FPTU đào tạo nhân lực truyền thông thích ứng kỷ nguyên AI

TS. Ngô Thị Bích Lan, Chủ nhiệm Bộ môn Công nghệ truyền thông trường Đại học FPT (FPTU) cơ sở TP HCM nhận định người làm truyền thông hiện nay không chỉ là người tạo ra nội dung, mà còn cần hiểu về nền tảng, công nghệ và biết khai thác dữ liệu để tối ưu hiệu quả truyền thông.

Theo tổng hợp của FPT Digital về xu hướng chuyển đổi số trong lĩnh vực báo chí và truyền thông, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 có 100% cơ quan báo chí đưa nội dung lên nền tảng số. Tỷ lệ cơ quan báo chí ứng dụng AI và các nền tảng phân tích dữ liệu cũng được kỳ vọng tăng từ 50% vào năm 2025 lên 90% vào năm 2030.

Nữ tiến sĩ cho rằng những con số này cho thấy truyền thông hiện đại không còn vận hành theo mô hình sáng tạo thuần túy mà đang dịch chuyển sang mô hình sáng tạo dựa trên công nghệ và dữ liệu. Trong môi trường số, một chiến dịch hiệu quả đòi hỏi người thực hiện phải hiểu công chúng, biết xây dựng thông điệp, lựa chọn nền tảng phù hợp và đo lường phản ứng của người dùng.

Hiện nay, thị trường lao động xuất hiện nhiều vị trí mới như chuyên gia nội dung số, chuyên gia truyền thông đa nền tảng, chuyên gia chiến lược thương hiệu số, quản trị cộng đồng trực tuyến hay chuyên gia trải nghiệm khách hàng.

Chủ nhiệm Bộ môn Công nghệ truyền thông FPTU nhấn mạnh, với sự phát triển của công nghệ hiện đại, chỉ với một câu lệnh AI có thể đưa ra kế hoạch truyền thông hoặc tối ưu quảng cáo trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, một chiến dịch truyền thông hiện đại không chỉ cần người viết nội dung hay lên kế hoạch đơn thuần, mà còn đòi hỏi khả năng thấu hiểu insight khách hàng, kết nối giữa khả năng sáng tạo, kỹ năng phân tích dữ liệu, sử dụng công nghệ và thực hiện các mục tiêu kinh doanh

Tại FPTU, sinh viên ngành công nghệ truyền thông được trang bị kiến thức và kỹ năng để sản xuất các sản phẩm truyền thông trên nhiều nền tảng như báo chí, truyền hình, podcast và mạng xã hội. Người học đồng thời tiếp cận các công nghệ sản xuất hình ảnh, video, ấn phẩm và nội dung số. Ở giai đoạn chuyên sâu, việc làm quen với AI, Big Data và các công cụ phân tích số giúp sinh viên hiểu cách một chiến dịch truyền thông vận hành trong thực tế.

TS. Ngô Thị Bích Lan cho rằng giá trị của người làm truyền thông trong tương lai nằm ở tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề, trí tuệ cảm xúc và năng lực sáng tạo khác biệt.

"AI có thể hỗ trợ tạo nội dung nhanh hơn nhưng không thể thay thế hoàn toàn khả năng thấu hiểu con người, tư duy chiến lược và những quyết định mang tính sáng tạo", bà nói thêm.

Vì vậy, thay vì cạnh tranh với AI, sinh viên cần được trang bị tư duy sử dụng AI như một cộng sự nhằm nâng cao hiệu quả nghiên cứu và làm việc. Theo đó, một trong những điểm nhấn của chương trình đào tạo tại FPTU là mô hình AI First. Sinh viên tiếp cận các nền tảng AI, Big Data, Digital Analytics cùng nhiều công nghệ truyền thông mới ngay trong quá trình học.

Song song với nền tảng chuyên môn, phương pháp học tập qua dự án được triển khai xuyên suốt, tạo điều kiện để sinh viên trực tiếp xây dựng và thực hiện các chiến dịch truyền thông. Mô hình học tập dựa trên nghiên cứu cũng giúp người học rèn luyện tư duy phân tích, khả năng khai thác dữ liệu và đưa ra các giải pháp truyền thông có cơ sở thay vì chỉ dựa vào cảm tính sáng tạo.

Bên cạnh đó, hệ thống phòng lab và studio chuyên biệt về quay dựng, xử lý âm thanh, hình ảnh tại đây cũng giúp sinh viên có môi trường thực hành thường xuyên. Học kỳ On-the-Job Training (đào tạo trong doanh nghiệp) cũng tạo cơ hội để người học làm việc trực tiếp tại doanh nghiệp, agency, đài truyền hình hoặc các đơn vị truyền thông, báo chí, qua đó hiểu rõ hơn cách ngành vận hành ngoài thực tế.

Với nền tảng chuyên môn cốt lõi, FPTU cũng xây dựng chương trình hướng tới trang bị năng lực nghiên cứu, phát triển thương hiệu và triển khai các chiến dịch truyền thông trên nhiều nền tảng. Điều này áp dụng cho cả bốn chuyên ngành gồm Truyền thông đa phương tiện, Quan hệ công chúng, Truyền thông Marketing tích hợp và Truyền thông thương hiệu.

Tinh thần đào tạo này được thể hiện qua nhiều dự án của sinh viên. Với Tuồng Tân Tích, các bạn kể lại nghệ thuật tuồng bằng ngôn ngữ thị giác, sự kiện và truyền thông số để tiếp cận người trẻ. Qua Neo Chèo, sinh viên đưa nghệ thuật chèo đến gần Gen Z thông qua video âm nhạc, hoạt động cộng đồng, trình diễn và nội dung trên nền tảng số. Trong dự án Chạm Sắc Đông Hồ, người học giới thiệu tranh dân gian Đông Hồ và khai thác chất liệu này cho MV, trải nghiệm tương tác cùng các hoạt động trực tuyến, trực tiếp.

Ngoài ra, sinh viên FPTU đã thực hiện dự án Rối Tễu Nhờ, đưa nghệ thuật múa rối nước đến gần giới trẻ qua hệ sinh thái nội dung đa nền tảng và các hoạt động trải nghiệm trực tiếp. Ở các dự án này, công nghệ được ứng dụng như một công cụ phục vụ nghiên cứu, kể chuyện, phân phối nội dung và đo lường hiệu quả truyền thông, thay vì chỉ đóng vai trò "trang trí" cho ý tưởng.

Bên cạnh đó, chương trình đào tạo tại FPTU còn được thiết kế theo định hướng quốc tế hóa với giáo trình tiếng Anh, môi trường học tập đa văn hóa và cơ hội trao đổi học tập ở nước ngoài. Ngoài tiếng Anh, sinh viên còn được trang bị thêm tiếng Trung nhằm mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong môi trường toàn cầu.

Trong bối cảnh AI phát triển nhanh, lợi thế cạnh tranh nằm ở khả năng tạo ra những giá trị khác biệt, thay vì tốc độ tạo nội dung. Ngoài kiến thức chuyên môn, sinh viên FPTU có cơ hội trải nghiệm vovinam và nhạc cụ dân tộc để hình thành bản sắc sáng tạo. Trong đó, vovinam giúp rèn luyện kỷ luật, bản lĩnh và tinh thần vượt thử thách; nhạc cụ dân tộc nuôi dưỡng cảm xúc, sự thấu cảm và hiểu biết văn hóa.