Bộ Xây dựng trình Thủ tướng báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án Vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội

Sau gần một năm nghiên cứu, Bộ Xây dựng vừa trình Thủ tướng báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô Hà Nội.

Tuyến đường có điểm đầu và điểm cuối tại xã Yên Bài, TP Hà Nội, dài khoảng 321 km, đi qua 7 địa phương gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Dự án được thiết kế với quy mô 6 làn xe cao tốc, riêng đoạn qua Thái Nguyên 4 làn xe. Các địa phương quy hoạch đường song hành, cây xanh, vỉa hè bảo đảm bề rộng mặt cắt ngang tối thiếu 120 m, tương đương 10 làn xe.

Phần lớn tuyến đường đi thấp với 317 km, chiếm gần 99% tổng chiều dài. Phần cầu trên cao dài khoảng 3,1 km qua tỉnh Ninh Bình, đoạn từ nút giao quốc lộ 1 đến nút giao cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình.

Đơn vị tư vấn đánh giá phương án xây dựng cầu cạn có chi phí đầu tư rất lớn. Riêng đoạn qua Ninh Bình, chi phí cao hơn phương án đi bằng khoảng 8.000 tỷ đồng, trong khi hiệu quả chưa vượt trội do khu vực này chủ yếu là đất nông nghiệp.

Dự án được đề xuất chia thành 15 dự án thành phần. Trong đó, 7 dự án thành phần giải phóng mặt bằng và đầu tư đường song hành tại các địa phương; 8 dự án thành phần còn lại đầu tư tuyến chính, gồm 7 dự án theo địa giới hành chính và một dự án riêng cho cầu lớn đi qua hai địa phương.

Dù quy mô lớn, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu hoàn thành cơ bản dự án trong năm 2030 và đưa vào khai thác từ năm 2031.

Về phương thức đầu tư, dự án được đề xuất sử dụng ngân sách nhà nước thực hiện các hạng mục giải phóng mặt bằng, đường song hành, dải cây xanh và vỉa hè do các hạng mục này khó thu hút nguồn vốn ngoài ngân sách.

Đối với tuyến chính cao tốc, Bộ Xây dựng nghiên cứu hai phương án là đầu tư theo hình thức PPP hoặc đầu tư công kết hợp thu phí sử dụng đường bộ. Sau khi đánh giá ưu, nhược điểm của từng phương án, Bộ Xây dựng đề xuất lựa chọn phương án đầu tư công.

Theo đó, Nhà nước sẽ bố trí vốn ngân sách để xây dựng toàn tuyến vành đai 5. Sau khi hoàn thành, tuyến được thu phí sử dụng đường bộ khoảng 1.300 đồng/km.

Theo Bộ Xây dựng, ưu điểm lớn nhất của phương án đầu tư công là có thể triển khai đồng bộ toàn tuyến, nâng cao hiệu quả khai thác. Việc áp dụng mức phí thấp hơn so với phương án PPP giúp giảm áp lực giao thông cho khu vực nội đô và hệ thống đường địa phương, hạn chế ảnh hưởng tới thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ dọc hành lang vành đai 5.

Theo tính toán, nếu đưa vào khai thác theo phương án này, vành đai 5 có thể thu khoảng 25.710 tỷ đồng phí sau 10 năm vận hành và khoảng 103.170 tỷ đồng sau 20 năm.

Vành đai 5 vùng Thủ đô sẽ kết nối 6 tuyến cao tốc hướng tâm gồm Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Thái Nguyên, Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình và Hà Nội - Hòa Bình; đồng thời liên kết hệ thống quốc lộ, cảng biển, cảng hàng không và các trung tâm logistics phía Bắc.

Bên cạnh chức năng giao thông, vành đai 5 vùng thủ đô được kỳ vọng trở thành trục động lực mới để tổ chức lại không gian phát triển vùng Thủ đô, khu vực có tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và phát triển dịch vụ, logistics.