Trump'ın Miras Arayışı: İran, Ortadoğu ve Çin Rekabeti

Yeni yaş dileğinin “dünya barışı” olduğunu belirten Trump’ın son dönemde attığı adımlar, başkanlık koltuğundaki ikinci döneminde sadece ‘güncel krizlere’ değil, geride bırakacağı mirasa da odaklandığını gösteriyor.

İRAN’I DİZE GETİREN LİDER

ABD Başkanı’nın miras arayışında ilk sırada İran ile yürütülen müzakereler bulunuyor. Washington ile Tahran hattında aylardır devam eden görüşmelerin bu hafta sonu içinde bir anlaşmayla sonuçlanması beklenirken, Trump da süreci ikinci döneminin en önemli dış politika başarılarından biri olarak sunmaya hazırlanıyor. Uzmanlara göre Trump, aylardır sürdürdüğü baskının ardından Tahran’ı masaya oturtan ve İran’ın nükleer silah edinmesini engelleyen lider olarak anılmayı hedefliyor.

KALICI İZ PEŞİNDE

İran ile yürütülen müzakereler, ABD Başkanı’nın Ortadoğu’ya ilişkin hedeflerinin de önemli bir parçası olarak görülüyor. Trump’ın Ortadoğu hayalinin merkezinde, ilk başkanlık döneminde İsrail ile BAE ve Bahreyn arasında imzalanan İbrahim Anlaşmaları’nın genişletilmesi yer alıyor. Uzmanlar tarafından bu plan sık sık “İbrahim’in oğullarını barıştırmak” ifadesiyle özetleniyor. Yahudilerin Hz. İbrahim’in oğlu İshak’ın, Arapların ise diğer oğlu İsmail’in soyundan geldiği yönündeki inanca gönderme yapan bu ifade, İsrail ile Arap dünyası arasındaki anlaşmazlığın sona erdirilmesi hedefini simgeliyor. Ancak Suudi Arabistan ve Katar gibi Körfez ülkeleri, bağımsız bir Filistin devleti kurulmadığı sürece İsrail ile ilişkilerini normalleştirmeyeceklerini savunuyor.

SON HALKA ÇİN

Ancak Trump’a göre görev süresinin sonunda nasıl hatırlanacağı, yalnızca ‘barış’ planlarının değil, yapay zekâ ve ileri teknoloji alanlarında verilecek rekabetin sonucuna da bağlı. Aslında tam da bu nedenle Çin ile giderek sertleşen teknoloji yarışını ikinci dönemin en kritik başlıklarından biri olarak görüyor. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e geçen ay yaptığı ziyarete Nvidia’nın Jensen Huang’ı, Apple’ın Tim Cook’u ve milyarder Elon Musk’ın da bulunduğu bir heyetle katılan ABD Başkanı, yapay zekâ yarışında Çin’i geride bırakmayı amaçlıyor.

İki yıl içinde üç kez suikast girişimine maruz kalan ve “mucizevi şekilde” sağ kurtulmasının ardından destekçileri arasında “Tanrı tarafından korunduğu” ve “özel bir görev için seçildiği” yönündeki inanç güçlenirken Trump’ın, 80’inci yaşındaki barış dileğinin ne ölçüde gerçeğe dönüşeceği ise belirsizliğini koruyor.