Các bệnh da liễu có thể lây từ chó mèo sang người

Theo ThS.BS Doãn Minh Thành, chuyên khoa Da liễu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, lông, da và móng vuốt chó, mèo có nhiều loại nấm, ký sinh trùng và dị nguyên. Những người thường xuyên ôm ấp, ngủ chung hoặc tiếp xúc gần với thú cưng có nguy cơ mắc các bệnh về da và dị ứng cao hơn, nhất là trẻ em, người cao tuổi và người có cơ địa nhạy cảm.

Nấm da

Đây là bệnh lây trực tiếp phổ biến nhất từ chó mèo sang người. Người bệnh xuất hiện các mảng tròn đỏ, viền rõ, bong vảy, ngứa do tiếp xúc trực tiếp với da, lông thú cưng hoặc gián tiếp qua đồ vật chung như chăn, khăn, bàn chải.

Để tránh nấm da, cần tắm và điều trị nấm định kỳ cho thú cưng theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. Sau khi tiếp xúc với chó mèo, nên rửa tay sạch bằng xà phòng. Nếu xuất hiện mảng da bất thường, cần đến bác sĩ da liễu để được kê thuốc kháng nấm phù hợp. Cần điều trị cả người và thú cưng để tránh tái nhiễm.

Viêm da, nhiễm trùng do vết cào, cắn

Theo bác sĩ Thành, vết cắn của mèo nguy hiểm hơn chó vì răng mèo tạo ra vết thương sâu, miệng hẹp, rất khó làm sạch. Vi khuẩn trong nước bọt chó mèo có thể gây nhiễm trùng huyết từ một vết xước nhỏ, đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi hoặc người có hệ miễn dịch yếu. Triệu chứng điển hình là sưng đỏ, đau, chảy dịch xuất hiện trong vòng 24 giờ sau vết thương.

Người bị chó, mèo cào hoặc cắn cần rửa ngay vết thương bằng xà phòng và nước sạch trong ít nhất 5 phút, sát khuẩn và theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng. Nếu vết thương sưng tấy, có mủ, kèm sốt hoặc người bệnh có hệ miễn dịch yếu, cần đến cơ sở y tế ngay để được xử lý và dùng kháng sinh nhóm beta-lactam nếu cần.

Viêm da do một số loại chân đốt

Bọ ve ký sinh trên chó mèo có thể bám vào người, bò lên da, sau đó đốt và hút máu, gây ngứa, mẩn đỏ. Bọ ve có thể ẩn nấp trong chăn ga, thảm hoặc khe tường trước khi lây sang người. Bọ ve hút máu tại chỗ bám gây ngứa, đỏ, nổi sần cứng. Nguy hiểm hơn một số loài bọ ve truyền các bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng như bệnh Lyme với biểu hiện ban đỏ dạng vòng tròn đồng tâm trên da (hình bia bắn) đặc trưng.

Ve có thể ẩn nấp trong chăn ga, thảm hoặc khe tường trước khi lây sang người nên cần vệ sinh nhà cửa thường xuyên. Kiểm tra lông thú cưng, dùng thuốc hoặc sữa tắm trị ve cho thú cưng định kỳ. Nếu phát hiện bọ ve bám trên da, dùng nhíp kéo nhẹ và đều tay sát gốc, không bóp hay vặn. Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện ban đỏ bất thường hoặc sốt sau vài ngày.

Ghẻ và bọ chét

Ghẻ từ chó có thể lây sang người qua tiếp xúc trực tiếp, gây ngứa, đỏ da và nổi sần. Ký sinh trùng ghẻ từ thú cưng thường không sống lâu hoặc không thể sinh sản trên da người, dẫn đến các triệu chứng nhẹ, thoáng qua, ngứa ngáy và tự hết sau vài tuần khi cách ly vật nuôi. Những biểu hiện trên da có thể gặp là viêm da dị ứng, sẩn ngứa, nhiễm trùng da thứ phát.... Bọ chét từ chó mèo gây các nốt đốt ngứa, thường xuất hiện thành cụm ở vùng cổ chân và cẳng chân.

Nguyên tắc điều trị cần loại bỏ nguồn lây từ thú cưng, giặt toàn bộ chăn ga, quần áo, đồ dùng tiếp xúc ở nhiệt độ cao. Định kỳ tẩy giun sán và phòng bọ chét cho thú cưng theo lịch của bác sĩ thú y. Nếu triệu chứng ngứa kéo dài sau khi xử lý thú cưng, cần khám để loại trừ ghẻ ở người.

Dị ứng vảy da chết

Nhiều người lầm tưởng lông thú gây dị ứng nhưng nguyên nhân chính là các protein trong vảy da chết, nước bọt, và nước tiểu bám trên lông. Các dị nguyên này phát tán trong không khí và dính trên thảm, quần áo, tường, đệm ghế. Người có cơ địa nhạy cảm chỉ cần hít phải cũng đủ kích hoạt phản ứng dị ứng. Nếu không xử lý kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành viêm da cơ địa (ngứa, nổi mẩn tái phát) hoặc hen suyễn (khó thở, thở khò khè).

Mỗi loài vật tiết ra các protein gây dị ứng khác nhau nên người không dị ứng với chó có thể phản ứng mạnh với mèo hoặc ngược lại. Trẻ em là nhóm dễ bị tổn thương nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.

Bác sĩ Thành khuyến cáo tiêm phòng thú cưng đầy đủ, tẩy ký sinh trùng định kỳ, vệ sinh không gian sống giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh da liễu liên quan. Nên tắm cho thú cưng ít nhất mỗi tuần một lần và chải lông thường xuyên ở ngoài trời. Hút bụi nhà định kỳ, dùng máy lọc không khí hiệu suất cao.

Khi xuất hiện các triệu chứng như ngứa kéo dài, nổi ban, mảng da bất thường hoặc vết thương không lành sau tiếp xúc với thú cưng, cần khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.