Ứng dụng "TNV ngư dân" giúp cứu hộ 24 cá thể rùa biển

Ứng dụng "TNV ngư dân" giúp ngư dân ven biển báo cáo nhanh các trường hợp rùa biển, thú biển mắc lưới, góp phần cứu hộ, thả về tự nhiên 24 cá thể rùa biển.

24 cá thể rùa biển gồm 3 cá thể đồi mồi, 13 cá thể đồi mồi dứa và 8 cá thể vích. Đây đều là những loài quý hiếm đang chịu nhiều tác động từ hoạt động khai thác thủy sản và ô nhiễm môi trường biển.

Kết quả được công bố tại hội nghị sơ kết mô hình tình nguyện viên ngư dân giám sát, báo cáo và cứu hộ rùa biển, thú biển do Hiệp hội Thủy sản tỉnh Gia Lai phối hợp Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) tổ chức ngày 30/6.

Theo Hiệp hội Thủy sản tỉnh, từ đầu năm đến nay, đơn vị phối hợp IUCN tổ chức 9 lớp tập huấn cho khoảng 400 ngư dân và cán bộ các xã, phường ven biển về bảo tồn rùa biển, thú biển, đồng thời hướng dẫn sử dụng ứng dụng "TNV ngư dân". Đến nay, 65 ngư dân đã cài đặt ứng dụng, 90 người tham gia nhóm Zalo tình nguyện viên bảo tồn biển.

Qua ứng dụng, các tình nguyện viên gửi 45 báo cáo, trong đó có 31 trường hợp liên quan rùa biển, 7 trường hợp thú biển và 7 báo cáo về hoạt động thu gom rác thải nhựa trên biển.

Bà Bùi Thị Thu Hiền, phụ trách Chương trình Biển và Vùng bờ của IUCN Việt Nam, cho biết ứng dụng tạo kênh kết nối trực tiếp giữa ngư dân và cơ quan quản lý. Khi phát hiện rùa biển hoặc thú biển mắc lưới, dính câu, ngư dân chỉ cần dùng điện thoại ghi lại hình ảnh, video, vị trí, tọa độ rồi gửi lên hệ thống. Dữ liệu được cập nhật gần như tức thời, giúp cơ quan chức năng tiếp nhận thông tin, theo dõi hiện trạng và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác bảo tồn.

Theo bà Hiền, hiệu quả lớn nhất của mô hình không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở sự thay đổi nhận thức của ngư dân. Thay vì xem việc thả rùa biển về tự nhiên là hành động đơn lẻ, nhiều người đã chủ động ghi nhận, báo cáo và chia sẻ thông tin để hỗ trợ công tác quản lý.

Anh Lê Văn Hội, chủ tàu cá ở phường Hoài Nhơn, là một trong những tình nguyện viên tích cực nhất. Trong 6 tháng đầu năm, anh gửi 11 báo cáo về rùa biển, thú biển và rác thải nhựa, đồng thời trực tiếp cứu hộ 4 cá thể rùa biển mắc lưới hoặc dính câu. Anh cũng hướng dẫn nhiều thuyền viên và ngư dân khác cài đặt, sử dụng ứng dụng.

Trong khi đó, anh Nguyễn Ngọc Hiếu, chủ tàu cá ở xã Cát Tiến, cho biết đã cứu hộ và thả trở lại biển 7 cá thể rùa biển trong quá trình khai thác hải sản.

"Trước đây chúng tôi vẫn thả rùa biển nhưng không có cách ghi nhận. Bây giờ có ứng dụng, mọi thông tin đều được báo ngay cho cơ quan chức năng. Những việc làm của ngư dân cũng được ghi nhận nên ai cũng có thêm động lực tham gia bảo vệ các loài quý hiếm", anh Hiếu nói.

Theo ban tổ chức, mô hình bước đầu giúp tăng sự phối hợp giữa ngư dân và cơ quan quản lý trong giám sát các loài động vật biển nguy cấp, đồng thời góp phần đáp ứng yêu cầu giảm khai thác không chủ ý đối với động vật biển. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn gặp một số khó khăn khi số lượng ngư dân sử dụng ứng dụng còn thấp so với số người đã được tập huấn; nhiều ngư dân lớn tuổi chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, trong khi tín hiệu Internet trên biển chưa ổn định, ảnh hưởng đến việc gửi báo cáo.

Hiệp hội Thủy sản tỉnh Gia Lai cho biết sẽ tiếp tục phối hợp IUCN mở rộng mạng lưới tình nguyện viên, nâng cấp ứng dụng và đẩy mạnh tuyên truyền, nhằm thu hút thêm ngư dân tham gia bảo tồn rùa biển, thú biển và hướng tới phát triển nghề cá bền vững.