FIFA ra mắt công nghệ việt vị bán tự động mới

FIFA sẽ triển khai phiên bản cải tiến của hệ thống hỗ trợ trọng tài video (VAR) với công nghệ việt vị bán tự động, nhằm rút ngắn thời gian đưa ra quyết định và giảm tình trạng trì hoãn trong việc phất cờ việt vị của trợ lý trọng tài.

Theo đó, hệ thống sẽ gửi cảnh báo âm thanh theo thời gian thực nếu một cầu thủ rơi vào thế việt vị rõ ràng (từ hơn 10 cm). Trước đây, các thử nghiệm tại FIFA Club World Cup và Intercontinental Cup chỉ kích hoạt cảnh báo khi cầu thủ việt vị trên 50 cm.

Dù vậy, trợ lý trọng tài vẫn là người quyết định thời điểm phất cờ và dừng trận đấu. Trong một số tình huống nghi ngờ lỗi hệ thống, họ có thể giữ cờ để đảm bảo an toàn, dù FIFA khẳng định đã tích hợp nhiều cơ chế dự phòng nhằm hạn chế sai sót.

Công nghệ mới vẫn có giới hạn khi không thể xác định chính xác các tình huống việt vị quá sát hoặc khi nhiều cầu thủ đứng gần nhau. Hệ thống cũng chỉ áp dụng cho các tình huống việt vị theo vị trí, không xử lý các pha mang tính đánh giá chủ quan như việc cầu thủ có can thiệp vào tình huống hay không.

FIFA kỳ vọng thay đổi này sẽ giúp giảm bớt tranh cãi, hạn chế gián đoạn trận đấu và giảm nguy cơ chấn thương do các tình huống tiếp tục chơi bóng trong khi đáng ra đã việt vị. Trước đó, tiền đạo Taiwo Awoniyi của Nottingham Forest từng phải hôn mê sau pha va chạm với cột dọc trong một tình huống trợ lý trọng tài chậm phất cờ việt vị.

Ông Johannes Holzmuller, Giám đốc phụ trách đổi mới của FIFA, cho biết trợ lý trọng tài được hướng dẫn tiếp tục giữ cờ trong các tình huống việt vị không rõ ràng để VAR xem xét lại, đặc biệt trong các pha dẫn tới bàn thắng hoặc phạt đền. Tuy nhiên, với những tình huống rõ ràng, hệ thống sẽ gửi tín hiệu trực tiếp đến các trọng tài trên sân.

Ông Holzmüller cho biết công nghệ này đã được thử nghiệm trong ba năm qua tại các giải trẻ của FIFA, ban đầu chỉ áp dụng ngưỡng 50 cm, trước khi được thu hẹp xuống 10 cm khi hệ thống đạt đủ độ tin cậy.

Dù vậy, ông cũng thừa nhận vẫn tồn tại một số giới hạn kỹ thuật, chẳng hạn khi bóng bị che khuất hoặc cầu thủ nằm sân, những yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng đánh giá tình huống. Theo FIFA, hệ thống được thiết kế để chỉ phát cảnh báo khi đạt mức độ chắc chắn cao, nhằm hạn chế tối đa nguy cơ báo sai.

FIFA khẳng định cơ chế này được xây dựng để gần như loại bỏ khả năng hệ thống gửi cảnh báo sai trong các tình huống không có việt vị, đồng thời chỉ kích hoạt khi đủ dữ liệu xác thực.

Ngoài ra, FIFA cũng xác nhận sẽ áp dụng công nghệ tạo hình ảnh 3D bằng trí tuệ nhân tạo cho từng cầu thủ, phục vụ việc phân tích tình huống chính xác hơn. Toàn bộ 1.248 cầu thủ thuộc 48 đội dự World Cup 2026 sẽ được quét dữ liệu cơ thể trước giải đấu, chỉ mất khoảng một giây cho mỗi người trong buổi chụp hình tiền giải.

Nhờ dữ liệu này, các tình huống việt vị sẽ được mô phỏng bằng đồ họa 3D trực quan hơn trên truyền hình.

Song song, FIFA còn bổ sung công nghệ xác định bóng đã ra ngoài sân hay chưa trước khi bàn thắng được ghi. Hệ thống sẽ tạo mô hình 3D tương tự công nghệ goal-line, kết hợp dữ liệu cảm biến trong quả bóng để xác định cầu thủ chạm bóng cuối cùng.

Một số quyền mới cũng được mở rộng cho VAR, bao gồm khả năng kiểm tra lại quyết định phạt góc trong các tình huống tranh cãi.

Bên cạnh đó, FIFA tăng cường công nghệ dựng hình 3D thời gian thực để đánh giá "tầm nhìn" của thủ môn trong các tình huống việt vị. Hai góc quay ảo sẽ mô phỏng góc nhìn từ phía hai thủ môn, giúp VAR xác định liệu tầm quan sát có bị cản trở hay không - yếu tố từng gây tranh cãi trong nhiều trận đấu mùa giải vừa qua.