Robot AI hỗ trợ phẫu thuật u mạch máu não phức tạp

Khi các cơn tê yếu xuất hiện dày hơn, hay quên, khó hiểu lời nói và diễn đạt không trôi chảy như trước, anh Hưng đến Bệnh viện Tâm Anh kiểm tra.

Kết quả chụp MRI 3 Tesla ghi nhận u mạch máu thể hang (cavernoma) nằm sâu ở thùy thái dương trái, khu vực tham gia xử lý ngôn ngữ, hình thành trí nhớ và điều hòa cảm xúc.

ThS.BS.CKII Chu Tấn Sĩ, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh - Cột sống, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết khối u âm thầm rỉ máu trong thời gian dài gây nhiều đợt đột quỵ xuất huyết não nhẹ, tạo nên các ổ máu cũ và mới tồn tại xung quanh khối u. Các đợt xuất huyết tái diễn ảnh hưởng đến vùng não chức năng phụ trách vận động, ngôn ngữ, trí nhớ, khiến người bệnh thường xuyên tê yếu tay chân, nói khó.

Theo bác sĩ Tấn Sĩ, các dị dạng mạch máu lưu lượng cao thường gây xuất huyết ồ ạt, trong khi đó u mạch máu thể hang rỉ máu âm thầm với lượng ít nhưng tái đi tái lại nhiều lần trong thời gian dài. Tình trạng xuất huyết kéo dài khiến máu thoái hóa, lắng đọng trong mô não xung quanh, kích thích thần kinh bất thường và làm tổn thương dần các tế bào thần kinh lân cận.

U mạch máu thể hang là một dạng dị dạng mạch máu não hình thành do sự phát triển bất thường của các mao mạch. Bệnh có thể xuất hiện từ khi còn trong bào thai hoặc liên quan các đột biến gene.

Giai đoạn đầu, người bệnh thường không có triệu chứng rõ rệt hoặc chỉ đau đầu, chóng mặt, giảm tập trung. Khi tổn thương rỉ máu hoặc chảy máu nhiều lần, người bệnh có thể xuất hiện tê yếu tay chân, nói khó, động kinh hoặc các cơn đột quỵ thoáng qua. Đa phần bệnh tồn tại nhiều năm nhưng không được phát hiện. Lâu ngày, vùng não quanh tổn thương tiếp tục bị hủy hoại, dẫn đến động kinh, yếu liệt hoặc để lại các di chứng thần kinh vĩnh viễn.

Bác sĩ Tấn Sĩ cho biết khối u nằm sâu ở thùy thái dương trái, sát các bó sợi thần kinh và vùng não chức năng quan trọng, vị trí khó can thiệp. Nếu phẫu thuật theo phương pháp thông thường, phải mở phẫu trường rộng hơn và đi qua nhiều mô não lành để tiếp cận tổn thương, làm tăng nguy cơ để lại yếu liệt hoặc rối loạn ngôn ngữ sau mổ.

Để đảm bảo an toàn, bác sĩ chỉ định vi phẫu lấy trọn u mạch máu thể hang cho anh Hưng bằng robot Modus V Synaptive tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống định vị thần kinh theo thời gian thực.

Hệ thống này hiển thị toàn bộ dữ liệu hình ảnh não, vị trí khối u, các ổ xuất huyết cũ và hệ thống bó sợi thần kinh, giúp êkíp lên kế hoạch mổ mô phỏng trước, lựa chọn vị trí mở sọ, đường mổ ngắn và an toàn nhất, hạn chế tối đa việc đi qua nhu mô não lành.

Robot AI giúp kiểm soát thao tác bóc tách chính xác từng milimet, đồng thời bảo tồn tối đa các cấu trúc thần kinh lành xung quanh. Sau hai giờ, khối u mạch máu thể hang cùng các ổ xuất huyết cũ được loại bỏ hoàn toàn, chặn nguy cơ tiếp tục rỉ máu, xuất huyết não trong tương lai.

Sau phẫu thuật, anh Hưng tỉnh táo, vận động tốt, không ghi nhận yếu liệt hay rối loạn ngôn ngữ. Kết quả kiểm tra hậu phẫu cho thấy khối tổn thương đã được lấy hết, kể cả bao u - hạn chế nguy cơ u tái phát.

Theo bác sĩ Tấn Sĩ, u mạch máu thể hang là bệnh lý lành tính nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu xuất huyết tái diễn. Người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng thần kinh tái diễn như đau đầu kéo dài, tê yếu tay chân, nói khó, co giật, nhìn mờ hoặc mất ý thức thoáng qua. Thăm khám sớm bằng có thể MRI giúp phát hiện các dị dạng mạch máu não tiềm ẩn, từ đó điều trị kịp thời và hạn chế nguy cơ di chứng nặng nề.

Trọng Nghĩa

*Tên người bệnh đã được thay đổi