvenin hem kısa hem de uzun vadede ittifakın ve dünyanın güvenlik önceliklerini değiştirmesi oldukça muhtemel.