Obiecujące wyniki testów nowej generacji szczepionki w proszku

Pierwsze testy nowej generacji szczepionki w proszku przyniosły bardzo obiecujące rezultaty. Preparat, który nie wymaga przechowywania w niskich temperaturach, został poddany badaniom klinicznym na ludziach. Na obecnym etapie testowano szczepionkę skojarzoną przeciwko tężcowi i błonicy. Zdaniem ekspertów, to rozwiązanie może zapoczątkować prawdziwą rewolucję w światowym systemie szczepień.

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, aż połowa szczepionek na świecie musi być utylizowana. Główną przyczyną są problemy z utrzymaniem odpowiedniej temperatury podczas transportu i magazynowania. Większość obecnie stosowanych szczepionek wymaga przechowywania w chłodziarkach, w temperaturze od 2 do 8 stopni Celsjusza. Tak zwany „zimny łańcuch” musi być zachowany od momentu produkcji aż do podania preparatu pacjentowi, co stanowi ogromne wyzwanie logistyczne, zwłaszcza w krajach o trudnych warunkach klimatycznych i słabo rozwiniętej infrastrukturze.

Od wielu lat prowadzone są badania nad szczepionkami, które można byłoby przechowywać w wyższej temperaturze oraz w warunkach wysokiej wilgotności, bez ryzyka utraty ich skuteczności. Specjaliści z National Institute for Health and Care Research (NIHR) w Wielkiej Brytanii, we współpracy z firmą Stablepharma, opracowali szczepionkę przeciwko tężcowi i błonicy w postaci proszku. Preparat był przechowywany przez rok w temperaturze pokojowej, a następnie rozpuszczony w wodzie i podany 60 ochotnikom.

Kluczowym elementem nowej technologii jest dodatek trehalozy – naturalnego dwucukru, który chroni komórki przed wysuszeniem. Trehaloza występuje w organizmach roślin, grzybów i owadów, zabezpieczając je przed niekorzystnymi warunkami środowiskowymi. Dzięki temu składniki aktywne szczepionki nie ulegają zniszczeniu podczas procesu sproszkowania ani przechowywania w różnych temperaturach.

Prof. Saul Faust z NIHR podkreślił, że szczepionka w proszku wywołała u pacjentów podobną reakcję immunologiczną jak jej tradycyjny, płynny odpowiednik. Preparat okazał się także „bezpieczny i dobrze tolerowany” przez uczestników badań. W najbliższych miesiącach planowane są kolejne testy, tym razem na większej grupie 160 osób.

Z dotychczasowych ustaleń wynika, że szczepionka w proszku zachowuje swoje właściwości w temperaturze od minus 20 do plus 40 stopni Celsjusza. Oznacza to, że może być transportowana i magazynowana bez specjalnych zabezpieczeń zarówno w tropikach, jak i w warunkach polarnych. To ogromna szansa na poprawę dostępności szczepień w najtrudniej dostępnych rejonach świata.