Tổng Bí thư Tô Lâm: Sơ kết mô hình chính trị, chính quyền phải đánh giá chất lượng vận hành

Chiều 2/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Ông nhấn mạnh việc sơ kết không thể chỉ dừng ở các con số như giảm bao nhiêu đầu mối, sắp xếp bao nhiêu tổ chức, xử lý bao nhiêu trụ sở hay phân cấp được bao nhiêu nhiệm vụ, mà phải đánh giá được chất lượng vận hành của mô hình mới.

Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, báo cáo cần trả lời rõ các câu hỏi: bộ máy có tinh gọn hơn không, vận hành có thông suốt hơn không, quyền hạn và trách nhiệm có rõ ràng hơn không, việc phục vụ người dân và doanh nghiệp có tốt hơn không, mô hình mới có tạo động lực phát triển hay không, và quan trọng nhất là có nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị hay không.

Ông ghi nhận hệ thống chính trị đã triển khai khối lượng công việc rất lớn với phạm vi rộng và yêu cầu cao. Tuy nhiên, thành công trong giai đoạn sắp xếp tổ chức chưa đồng nghĩa với thành công trong giai đoạn vận hành. "Từ nay trở đi yêu cầu trọng tâm là phải chuyển từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt bộ máy, từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị, từ phân cấp nhiệm vụ sang bảo đảm năng lực thực thi", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Đề cập những vấn đề cần tiếp tục làm rõ trong quá trình sơ kết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nhìn thẳng vào các điểm nghẽn lớn đang đặt ra. Về thể chế và cơ chế vận hành, ông cho rằng một số quy định, quy trình hướng dẫn đã được ban hành nhưng chưa thực sự đồng bộ, chưa theo kịp yêu cầu của mô hình mới.

Đối với phân cấp, phân quyền, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải gắn với nguồn lực. Việc giao quyền phải đi đôi với giao trách nhiệm, tài chính, nhân lực, dữ liệu và công cụ thực hiện. Nếu chỉ giao việc mà không bảo đảm điều kiện thực thi thì cấp dưới và cán bộ cơ sở sẽ gặp nhiều khó khăn. Ngược lại, nếu phân cấp mạnh nhưng thiếu kiểm tra, giám sát sẽ dễ phát sinh rủi ro trong thực thi quyền lực, thậm chí dẫn đến tâm lý e ngại, không dám làm.

Về mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện nay được chuyển xuống cấp xã, trong khi năng lực cán bộ, hạ tầng, cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính và cơ chế hỗ trợ chuyên môn giữa các địa bàn vẫn chưa đồng đều.

Ông cũng chỉ ra điểm nghẽn về chuyển đổi số, dữ liệu và năng lực tổ chức thực hiện. Đây là yếu tố mang tính quyết định bởi chủ trương đúng, thể chế đúng và mô hình đúng nhưng nếu khâu thực hiện yếu thì kết quả sẽ không đạt yêu cầu. Vì vậy, báo cáo cần chỉ rõ nơi làm tốt, nơi còn lúng túng, cấp nào còn yếu, khâu nào còn chậm và trách nhiệm của người đứng đầu ở từng ngành, địa phương.

Định hướng hoàn thiện báo cáo sơ kết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị nâng cao hơn nữa tính khái quát, chiều sâu lý luận, tính thực tiễn và sức thuyết phục. Báo cáo cần có luận điểm trung tâm rõ ràng, tập trung đánh giá việc sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực quản trị và năng lực tổ chức thực hiện của toàn hệ thống chính trị.

Ông yêu cầu bổ sung các nội dung đánh giá sự đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong mô hình mới; năng lực vận hành của chính quyền địa phương hai cấp, nhất là cấp xã; hiệu quả phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực; mức độ chuyển đổi số, quản trị dựa trên dữ liệu; đồng thời nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả vận hành của mô hình mới và tiếp tục rà soát chức năng, nhiệm vụ để điều chỉnh phù hợp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cuộc cải cách tổ chức bộ máy lần này có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của đất nước. Mục tiêu không chỉ là giảm đầu mối mà phải xây dựng bộ máy mạnh hơn, vận hành thông suốt hơn, trách nhiệm hơn, hiệu quả hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn; đồng thời tạo nền tảng cho mô hình quản trị quốc gia hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.