WHO declares Ebola outbreak a health emergency, raises risk assessment

Động thái này diễn ra sau khi WHO chính thức tuyên bố đợt bùng phát chủng virus chưa có vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt này là tình trạng khẩn cấp y tế quốc tế, theo Reuters ngày 22/5.

"Chúng tôi đang điều chỉnh mức đánh giá rủi ro của dịch bệnh lên mức 'rất cao' ở quy mô quốc gia, mức 'cao' ở cấp khu vực và vẫn giữ ở mức 'thấp' trên phạm vi toàn cầu", Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu trước báo giới.

Ông Tedros cho biết hiện Congo ghi nhận 82 ca mắc và 7 ca tử vong được xác nhận, bên cạnh 177 trường hợp tử vong nghi ngờ và gần 750 ca nghi nhiễm khác. Dự kiến các con số này còn tăng khi công tác giám sát dịch tễ được mở rộng.

Các chuyên gia xác định chủng virus Bundibugyo khiến đợt dịch này bùng phát là hiếm gặp, lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm hoặc vật dụng bị ô nhiễm. Loại virus này chưa có vaccine hay thuốc đặc trị, tỷ lệ tử vong 25-40%.

Trong khi đó, tình hình dịch bệnh tại quốc gia láng giềng Uganda hiện "nằm trong tầm kiểm soát" với 2 ca nhiễm được xác định là người trở về từ vùng dịch Congo, trong đó một trường hợp đã tử vong.

"Khả năng lây lan nhanh chóng của chủng virus này là rất cao, cực kỳ cao và điều đó đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện trận chiến chống dịch", ông Abdirahman Mahamud, Giám đốc Bộ phận Cảnh báo và Ứng phó Khẩn cấp Y tế của WHO, cho biết.

Đại diện WHO cho hay các biện pháp can thiệp kịp thời được triển khai tại Uganda gồm quyết liệt truy vết tiếp xúc và hủy bỏ một sự kiện tụ tập đông người, đã phát huy hiệu quả rõ rệt trong việc ngăn chặn chuỗi lây nhiễm của virus. Liên quan đến các ca bệnh quốc tế, một công dân Mỹ làm việc tại Congo đã được xác nhận nhiễm virus và chuyển sang Đức để điều trị đặc biệt. Một công dân Mỹ khác từng tiếp xúc có nguy cơ cao với người bệnh cũng đã được di lý tới Cộng hòa Czech để theo dõi y tế.

Trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp khẩn cấp, Giám đốc khoa học của WHO, bà Sylvie Briand, cho biết một phương pháp điều trị kháng virus tên là Obeldesivir có thể được sử dụng cho những người từng tiếp xúc với bệnh nhân Ebola nhằm ngăn ngừa nguy cơ phát bệnh.

Obeldesivir là một loại thuốc kháng virus dạng uống dùng trong điều trị Covid-19 đang trong giai đoạn thử nghiệm của hãng dược phẩm Gilead Sciences. "Đây là một loại thuốc điều trị đầy triển vọng nhưng việc đưa vào sử dụng vẫn phải được thực hiện theo một quy trình kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt", bà Briand nhấn mạnh.

WHO đánh giá hệ thống giám sát dịch tễ đã cho thấy những tín hiệu hiệu quả bước đầu khi phát hiện thêm nhiều ca mắc mới. Dù vậy, cơ quan này đang phải nỗ lực bám đuổi dịch bệnh do đợt bùng phát có thể đã bắt đầu từ hai tháng trước nhưng mới chỉ chính thức được tuyên bố vào cuối tuần trước. "Chúng tôi đang chạy nước rút để có thể thực sự kiểm soát được đợt bùng phát này. Vì virus vẫn đang tiếp tục lây lan vào thời điểm hiện tại, số ca mắc chắc chắn còn tăng cao trong một thời gian nữa", bà Anne Ancia, đại diện WHO tại Congo, cho biết.

Virus Ebola được cho là lây từ vật chủ tự nhiên là dơi ăn quả sang người. Sau thời gian ủ bệnh 2-21 ngày, bệnh nhân sẽ khởi phát đột ngột các triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ, tiến triển nhanh thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan, suy thận. Virus lây lan mạnh trong cộng đồng qua tiếp xúc trực tiếp (da trầy xước, niêm mạc) với máu và dịch cơ thể người bệnh, hoặc thông qua các nghi lễ mai táng tiếp xúc trực tiếp với thi thể.

Bộ Y tế Việt Nam hôm 22/5 cảnh báo chuẩn bị ứng phó dịch Ebola trong bối cảnh số ca thực tế tại Congo và Uganda cao hơn báo cáo. Trước đó, cơ quan này cũng khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cần tự theo dõi sức khỏe 21 ngày nếu trở về từ vùng dịch.

Đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận ca Ebola nào.