Aksolotl - nieoficjalna maskotka Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2026

Mistrzostwa świata w piłce nożnej zyskały nieoczekiwaną, nieoficjalną maskotkę. To ambystoma meksykańska, czyli popularny aksolotl. Naukowcy ostrzegają jednak, że rosnąca popularność płaza wcale może nie być dla niego korzystna. Zobacz materiał Pawła Abramowicza z "Faktów TVN".

Mistrzostwa świata w piłce nożnej w 2026 roku mają trzy oficjalne maskotki symbolizujące poszczególnych organizatorów: bielika amerykańskiego Clutcha (Stany Zjednoczone), łosia Maple (Kanada) oraz jaguara Zayu (Meksyk).

Nieoczekiwanie turniej zyskał kolejną, nieoficjalną maskotkę. Stała się nim ambystoma meksykańska (Ambystoma mexicanum), znana też jako aksolotl. To drapieżny płaz o charakterystycznym wyglądzie, który naturalnie występuje w okolicach miasta Meksyk. Jego podobiznę można zobaczyć na muralach i wagonach metra, doczekał się nawet rzeźb.

Nie wszyscy mieszkańcy Meksyku są jednak entuzjastycznie nastawieni do wykorzystania aksolotla do promocji piłkarskich mistrzostw. Zwracają uwagę, że zagrożone wyginięciem zwierzę jest wykorzystywane do odwrócenia uwagi od problemów infrastrukturalnych i braku działań na rzecz jego ochrony.

Aksolotle występują naturalnie między chinampami - pływającymi ogrodami budowanymi nad jeziorami jeszcze przez rdzennych mieszkańców Meksyku. W ostatnich latach, w związku z rosnącą urbanizacją, zasięg występowania aksolotla na wolności ograniczył się do południowej części jeziora Xochimilco.

W 2024 roku naukowcy próbowali policzyć aksolotle żyjące w Xochimilco, ale przez dwa lata nie dostrzegli ani jednego - w wodzie znaleźli jedynie ich DNA. Dla porównania, jeszcze w 2014 roku badacze ze stołecznego Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego Meksyku (UNAM) zidentyfikowali w jeziorze około 36 aksolotlów na kilometr kwadratowy. Był to i tak znacznie gorszy wynik niż w 1998 roku, gdy na takiej samej powierzchni naukowcy doliczyli się ich około sześciu tysięcy.

- Tyle pieniędzy wydaje się na atrakcje z aksolotlami, zamiast zająć się gatunkiem, który wyginie - mówił Michel Balan, lider projektu "Sanktuarium Aksolotla".

CZYTAJ TAKŻE: Przez kilka miesięcy czekał na pomoc. Aksolotl Zenek wraca do zdrowia

Zagrożenie ze strony turystów

Luis Zambrano, kierownik laboratorium odnowy ekologicznej na uniwersytecie UNAM, powiedział agencji informacyjnej Reuters, że aksolotlom od dawna zagraża napływ niedostatecznie oczyszczonych ścieków. Z racji tego, że zwierzęta te oddychają przez skórę, zanieczyszczenie wody jest dla nich bardzo groźne. W ostatnich latach pojawiły się kolejne zagrożenia, takie jak przekształcanie chinamp w boiska piłkarskie oraz nadmierna turystyka.

- Masowa turystyka stała się poważnym problemem w związku z mistrzostwami świata. Rząd uważa, że więcej znaczy lepiej, ale ta zasada nie obowiązuje na obszarach o wysokiej wartości ekologicznej - wyjaśnił Zambrano. Podczas gdy naturalne siedliska aksolotli zanikają, zwierzęta te są powszechnie hodowane w niewoli. Naukowcy uważają, że ich unikalny śluz skórny i zdolność do odrastania kończyn, a nawet części mózgu, mogą pomóc w badaniach nad rakiem.

Zambrano ubolewa jednak nad tym, że rosnąca popularność aksolotli w związku z mistrzostwami świata nie przekłada się na konkretne działania mające na celu ich ochronę. - Ludzie wolą je oglądać w akwariach - przyznał.

Redagowali: dd, ast