Bolat, Habur Sınır Kapısı’ndaki kapasite artışını ve Türkiye-Irak ticaretini değerlendirdi

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Şırnak Valisi Birol Ekici'den çalışmalara ilişkin bilgi aldıktan sonra Habur Sınır Kapısı İpekyolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü toplantı salonunda gazetecilere açıklamalarda bulundu. Bolat, Türkiye'nin en önemli ihracat kapılarından birinin Habur Sınır Kapısı olduğunu söyledi.

Bolat, Habur Sınır Kapısı'nın yalnızca dış ticaret değil, aynı zamanda bir ihracat kapısı olduğunu belirtti. Üç yıl önce Irak ile yaklaşık 20 milyar dolar dış ticaret olduğunu, pandemiden sonraki büyük çıkış dönemlerinde Türkiye-Irak dış ticaretinin 20 milyar dolara yaklaştığını ifade etti.

Geçen yıl itibarıyla Irak'a ihracat ile ithalat toplamının 14,5 milyar dolar olduğunu söyleyen Bolat, Irak'ta yeni bir hükümet kurulduğunu, Irak Başbakanı Ali ez-Zeyd başkanlığındaki hükümetin göreve başladığını ve önümüzdeki hafta salı günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın konuğu olarak Ankara'ya resmi ziyaret gerçekleştireceklerini aktardı. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde heyetler arası ve liderler düzeyinde önemli görüşmeler yapılacağını, iş forumu düzenleneceğini, yuvarlak masa toplantıları, sektörel buluşmalar ve müteahhitlik toplantıları yapılacağını söyledi.

Bolat, Güneydoğu'da İpek Yolu'nun geçtiği tarihi Habur geçiş noktasındaki ticaret hacminin daha da yükseleceğini umduklarını söyledi. Irak'taki gümrük konularında mutabakat sağlanıp normalleşme süreci tamamlandıkça ihracat ve ithalat rakamlarının daha da artacağına inandıklarını dile getirdi.

Körfez'de beşinci ayını tamamlamak üzere olan sıcak savaşın ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması ihtimalinin bölge ülkelerine sirayet etmesi karşısında, Irak ve Suriye üzerindeki ulaşım ve enerji hatlarının en önemli geçiş noktaları arasında yer aldığını söyledi. Kerkük Ceyhan Boru Hattı'nın yeniden büyük önem kazandığını, Irak hükümetinin bu hatların kapasitelerini yeni takviyelerle artırmak istediğini belirtti. Kalkınma yolu projesinin Fav Limanı'ndan Basra Körfezi üzerinden başlayıp Türkiye'ye ve oradan Avrupa'ya uzanacağını anlattı.

Bolat, Kalkınma Yolu Projesi'nin öneminin bir kez daha anlaşıldığını, Irak'ın petrolünü yeni boru hatlarıyla Hürmüz Boğazı'na daha fazla bağımlı kalmadan piyasalara ulaştırma arayışında olduğunu söyledi. Suriye'de de önemli hazırlıklar olduğunu, dün Suriye Gümrük Bakanı'nın Ankara'da konuk edildiğini, Suriye Sınır Kapıları ve Gümrükler Genel İdaresi Başkanı Kuteybe Ahmed Bedevi ile Bakanlıkta görüşme yapıldığını aktardı.

Suriye'de Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Gümrük Turizm İşletmeleri ile birlikte önemli projeler bulunduğunu, Kuzeydoğu bölgesindeki petrol kaynaklarının çıkarılması ve limanlara ulaştırılması konusunda ciddi gelişmeler olduğunu söyledi. Şu anda Suriye ile Türkiye arasında 6 gümrük kapısının faal olduğunu, 5'inde ticaret ve yolcu geçişi, birinde ise sadece yolcu geçişi bulunduğunu belirtti. Nusaybin Kamışlı Gümrük Kapısı'nın açılması konusunda çalışmalara başlandığını, planlamaların tamamlandığını ve Suriye tarafının yıl sonuna kadar çalışmalarını bitirmeyi hedeflediğini ifade etti.

Bolat, Mezopotamya bölgesinin merkezi olan bu topraklarda ve İpek Yolu'nun geçtiği uluslararası ticaret koridorlarında ticaret, enerji ulaşımı ve lojistik sektörünün gelişmesi açısından olumlu ve yeni gelişmeler olduğunu söyledi. Bu gelişmelerin Orta Doğu'da kardeş ülkelerle Türkiye arasındaki ticareti, yatırımları ve ekonomik entegrasyonu hızlandıracağını, taşımacılık ve enerji koridorları üzerinden enerji işbirliğini de artıracağını ifade etti.

Türkiye'nin komşu Orta Doğu ve Körfez ülkeleriyle ulaşımının hızlanacağını belirten Bolat, Körfez Savaşı başladıktan sonra yapılan girişimler sonucu Suudi Arabistan'ın 14 yıldır kapalı olan transit ticaret vizelerini açma konusunda hükümetle mutabakata vardığını söyledi. Türk taşımacıların 15 Nisan'dan bu yana vizelerini alabildiğini ve Irak Habur üzerinden Irak, Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerine taşımacılık yapabildiğini aktardı.

Benzer şekilde Hatay Cilvegözü ve Kilis Öncüpınar kapılarından giren taşımacılığın transit geçişle Suriye, Ürdün, Lübnan, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Umman gibi Körfez ülkelerine ulaştığını söyledi. Suriye Bakanı'nın kendilerine günde 300'e yakın Türk tırının Suriye üzerinden transit ticarete geçebildiğini söylediğini aktaran Bolat, Cilvegözü ve Öncüpınar kapılarından girildikten sonra batıdan doğuya Irak'a da taşımacılıkta yeni bir transit koridor hattının işlediğini belirtti.

Bolat, Türkiye'nin savaşın sona ermesinin ardından Suriye, Irak, Körfez ülkeleri ve diğer Orta Doğu ülkeleriyle kalkınma ve refah yolunda birlikte çalışacağını ifade etti. Habur Gümrük Kapısı'nın batıya açılan Kapıkule kadar önemli olduğunu, bu yılın ilk 6 ayında günlük ortalama 2 bin civarında araç girişi ve 2 bin civarında araç çıkışı gerçekleştiğini söyledi. Temmuz ayının ilk 22 gününde bu ortalamanın günlük 2 bin 500 araç girişi ve 2 bin 500 araç çıkışına yükseldiğini, bunun ticaretin arttığını gösterdiğini belirtti.

Irak'taki ASYCUDA sistemiyle ilgili yeni düzenleme oturup günlük işlemler ile bankacılık işlemleri arasında senkronizasyon sağlandığında Türkiye-Irak ticaretinin daha da yüksek rakamlara ulaşacağına inandığını söyledi.

Programa Şırnak Valisi Birol Ekici, AK Parti Şırnak Milletvekili Arslan Tatar, Ticaret Bakan Yardımcıları Mustafa Tuzcu ve Sezai Uçarmak, Belediye Başkanı Mehmet Yarka, AK Parti İl Başkanı İbrahim Halil Erkan, MHP İl Başkanı Koçero Saluci, Silopi Kaymakamı Çağlar Partal, İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Kılıçkaya, Gümrükler Genel Müdürü Mustafa Gümüş, Gümrükler Muhafaza Genel Müdürü Recep Koşal, İç Ticaret Genel Müdürü Adem Başar, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü Ebubekir Aydoğdu, Gümrük ve Turizm İşletmeleri Genel Müdürü Ahmet Gürlek, Strateji Geliştirme Başkanı Adil Yıldırım, Şırnak Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Osman Geliş, Cizre Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ömer Faruk Yıldırım, Habur Gümrük Bölge Müdürü Hüseyin Şanverdi, Habur Gümrük Müdürü Hasan Bayram ve kurum müdürleri katıldı.

Bolat, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda da Şırnak'ta bulunan Habur Gümrük Kapısı'nda yürütülen çalışmaları yerinde inceleyerek değerlendirmelerde bulunduğunu bildirdi. Habur'un Türkiye'nin Orta Doğu'ya açılan en stratejik ticaret geçiş noktalarından biri ve dünyanın en yoğun gümrük kapılarından biri olduğunu söyledi.

Habur Gümrük Kapısı'nda yürütülen modernizasyon çalışmaları kapsamında peron sayısının 24'ten 32'ye çıkarıldığını, böylece gümrük işlemlerindeki kapasitenin önemli ölçüde artırıldığını belirtti. Bu altyapıyla Habur'un dış ticarette stratejik rolünü kesintisiz sürdürdüğünü ifade etti.

Bolat, 2025'te günlük ortalama 1894 ticari araç, 449 binek araç ve 4 bin 639 yolcu girişinin; 1926 ticari araç, 484 binek araç ve 4 bin 933 yolcu çıkışının gerçekleştiğini aktardı. 2026'nın ilk altı ayında ise günlük ortalama 1409 ticari araç, 535 binek araç ve 4 bin 098 yolcu girişinin; 1468 ticari araç, 568 binek araç ve 4 bin 385 yolcu çıkışının kaydedildiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda ticareti güçlendiren, ihracatçının önünü açan, lojistik altyapıyı geliştiren ve gümrükleri çağın ihtiyaçlarına uygun şekilde modernize eden yatırımları kararlılıkla sürdürdüklerini vurguladı. Güçlü gümrüklerin güçlü ticaretin, güçlü ticaretin ise güçlü Türkiye'nin teminatı olduğunu belirterek Türkiye'nin modern gümrük altyapısı ve artan hizmet kapasitesiyle bölgesel ticaretin ve uluslararası lojistik ağlarının önemli merkezlerinden biri olma yolunda ilerlemeye devam edeceğini söyledi.