Phụ nữ mang thai và rò động tĩnh mạch màng cứng xoang hang

Theo BS.CKII Dương Đình Hoàn, Trưởng đơn vị Can thiệp thần kinh, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, rò động tĩnh mạch màng cứng xoang hang thường gặp ở phụ nữ 50-60 tuổi hoặc người có tiền sử chấn thương sọ não. Tình trạng này ít gặp ở phụ nữ trẻ, đặc biệt sau cơn tiền sản giật trong thai kỳ. Nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể đối mặt nguy cơ mất thị lực, xuất huyết não, đột quỵ, thậm chí đe dọa tính mạng.

Bác sĩ cho rằng chị Thuyên nhiều khả năng khởi phát rò mạch não trong thai kỳ, bởi chị mắc nhiều bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu làm thành mạch suy yếu. Trong khi đó, tiền sản giật cùng những thay đổi về huyết động và lưu lượng máu khi mang thai có thể gây vỡ các mạch máu nhỏ ở xoang hang, tạo đường rò bất thường giữa động mạch cảnh và xoang tĩnh mạch hang.

Trước khi sinh con, chị Thuyên được chẩn đoán viêm tổ chức hốc mắt, sau sinh 10 ngày tình trạng nặng hơn. BS.CKII Lê Thị Thanh Hải, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, ghi nhận thị lực mắt trái chị Thuyên còn 3/10, không có tiền sử chấn thương vùng đầu nhưng vừa trải qua tiền sản giật nặng. Bác sĩ nghi sản phụ có tổn thương phía sau hốc mắt, chụp MRI sọ não cho thấy rò động tĩnh mạch màng cứng xoang hang bên trái.

Bác Hoàn cùng êkíp can thiệp nội mạch cho chị Thuyên bằng hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), sử dụng vòng xoắn kim loại (coils) và vật liệu gây tắc mạch để bít hoàn toàn đường rò bất thường.

Sau can thiệp, hình ảnh DSA ghi nhận ổ rò được xử lý hoàn toàn, tuần hoàn não ổn định, không xuất hiện biến chứng. Một ngày sau thủ thuật, chị Thuyên bớt lồi mắt và sưng đỏ, thị lực mắt trái phục hồi đạt 8/10, tiếp tục được theo dõi định kỳ để đánh giá lâu dài.

Rò động tĩnh mạch màng cứng xoang hang xảy ra khi có sự thông nối bất thường giữa động mạch cảnh và xoang tĩnh mạch hang, làm giãn tĩnh mạch mắt, tăng áp lực đột ngột trong hốc mắt gây ứ trệ, chèn ép dây thần kinh thị giác và làm thiếu máu võng mạc.

Trường hợp không do chấn thương thường chỉ biểu hiện bằng các triệu chứng ở mắt nên dễ bị nhầm với viêm kết mạc, viêm củng mạc hoặc viêm tổ chức hốc mắt. Những dấu hiệu như đỏ mắt kéo dài, lồi mắt, nhìn mờ hoặc đau nhức hốc mắt không nên bị xem nhẹ vì có thể liên quan đến bệnh lý mạch máu não nguy hiểm, bác sĩ Hải lý giải.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ mang thai, đặc biệt người có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc tim mạch, cần khám mắt định kỳ và đi khám sớm khi xuất hiện các triệu chứng bất thường ở mắt.

Kim Thắm - Hồng Thắm

*Tên người bệnh đã được thay đổi