Trump, İran ile Geçici Anlaşmayı İmzaladı: Hürmüz Boğazı Yeniden Açılıyor

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile savaşı sona erdirmeyi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını öngören geçici anlaşmayı imzaladı.

Bloomberg’e bilgi veren ABD’li bir yetkili, “mutabakat zaptı” olarak adlandırılan anlaşmanın artık yürürlükte olduğunu söyledi. Ancak İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamen yeniden açmak için istenen adımları atmaya başlayıp başlamadığı netlik kazanmadı.

Trump, anlaşmayı Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yemek yediği, 1919 yılında Birinci Dünya Savaşı’nı resmen sona erdiren barış anlaşmasının imzalandığı yer olan Paris yakınlarındaki Versay Sarayı’nda imzaladığını açıkladı. ABD’li bir yetkili mutabakat zaptının, pazar günü Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından Trump’ın tanıklığında dijital olarak imzalandığını bildirmişti. Yetkili, Çarşamba günü Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın da belgeyi imzaladığını belirtti.

Bloomberg tarafından görülen taslak metne ve ABD’li üst düzey bir yetkili tarafından gazetecilere aktarılan bilgilere göre, anlaşma kapsamında aylar süren kapanmanın ardından Hürmüz Boğazı’nın hızla yeniden açılması planlanıyor. Yine anlaşma kapsamında İran petrolü için yaptırım muafiyetlerinin de hemen uygulanması öngörülürken, nükleer konular ve İran’a yönelik olası diğer ekonomik kazanımlar ise ilerleyen görüşmelere bırakılıyor.

Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle, dikkatler, hem ABD hem de İran’ın uyguladığı ablukalar nedeniyle gemilerini boğazdan geçirmeyi büyük ölçüde durdurmuş olan nakliye şirketlerine yönelecek. Trump daha önce, boğazdaki mayınların temizlenebilmesi için anlaşmanın 19 Haziran’da imzalanacağını söylemişti. Anlaşma Washington’da ise, İran’daki askeri harekatını desteklemiş olan bazı Trump müttefiklerinden sert eleştirilerle karşılaştı.

Teksaslı Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, “Tarih bize, bizi öldürmek isteyen teokratik delilere milyarlarca dolar vermenin iyi bir fikir olmadığını öğretiyor” derken; Trump’ın Capitol Hill’deki en yakın müttefiklerinden biri olan Senatör Lindsey Graham bile, bu mutabakat metninin bir anlaşma olmaktan çok, bir anlaşmaya nasıl varılacağına dair bir çerçeve olduğunu söyledi. Güney Carolina Cumhuriyetçisi Graham, Trump’ı bir anlaşma sağlamaya çalıştığı için övmekle birlikte, anlaşmanın “beğenmedi kısımları” olduğunu kabul etti ve ABD Başkanı’nın İran’ın nükleer programı konusunda bu ülkeyle kesin bir anlaşmaya varabileceğine dair şüphelerini dile getirdi.