Phân biệt Đái tháo nhạt và Đái tháo đường: Hiểu đúng để điều trị hiệu quả

ThS.BS Nguyễn Thị Kim Tuyền, khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho hay tỷ lệ mắc đái tháo nhạt khoảng 1/25.000 người và bệnh này khác đái tháo đường.

Đái tháo nhạt và đái tháo đường đều có thể gây tiểu nhiều, khát nhiều nên dễ bị nhầm lẫn. Tuy nhiên, đái tháo đường là bệnh do rối loạn chuyển hóa đường khiến đường huyết tăng cao. Còn đái tháo nhạt không liên quan đến đường huyết mà do cơ thể thiếu hormone chống bài niệu (ADH) hoặc thận giảm đáp ứng với hormone này, làm mất khả năng giữ nước. Người bệnh đái tháo đường thường có nước tiểu sánh, đậm màu, trong khi người bị đái tháo nhạt có nước tiểu rất loãng và nhạt màu.

Anh Hiệu vào Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khi nồng độ natri trong máu tăng cao 150 mmol/L (bình thường khoảng 135 mmol/L). Bệnh nhân tụt huyết áp, mất nước dẫn đến rối loạn điện giải, bác sĩ chỉ định bù dịch tích cực, quản lý cân bằng nước xuất nhập (theo dõi sự cân bằng giữa lượng nước đưa vào và thải ra trong 24 giờ) để khắc phục tình trạng thiếu nước và ổn định huyết áp.

Kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết của anh ở mức bình thường nhưng tỷ trọng nước tiểu và áp lực thẩm thấu nước tiểu giảm. Chụp MRI ghi nhận có tổn thương vùng hạ đồi - tuyến yên. Bác sĩ Tuyền chẩn đoán anh Hiệu mắc bệnh đái tháo nhạt trung ương do tổn thương vùng hạ đồi - tuyến yên sau phẫu thuật u sọ hầu một năm trước.

Sau hai tuần điều trị bằng thuốc, thay đổi thói quen sinh hoạt và chú ý chế độ dinh dưỡng hàng ngày, người bệnh bớt khát nước, số lần đi tiểu giảm. Anh tiếp tục duy trì phác đồ điều trị và tái khám theo lịch.

Theo bác sĩ Tuyền, phân biệt hai bệnh đái tháo nhạt và đái tháo đường rất quan trọng vì cách chẩn đoán và điều trị hoàn toàn khác nhau. Điều trị bệnh đái tháo đường tập trung vào kiểm soát lượng đường trong máu thông qua kết hợp giữa chế độ ăn uống, hoạt động thể chất và thuốc. Mục tiêu điều trị đái tháo nhạt nhằm kiểm soát cân bằng nước trong cơ thể bằng thuốc hoặc hormone tổng hợp.

Nếu người bệnh đái tháo nhạt không uống bù lại đủ lượng nước đã mất qua nước tiểu, cơ thể có thể mất nước nghiêm trọng, rối loạn điện giải, thiếu hụt natri, gây mệt mỏi, chóng mặt, tụt huyết áp, lú lẫn... Mất nước và rối loạn điện giải có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tim mạch, tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim, đột quỵ.

Những người thường xuyên khát nước và đi tiểu nhiều nên đến bác sĩ để được chẩn đoán chính xác bệnh và điều trị phù hợp.

Bạch Dương

*Tên người bệnh đã được thay đổi