Chuyên gia: Trẻ nên khám chỉnh nha lần đầu trước 7 tuổi

Theo chuyên gia nha khoa, việc thăm khám răng khi trẻ chưa thay hết răng sữa có thể giúp phát hiện những bất thường từ đó lựa chọn thời điểm can thiệp phù hợp.

BS. CKI. Phạm Thùy Dương, Giám đốc chuyên môn Nha khoa Plum Thảo Điền (phường An Khánh, TP HCM) cho biết nhiều phụ huynh chỉ đưa trẻ đến nha khoa khi răng đã chen chúc nhiều, răng cửa chìa rõ, cắn ngược hoặc khuôn mặt xuất hiện dấu hiệu mất cân đối. Lúc này, việc điều trị vẫn có thể thực hiện nhưng một số trường hợp đã bỏ lỡ giai đoạn thuận lợi để theo dõi và định hướng sự phát triển của xương hàm.

Hiệp hội Chỉnh nha Mỹ (American Association of Orthodontists - AAO) khuyến nghị, trẻ nên được kiểm tra chỉnh nha lần đầu không muộn hơn 7 tuổi. Đây là thời điểm trẻ bước vào giai đoạn răng hỗn hợp, với cả răng sữa và răng vĩnh viễn cùng tồn tại trên cung hàm, giúp bác sĩ đánh giá hướng mọc răng, tình trạng thiếu chỗ, tương quan giữa hai hàm cũng như các thói quen có thể ảnh hưởng đến sự phát triển răng miệng.

Theo BS.CKI. Phạm Thùy Dương, mục tiêu của việc khám sớm không phải để niềng răng ngay mà nhằm theo dõi quá trình phát triển răng hàm mặt, phát hiện các bất thường và tư vấn thời điểm can thiệp nếu cần thiết.

"Khám sớm không có nghĩa là trẻ phải niềng răng ngay. Mục tiêu là giúp phụ huynh biết con đang phát triển răng hàm mặt như thế nào, cần theo dõi, điều chỉnh thói quen hay can thiệp ở thời điểm phù hợp", bác sĩ Dương chia sẻ.

Hiện nay, nhiều phụ huynh cho rằng trẻ chỉ cần được đưa đi khám niềng răng khi đã thay gần hết răng sữa, thường vào khoảng 12-13 tuổi. Đây là giai đoạn phổ biến để thực hiện niềng răng toàn diện, do phần lớn răng vĩnh viễn đã mọc, giúp bác sĩ có cơ sở sắp đều răng, cải thiện tình trạng răng chen chúc, răng thưa hoặc một số sai lệch khớp cắn.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Dương, không phải mọi vấn đề chỉnh nha đều chỉ liên quan đến vị trí răng. Một số trẻ có sai lệch bắt nguồn từ sự phát triển của xương hàm, như hô xương, móm xương, hàm trên hẹp, hàm dưới phát triển lệch hoặc cắn ngược. Nếu khám khi trẻ đã lớn, xương hàm có thể đã phát triển ổn định, khiến quá trình điều trị phức tạp và khó đạt hiệu quả.

Đây là lý do chỉnh nha tăng trưởng ngày càng được quan tâm trong nha khoa trẻ em. Khác với niềng răng thông thường, vốn chủ yếu tập trung vào việc sắp đều răng, chỉnh nha tăng trưởng hướng đến đánh giá và định hướng sự phát triển của xương hàm khi trẻ còn đang lớn. Mục tiêu là tạo nền tảng thuận lợi cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí, khớp cắn ổn định và khuôn mặt phát triển hài hòa hơn.

Việc đưa trẻ đi khám chỉnh nha từ sớm không chỉ giúp trẻ có nụ cười hài hòa hơn, mà còn giúp trẻ có khớp cắn chuẩn, cải thiện chức năng ăn nhai và việc vệ sinh răng dễ dàng hơn. Ăn nhai tốt giúp trẻ thoải mái hơn trong bữa ăn, tiếp nhận dinh dưỡng thuận lợi hơn, từ đó góp phần hỗ trợ quá trình phát triển thể chất khỏe mạnh.

Bác sĩ Thùy Dương cũng lưu ý phụ huynh nên cho trẻ thăm khám chỉnh nha nếu nhận thấy răng cửa hàm trên chìa nhiều, hàm dưới đưa ra trước, cắn ngược, cắn hở, cắn sâu, răng mọc chen chúc nặng, mặt lệch khi cắn hoặc trẻ thường xuyên nhai lệch một bên. Một số thói quen như thở miệng, ngủ há miệng, đẩy lưỡi, mút tay kéo dài cũng cần được lưu ý.

Trẻ mất răng sữa quá sớm do sâu răng, chấn thương hoặc nhổ răng không đúng thời điểm cũng nên được kiểm tra. Khi khoảng trống bị mất sớm, răng bên cạnh có thể nghiêng vào, khiến răng vĩnh viễn mọc lệch hoặc thiếu chỗ mọc.

Theo bác sĩ Dương, phụ huynh không nên quá lo khi thấy con có vài răng mọc lệch trong giai đoạn thay răng, nhưng cũng không nên chủ quan. Điều quan trọng là có đánh giá chuyên môn để biết đâu là thay đổi sinh lý có thể theo dõi, đâu là dấu hiệu cần can thiệp đúng thời điểm.

BS.CKI Phạm Thùy Dương có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chỉnh nha, đặc biệt là chỉnh nha trẻ em và chỉnh nha tăng trưởng. Bác sĩ Dương đã đồng hành với nhiều ca chỉnh nha ở các độ tuổi khác nhau, từ trẻ em, thanh thiếu niên đến người trưởng thành.

Nha khoa Plum tọa lạc tại khu vực Thảo Điền, định hướng xây dựng không gian chăm sóc răng miệng thân thiện cho gia đình và trẻ nhỏ. Phòng khám đầu tư hệ thống máy móc hỗ trợ chẩn đoán và lập kế hoạch điều trị như chụp phim, scan răng 3D, dữ liệu hình ảnh trong miệng. Những công cụ này giúp bác sĩ có thêm cơ sở đánh giá, đồng thời giúp phụ huynh dễ hình dung tình trạng của con.