Kral Charles'ın ABD ziyareti İngiltere'de siyasi tepki ve diplomatik tartışma yarattı

Kral Charles ve eşi Camilla'nın 27 Nisan'da başlayan ve dört gün sürmesi planlanan ABD ziyareti, ülkenin bağımsızlığının 250. yıl dönümü kapsamında düzenleniyor. Ziyaretin diplomatik açıdan İngiltere-ABD ilişkilerini güçlendirmeyi amaçlayan bir "yumuşak güç" unsuru olduğu belirtiliyor. Ancak zamanlaması ve siyasi bağlamı, İngiltere'de muhalefet partileri ve sivil toplum kuruluşlarının tepkisine yol açtı.

Ziyaret programı kapsamında Kral Charles'ın ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray'da bir araya gelmesi, resmi akşam yemeğine katılması ve ABD Kongresi'nin ortak oturumunda konuşma yapması yer alıyor. Bu hitap, bir İngiliz hükümdarının 1991'de Kraliçe II. Elizabeth'in ardından Kongre'ye ikinci konuşması olacak.

Ziyaret, özellikle ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşı ve tarafların farklı tutumları nedeniyle gerilen İngiltere-ABD ilişkilerinin gölgesinde gerçekleşiyor. Başbakan Keir Starmer hükümetinin, ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarına doğrudan katılmama kararı Washington yönetiminin sert eleştirilerine neden oldu. Trump'ın İngiltere'ye yönelik gümrük tarifesi tehdidi ve sert söylemleri de Londra-Washington hattındaki gerilimi artırdı.

Bu gelişmelerin ardından İngiltere'de bazı siyasetçiler, Kral'ın ziyaretinin zamanlamasını eleştirdi. Muhalefetteki Liberal Demokrat Parti lideri Ed Davey, ziyaretin iptal edilmesi çağrısında bulunarak bunun Trump için "diplomatik kazanım" anlamına geleceğini söyledi. Muhalefetteki Yeşiller Partisi ile iktidardaki bazı İşçi Partisi milletvekilleri de ziyaretin ertelenmesi gerektiğini savundu. Buna karşılık İngiltere hükümeti, ziyaretin uzun vadeli ilişkiler açısından önemine vurgu yaptı.

Başbakan Starmer, ziyaretin iki ülke arasındaki tarihi bağları yansıttığını belirterek İngiliz monarşisinin, "iki ülke arasındaki kalıcı ilişkilerin önemli hatırlatıcısı" olduğunu kaydetti.

Kral Charles ve Kraliçe Camilla'nın ABD ziyareti programı Washington, New York ve Virginia'yı kapsıyor. İlk olarak Beyaz Saray'da düzenlenen resmi törende askeri karşılama yapıldı, iki ülkenin ulusal marşları çalındı ve 21 pare top atışı gerçekleştirildi. Kral ve Kraliçe ayrıca Beyaz Saray bahçesindeki etkinliklere katıldı.

Programda 11 Eylül Anıtı'na çelenk bırakılması, çeşitli toplumsal gruplarla görüşmeler ve kültürel etkinlikler de yer alıyor. Ziyaret sırasında düzenlenen resepsiyonlara siyaset, iş dünyası ve sivil toplumdan yüzlerce davetlinin katılımıyla iki ülke arasındaki ekonomik ve kültürel ilişkilerin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Kral'ın ABD Kongresi'nde yapacağı konuşmanın ziyaretin en kritik anlarından biri olması bekleniyor. Bu konuşmada hem İngiltere'nin politik pozisyonunu yansıtması hem de ABD ile ilişkileri zedelememesi açısından dikkatli bir dil kullanılması öngörülüyor.

Ziyaret, Birleşik Krallık'ın geleneksel diplomasi araçlarından biri olan monarşi üzerinden yürütülen "yumuşak güç" stratejisinin parçası olarak görülüyor. Birleşik Krallık'ın Washington Büyükelçiliği, ziyaretin iki ülke arasındaki "ortak değerler ve tarihi bağları" güçlendirmeyi amaçladığını belirtti. Ancak mevcut siyasi gerilimler, bu hedefin ne ölçüde gerçekleşeceği konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Diplomatik çevreler, ziyaretin "yüksek risk, yüksek hassasiyet" taşıdığı değerlendirmesinde bulunurken, İngiltere açısından bunun hem siyasi hem de sembolik bir denge süreci olduğu ifade ediliyor. Uzmanlara göre mevcut siyasi gerilimler ve Trump yönetiminin öngörülemez politikaları, ziyaretin diplomatik açıdan hassas zeminde ilerlemesine neden oluyor.

Uzmanlar, ziyaretin "yumuşak güç" unsuru olarak planlanmasına rağmen mevcut siyasi koşullar nedeniyle önemli riskler barındırdığına dikkat çekiyor. Ziyaretin, İngiltere-ABD ilişkilerini onarma yönünde bir adım mı olacağı yoksa mevcut görüş ayrılıklarını daha görünür hale mi getireceği, ilerleyen süreçte netlik kazanacak.

Londra merkezli Uluslararası Af Örgütü, Kral Charles ve eşi Camilla'nın ABD ziyaretine sert eleştiriler yöneltti. Örgütün İngiltere Direktörü Kerry Moscogiuri, yazılı açıklamasında ziyareti "ulusal aşağılanma" olarak nitelendirdi ve İngiltere hükümetine ABD politikalarına karşı daha güçlü tutum alması çağrısı yaptı.

Moscogiuri, ABD yönetiminin uluslararası hukuk ve insan haklarına yönelik yaklaşımını eleştirerek İngiltere'nin bu politikalara karşı yeterince karşı durmadığını savundu.