Thủ tướng chỉ đạo phát triển nhà ở cho thuê tại Hải Phòng

Chiều 1/6, tại Hải Phòng, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo TP Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên về phát triển nhà ở cho thuê.

Báo cáo tại cuộc họp cho thấy nhu cầu thuê nhà của công nhân tại các khu công nghiệp vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ rất lớn, song quỹ nhà ở dài hạn có giá phù hợp lại đang thiếu hụt.

Đơn cử tại Hải Phòng, nơi có hơn 370.000 lao động khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030 lên tới 33.000 căn. Địa phương đã vượt chỉ tiêu nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2025 (đạt 16.679 căn), nhưng trước mắt mới dự kiến mua 4.256 căn để cho thuê, đáp ứng hơn 12% nhu cầu. Tình hình tương tự cũng xảy ra ở Bắc Ninh, Hưng Yên.

Thủ tướng chỉ ra thực trạng phần lớn công nhân hiện phải thuê nhà trọ tự phát do hộ dân tự xây, tiềm ẩn nguy cơ lớn về an toàn phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường. Trong khi đó, một số tài sản công về nhà ở chưa được dùng hiệu quả, gây lãng phí. Việc thu hút khu vực tư nhân cũng gặp khó do tỷ suất sinh lời thấp, thời gian hoàn vốn dài và cơ chế ưu đãi chưa đủ mạnh.

Nhấn mạnh phát triển nhà ở cho thuê là chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược của Đảng và Nhà nước, Thủ tướng yêu cầu chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở, từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở để bán sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. "Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để những người chưa thể sở hữu nhà ở thì có thể tiếp cận nhà cho thuê dài hạn với giá hợp lý", ông nói.

Thủ tướng yêu cầu lãnh đạo các tỉnh, thành phố chủ động vào cuộc quyết liệt. Chủ trương đã rất rõ, các địa phương phải chủ động triển khai, không thụ động chờ Trung ương. Trường hợp gặp vướng mắc, khó khăn phải chỉ ra cụ thể để đề xuất sửa đổi.

Về tiến độ, trong tháng 6/2026, mỗi địa phương phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê. Các dự án nhà ở cho thuê có quy mô lớn sẽ triển khai trong quý III, quý IV/2026. Địa phương rà soát kỹ, xác định nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn để xây dựng kế hoạch phát triển đến năm 2030 gửi Bộ Xây dựng tổng hợp, báo cáo Thủ tướng, hoàn thành chậm nhất trong tháng 6/2026.

Sau đó, các địa phương đề xuất cơ chế, chính sách cụ thể phát triển nhà ở cho thuê gửi Bộ Xây dựng tổng hợp để báo cáo Thủ tướng và cụ thể hóa vào Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Thủ tướng lưu ý Nhà nước phải làm trước và coi nguồn lực nhà nước là đòn bẩy, sử dụng hiệu quả quỹ nhà ở quốc gia và địa phương để dẫn dắt thị trường, khơi thông dòng vốn tư nhân dài hạn chứ không chỉ trông chờ vào ngân sách.

Gợi ý giải pháp huy động vốn, Thủ tướng cho biết Nhà nước có thể trực tiếp xây hoặc huy động doanh nghiệp xây, cho phép xác định tỷ lệ nhà ở cho thuê thuộc sở hữu nhà nước trong các dự án thương mại để tận dụng hạ tầng. Doanh nghiệp tư nhân đầu tư nhà ở cho thuê có thể được giao quản lý một số trung tâm thương mại nhằm tạo dòng tiền bù đắp chi phí vận hành.

Thủ tướng cũng chỉ đạo Bộ Xây dựng khẩn trương ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa (bao gồm cả chung cư mini), phối hợp rà soát cơ chế cho doanh nghiệp mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội để cho thuê. Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm đề xuất gói ưu đãi thuế, tín dụng đủ mạnh để thu hút các quỹ đầu tư dài hạn.