NTV Gündem29/4/2026Política1 min de lecturaTürkiye

İranlı Misafir Ruhullah Humeyni'nin Bursa Sürgünü: 1963 Tarihli Resmi Belge

1963'te Şah Rıza Pehlevi tarafından sürgün edilen Humeyni yaklaşık 1 yıl Bursa'da kaldı

ruhuallah humeyni bursa sürgünü iran islam devrimi

En resumen

1963 yılında Şah Rıza Pehlevi'nin Beyaz Devrim hareketine karşı çıktığı için sürgün edilen İranlı din adamı Ruhullah Humeyni, yaklaşık 1 yıl süreyle Bursa'da ikamet etti.
Resmi belgede misafirin kalacağı evin Bursa Yuva Amirliğince tanzim edileceği ve muhaberatta 'belli' kod adının kullanılacağı belirtiliyor.
Humeyni daha sonra Necef'e giderek etki alanını genişletmiş ve 1979'da İran İslam Devrimi'nin lideri olarak ülkeye dönmüştür.

Resumen generado por IA

Por qué importa

Bu belge, 1963 yılında İran Şahı Rıza Pehlevi tarafından sürgün edilen Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin Türkiye'deki ikametini belgelemektedir. Humeyni, Şah'ın modernleşme reformlarına karşı çıktığı için tutuklanmış ve önce Türkiye'ye, ardından Irak'ın Necef kentine sürgün edilmiştir.

Tamaño de fuente

Raporda, şu ifadelerin yer aldığı görüldü: “İranlı misafir Türkiye'ye gelmiş ve Bursa'da ikameti kararlaştırılmıştır. Misafirin kalacağı evin ve misafirle ilgili diğer işler Bursa Yuva Amirliğince bizzat tanzim edilecektir. Gerekli talimat yazılı ve şifahi olarak Bursa Yuva Amirliği'ne gönderilmiştir. Misafirle ilgili şifre ve diğer muhaberatta 'belli' takma adı kullanılacaktır. Bilgilerini rica ederim.”

“AYETULLAH” RUHULLAH HUMEYNİ KİMDİR?

1979'daki İran İslam Devrimi'nin en önde gelen ismi olan Humeyni, 1900 yılında İran'ın Humeyn şehrinde doğdu. Küçük yaştan itibaren din eğitimi alan Humeyni, Şii mezhebinin önemli kentlerinden Kum'a giderek şer'i hukuk ve fıkıh gibi alanlarda eğitimini sürdürdü.

1963'te Şah Rıza Pehlevi'nin reformist “Beyaz Devrim” hareketine karşı çıkan Humeyni, devlet tarafından sürgün edilince ilk olarak Bursa'ya geldi. Yaklaşık 1 yıl Bursa'da sürgünde kalan Humeyni buradan bir diğer önemli Şii kenti Necef'e giderek takipci toplamaya ve etki alanını genişletmeye başladı.

Dini, siyasi ve Şah karşıtı konuşmaları kasetlerle İran'da etkisi hızla yayılan Humeyni'nin “Velayet'i fakih” fikriyle beraber yükselen hareketi Şah rejiminin de zayıflamasıyla beraber 1979'da zirve yapmıştı.

Necef'ten Fransa'ya gitmiş olan Humeyni, Şah Rıza'nın kaçmasının ardından ülkeye dönmüş ve ülkenin yeni lideri olmuştu. İslam Devrimi'yle Şii teokratik bir rejimin başına geçen Humeyni'nin liderliği ülkenin dönüştürülmesi ve 1980'de patlak veren İran-Irak Savaşı'yla geçmiş, Humeyni de 1989'da yaşamını yitirmişti.