Hürmüz Boğazı Anlaşması Beklentisiyle Petrol Fiyatları Düşüşte

Petrol, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını öngören anlaşmanın küresel piyasaya yeni arz sağlayacağı beklentisiyle son üç ayın en düşük seviyelerine yakın seyrini sürdürdü.

Brent petrol, bu yılın en uzun düşüş serisini yaşayarak dört günde yüzde 15 değer kaybettikten sonra varil başına 79 doların üzerinde işlem görürken, ABD ham petrolü (WTI) 76 dolar civarında seyretti. Cuma günü imzalanması beklenen geçici anlaşma, İran’a petrolünü derhal satma hakkı da dahil olmak üzere kapsamlı mali teşvikler sunuyor.

Washington ile Tahran arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik adımların küresel enerji piyasalarındaki arz sıkışıklığını azaltacağı beklentisi, son haftalarda petrol fiyatlarında sert geri çekilmeye neden oldu. Üreticiler, nakliyeciler ve enerji tüccarları ise anlaşmanın kalıcı olup olmayacağını ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin ne kadar sürede normale dönebileceğini değerlendirmeye başladı.

BOK Financial Securities Kıdemli Başkan Yardımcısı Dennis Kissler, ilk haftalarda ABD donanmasının ticari gemilere eşlik etmeyi sürdüreceğini ve mayın temizleme gemilerinin bölgede görev yapacağını belirterek, bunun deniz trafiğinin normalleşmesini yavaşlatabileceğini söyledi. Ancak Kissler, vadeli işlem piyasalarının geleceğe odaklandığını ve şu an için petrol akışının yeniden başlaması ihtimalinin giderek güçlendiğini ifade etti.

Teknik ayrıntılar üzerinde çalışmalar sürse de, 14 maddelik taslak mutabakat metni anlaşmanın şimdiye kadarki en net çerçevesini ortaya koyuyor. Anlaşmanın ardından tarafların savaşı resmen sona erdirmeyi ve İran’ın nükleer programına yeni sınırlamalar getirmeyi amaçlayan 60 günlük müzakerelere başlaması öngörülüyor.

Taslak metne göre İran, ticari gemilerin güvenli geçişini garanti altına alacak. ABD ise Hürmüz Boğazı üzerindeki kendi kısıtlamalarını kaldıracak. Basra Körfezi’ni Hint Okyanusu’na bağlayan bu dar su yolu, normal dönemlerde dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin taşındığı stratejik bir geçiş noktası konumunda bulunuyor.

Taslak anlaşmada ayrıca ABD’nin İran ham petrolü, petrokimya ürünleri ve bunların türevlerinin ihracatına yönelik muafiyetler sağlaması da yer alıyor. Bu muafiyetlerin bankacılık, sigorta ve taşımacılık hizmetlerini de kapsaması planlanıyor.