Poland's Financial Supervision Authority Leaders Face Term Limits and Post-Employment Restrictions

Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego i jego zastępcy mają pełnić funkcję maksymalnie przez 14 lat. Później nie mogliby być zatrudniani przez określony czas w podmiotach nadzorowanych, czy obracać instrumentami finansowymi. Takie limity zakłada projekt ustawy, którym we wtorek ma zająć się rząd.

Zgodnie z informacją na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, rząd we wtorek ma zająć się projektem nowelizacji Prawa bankowego oraz niektórych innych ustaw. W ocenie skutków projektu wyjaśniono, że jego celem jest wdrożenie do polskiego prawa dwóch unijnych dyrektyw, dotyczących m.in. uprawnień organów nadzoru, ładu korporacyjnego oraz ryzyka rynkowego.

Limity kadencji w KNF

W projekcie, autorstwa Ministerstwa Finansów, proponuje się określenie limitu czasu pełnienia funkcji przez przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego i jego zastępców. Będzie on wynosić 14 lat, przy czym okres ten będzie liczony dla wszystkich pełniących tę funkcję, którzy zostali powołani po 11 stycznia 2026 r.

Zostanie także wprowadzony zakaz zatrudniania przez określony czas (co do zasady 12 miesięcy) w "podmiotach nadzorowanych, podmiotach świadczących usługi na rzecz podmiotów nadzorowanych oraz w podmiotach prowadzących działalność lobbingową w zakresie rynku finansowego (w sprawach, którymi zajmowała się dana osoba)" przez przewodniczącego KNF oraz jego zastępców. Podobnym zakazem zostaną objęci także pracownicy Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego po zakończeniu pełnienia funkcji lub zakończeniu zatrudnienia. W ich przypadku ten okres będzie wynosić zasadniczo 6 miesięcy. Ponadto, przewodniczący i jego zastępcy mieliby mieć zakaz obrotu instrumentami finansowymi.

Duże banki pod lupą KNF

Jednocześnie KNF ma zyskać prawo do udzielania zgody na powołanie członków zarządu i przewodniczącego rady nadzorczej banku, jeśli ten w świetle unijnych przepisów jest "dużą instytucją" (obecnie Komisja wydaje taką zgodę na powołanie prezesa).

KNF będzie również oceniać, czy kierownicy komórek kontroli wewnętrznej i dyrektorzy do spraw finansowych w takich dużych instytucjach spełniają "wymogi odpowiedniości". Banki będą musiały informować KNF o planowanych istotnych transakcjach, takich jak nabycie lub zbycie istotnego pakietu akcji, przeniesienie aktywów lub pasywów o istotnej wartości, fuzje i podziały instytucji kredytowych.

"Przy czym w przypadku planowanego nabycia lub objęcia akcji lub praw z akcji oraz w przypadku planowanego zbycia pakietu akcji, zawiadomienie jest wymagane, jeżeli planowana transakcja prowadzi do osiągnięcia albo przekroczenia 15 proc. uznanego kapitału potencjalnego nabywcy, natomiast planowane przeniesienie aktywów lub zobowiązań podlega zgłoszeniu, gdy ich wartość wynosi co najmniej 10 proc. całkowitych aktywów lub zobowiązań. KNF może zgłosić sprzeciw co do nabycia albo objęcia akcji lub praw z akcji, wydać negatywną opinię co do połączenia lub podziału, a także nałożyć sankcje w przypadku przeprowadzenia transakcji z naruszeniem przepisów ustawy" - czytamy w uzasadnieniu.

Wyliczanie wymogów kapitałowych

Zmiany mają też objąć sposób wyliczania wymogów kapitałowych, czyli kwestii minimalnej ilości środków własnych, jakie bank musi posiadać, aby bezpiecznie pokryć ryzyko związane ze swoją działalnością, np. udzielaniem kredytów. Obecnie - jak wyjaśniono - istnieją dwie metody wyliczania wymogów kapitałowych, tzw. metoda standardowa oraz metoda z wykorzystaniem wewnętrznych ratingów (internal ratings-based approach - IRB).

Projektodawca zwrócił uwagę, że metoda IRB nierzadko sprawia, że wymóg kapitałowy jest "znacznie niższy" niż w przypadku metody standardowej, która jest bardziej konserwatywna. Rozwiązaniem ma być wprowadzenie regulacji, zgodnie z którą jeśli wynik uzyskany metodą IRB będzie niższy niż 72,5 proc. wymogu uzyskanego metodą standardową, podmiot będzie musiał zastosować wartość wyższą.