Öğrencilerden akran ve siber zorbalığa karşı çarpıcı öneriler

EVRİN GÜVENDİK / ANKARA - Komisyonda çeşitli okullardan ortaokul ve lise öğrencileri, kendilerini en çok akran zorbalığı ve siber zorbalığın etkilediğini dile getirirken okul içi şiddet ve akran zorbalığında en kritik faktör olarak “velilerin olaylara doğrudan müdahalesi”ni gösterdi. Çocuklardan “öğretmenlerin öğrencilerle konuşma eğitimi alması, okulda akıllı telefonların yasaklanıp tuşlu telefonların kullanılması, telefon ve internet erişimine süre kısıtlaması konulması, siber zorbalığa karşı ‘anonim bir çözüm kanalı’ kurulması” gibi çarpıcı öneriler de geldi.

İşte çocuk ve gençlerin gözüyle okuldaki şiddet, akran zorbalığı, kendilerine yönelik dijital risk ve tehditler..

‘Akran zorbalığı’

Yüsra Beyazıt (İBB Şehit Polis Mustafa Erdoğan Ortaokulu 7’nci sınıf öğrencisi): Biz çocukları en çok etkileyen şey, akran zorbalığı. Çünkü akran zorbalığı, zamanının çoğu okulda geçen bir çocuk için hiç de kolay bir durum değil. Çocuklar ve öğrenciler için diğer önemli bir konuda telefon, sosyal medya ve oyun bağımlılığı. Geç saatlere kadar telefonla, bilgisayarla oynayan öğrencilerin derste uyduğunu bile görebilirsiniz.

Batuhan Er (Altındağ Süleymanşah Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 10’uncu sınıf öğrencisi): Akran zorbalığının önüne geçmek için öncelikle sosyal medya kısıtlaması yapılması gerekir. Okullarda akıllı telefonların yasaklanması, tuşlu telefonların kullanılması gerekir.

‘Öğretmenler eğitim almalı’

Sude Çil (Altındağ Süleymanşah Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 11’inci sınıf öğrencisi): Öğretmenlerin konuşma eğitimi alması gerekli, çünkü çoğu öğretmen bir öğrenciyi nasıl uyaracağını bilmiyor. Bunu aşağılayarak yapıyorlar. Mesela bir öğretmen beni güzelce uyarırsa ben onu bir daha yapmam. Ama aşağılayarak yaparsa, arkadaşlarım da beni bundan dolayı zorbalarsa, benim yaşlarımdaki öğrenciler o hareketi yapmaya devam eder.

‘Müdahale engellenmeli’

Muhammed Emrecan Öztürk (Çankaya Özel Harekat Şehitleri Anadolu İmam Hatip Lisesi 12’nci sınıf öğrencisi): Okul içi şiddetin veya akran zorbalığının büyümesindeki kritik faktör; velilerin olaylara doğrudan müdahale etmesi. Bu olayları daha da içinden çıkılamaz bir hâle getiriyor. Velilerin idare ve rehberlik servisleri tarafından doğru bir yaklaşımla yönlendirilmesi, sürecin kurum içi mekanizmalarla yönetilmesi şart.

Biz gençler dijital yerlileri olarak teknolojinin tam içinde doğduk, yetişkinler ise bu dünyaya sonradan dahil olan dijital göçmenleridir. Böylesine devasa ve kontrolsüz bir akışın içinde alınacak önlemlerin de bu muazzam hıza ve dijitalin doğasına ayak uydurması zorunludur.

‘Benzer saldırıyı ucuz atlattık’

Komisyon öğretmenleri de dinledi. Altındağ Süleyman Şah Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Tarih Öğretmeni Özlem Önem, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’daki okul saldırılarının yaşandığı dönemde, görev yaptığı okulda da benzer bir saldırı olayının çok ucuz atlatıldığını söyledi. Önem, sosyal medyada üç öğretmenin ismini vererek öldürmekle tehdit eden üç öğrencinin gözaltına alındığını ve bir ay ev hapsinde tutulduğunu daha sonra da başka okullara gönderildiğini anlattı.

‘Robotlaşmış öğrenciler’

Ertuğrul Gazi Ortaokulu Türkçe Öğretmeni Fadime Tan ise, “Robotlaşmış, hissizleşmiş öğrenciler görüyoruz. Yeni neslimiz maalesef yorum yapamayan, kendini dile getiremeyen öğrenciler. Sadece, oyun kodlarıyla veyahut da sınavlara hazırlanan robotlar gibi oldukları için artık duygularını dile getiremiyorlar. Başka türlü dile getiremeyince geriye şiddet kalıyor” dedi.

Nasıl seçildiler?

Komisyon, Kahramanmaraş, Şanlıurfa ve İstanbul’a yaptığı ziyaretlerde öğrenci ve öğretmenlerle görüşürken, Ankara’daki okullara yönelik de öğrenci, veli ve öğretmenleri dinleme kararı aldı. Dinlenecekler komisyon uzmanları ve bakanlık işbirliği ile belirlendi. Ankara’nın dezavantajlı ve avantajlı bölgeleri olarak Altındağ ve Çankaya içlerinden okullar tercih edildi.

‘Dikey binalar şiddet üretiyor’

Komisyonda sunum yapan Dijital Yaşam Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Tuncay Dilci ise, çarpıcı uyarılar yaptı. Dilci, “Yatak odamızda akıllı telefonun veya manyetik etki, SAR değeri gibi etkisi olan herhangi bir cihazın bulunması uykusuz geçen gecelere neden oluyor. Bölünmüş uyku, tatminsiz davranışlara, agresif tutumlara sebebiyet verebiliyor” dedi. Dilci, dikey binaların hiç farkına varılmadan şiddet ürettiğini kaydederek “20’nci katta yaşayan çocuk ister istemez bir şiddetin içerisindedir” ifadesini kullandı.