Ermenistan'ın AB ve AEB Arasındaki Dengesi: Rus Uzmanlar Ne Diyor?

Başbakan Paşinyan'ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisinin haziran başında düzenlenen parlamento seçimlerinden galibiyetle çıktığı Ermenistan, hem AB ile yakınlaşma hem de AEB'deki üyeliğini koruma yönünde siyaset izliyor.

Paşinyan, muhalefetin açık ara önünde tamamladığı seçimlerde, oyların yüzde 49,74'ünü alarak mecliste tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaştı.

Özellikle ABD ve Avrupa kamuoyunda, Rusya'dan Batı'ya yönelmede Ermenistan'ın yol ayrımından geçtiği yönündeki yorumlar artarken, gelişmeler Moskova'daki çevrelerde dikkatle takip ediliyor.

AA muhabiri, Rus uzmanlara Moskova'nın perspektifinden gelişmelerin nasıl göründüğünü sordu.

"Erivan, son zamanlarda ikili ilişkileri bozuyor"

Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (MGIMO) Öğretim Üyesi Nikolay Silayev, Ermenistan'daki seçim sürecinde muhalif siyasi güçlere baskı kurulduğunu savundu.

"Seçim sonuçlarının güvenilir olmadığını" ifade eden Silayev, "İktidardaki parti, yüzde 50'den az oy aldı ancak hükümeti kuracak. Aslında yapılan seçim, Ermenistan'ın karşı karşıya olduğu temel sorulara cevap vermedi: AEB ve AB arasında tercih, Azerbaycan'la barış anlaşması..." dedi.

Rusya ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin yönüne ilişkin öngörüde bulunan Silayev, Rusya'nın Ermenistan ile müttefik, dostane, iyi komşuluk ve ortaklık ilişkilerini sürdürmekten yana olduğunu ancak Erivan'ın bu ilişkileri bozmaya çalıştığını söyledi.

Silayev, "Erivan, son zamanlarda ikili ilişkileri bozuyor. Bunun onarılması mümkün ancak Erivan'ın rotasını gözden geçireceğine dair bir işaret yok. Bu durumda Rusya karşılıklılık ilkesine göre hareket edecek." ifadelerini kullandı.

Erivan'ın AB ile yakınlaşmayı tercih ettiğine dikkati çeken Silayev, bu nedenle Ermenistan'ın AEB'den ayrılmasının gerçekçi bir senaryo olduğunu vurguladı.

Silayev, "Bunun sonucu Ermenistan için ağır olacak. Tahminlere göre Ermenistan, gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) yüzde 15 ila 23'ünü kaybedebilir." değerlendirmesinde bulundu.

AEB ülkelerinin Ermenistan'ın örgütten ayrılmasını istemediğini belirten Silayev, "Ermenistan AEB'den ayrılırsa, bu örgütün itibarını zedeleyecek. Bu, Rusya-Ermenistan arasındaki ilişkileri de bozacak. Ekonomik entegrasyon güven gerektiriyor. Lakin ortaklardan biri daha avantajlı bir teklif alana kadar örgütte kalacağını bildiriyorsa, burada güven söz konusu olamaz." dedi.

Uzman Silayev, bu durumda Güney Kafkasya'nın geleceğiyle ilgili soru işaretleri oluştuğunu savundu.

"Ermenistan'ın hem AB ile yakınlaşması hem de AEB'de kalması mümkün değil"

Rus siyasi uzman Vitaliy Arkov ise Ermenistan'ın hem AB ile yakınlaşmaya hem de AEB'de kalmaya çalıştığını ancak bunun mümkün olmadığını belirterek, "Erivan, her tarafa oynamayı tercih ediyor. Ancak Ermenistan'ın bu durumda AB ve AEB arasında tercih yapması gerekiyor." diye konuştu.

AB ile kıyasla AEB'nin Ermenistan için daha yararlı olduğunu savunan Arkov, "AEB pazarı çok geniş. AEB'de Rusya, Kazakistan var. Bu, Ermeni ürünler için uygun bir pazar. Ayrıca Ermenistan, Rus gazını uygun fiyata satın alıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Arkov, Ermenistan'ın AB'ye üye olması ihtimalinin düşük olduğuna işaret etti.

AB'den yapılan açıklamalarda yalnızca Moldova ve Ukrayna'nın üyeliğinden bahsedildiğini söyleyen Arkov, "Ermenistan'ın üyeliği hakkında tek kelam edilmiyor." ifadesini kullandı.

Arkov, Türkiye ile Gürcistan'ın AB'ye kabul edilmemesine karşın ekonomik ve jeopolitik açıdan AB için daha ilgi çekici olduğunu belirterek, "Ermenistan'da çok sorun var. Ermenistan'ın AB ile doğrudan sınırı bile yok." dedi.

Rusya'nın son dönemde Ermenistan'dan çok sayıda tarım ürünü ithalatına kısıtlamalar uygulamaya başladığına dikkati çeken Arkov, bunun bir uyarı olduğu görüşünü paylaştı.

Uzman Arkov, Ermenistan'ın komşu ülkeleri İran, Türkiye, Rusya, Azerbaycan ve Gürcistan ile ilişkileri geliştirmesinin önemini vurgulayarak, "ABD ve Avrupa, Ermenistan'dan uzak. Düşman ülkelerin çıkarlarına hizmet eden bir araç haline gelinmesi yerine komşu ülkelerle dostça ilişkiler kurmak ve diyalog halinde olmak lazım." şeklinde konuştu.