Türkiye'de Değişen Hanehalkı Büyüklüğü Konut Pazarını Etkiliyor

Duygu Erdoğan - Türkiye’nin değişen hanehalkı büyüklüğü, yeni konutlarda etkisini gösteriyor. Değişen yaşam alışkanlıkları ile yüksek kira ve konut fiyatları tüketiciyi daha küçük metrekareli evlere yönlendiriyor. TÜİK verilerine göre Türkiye’de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025 yılında 3.08 kişiye geriledi. Tek kişilik hanehalklarının oranı ise 2014 yılında yüzde 13.9 iken 2025 yılında yüzde 20.5’e yükseldi. ‘Geçici olmayacak’ EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, Türkiye’de değişen demografik yapının, küçük ev talebini kalıcı bir ihtiyaç haline getirdiğini söyledi. Küçük metrekareli konutların yaygınlaşacağını öngören Yazıcı, sektörün artık yalnızca daha büyük ev üretmeye değil, daha işlevsel yaşam alanları geliştirmeye odaklanması gerektiğini belirtti. Konuttaki dönüşümün en önemli nedenlerinden birinin demografik değişim olduğunun altını çizen Yazıcı, tek başına yaşayan birey sayısındaki artışın dikkat çekici boyutlara ulaştığını ifade ederek, “Boşananlar, öğrenciler, yalnız yaşayan genç profesyoneller ve yaşlı nüfus artışı küçük konut ihtiyacını büyütüyor. Özellikle 65 yaş üstü nüfustaki yükseliş konut tipolojilerini değiştirecek” diye konuştu. Doğru denge şart Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı ise, “Türkiye’de aile yapısı küçülürken, gayrimenkul ihtiyacı da daha kişisel, daha fonksiyonel ve daha erişilebilir çözümlere doğru dönüşüyor. Tek yaşayan bireyler, çekirdek aileler, tek ebeveynli haneler, yaşlı bireyler ve çocuklu aileler farklı konut beklentilerine sahip. Bu değişim, gayrimenkul sektöründe doğru lokasyon, doğru metrekare, doğru bina niteliği ve doğru fiyat dengesinin önemini daha da artırıyor” dedi. ‘3 farklı neden VAR’ Değişen aile yapısı yanı sıra Cansel Turgut Yazıcı, küçük konutların tercih sebeplerine ilişkin üç neden daha sıraladı: “Bugün birçok tüketici için denklem oldukça net. Ya şehir merkezine yakın ama daha küçük bir ev tercih edilecek ya da daha büyük bir konut için ulaşım yükü artacak. Özellikle trafik, zaman kaybı ve yaşam maliyetleri düşünüldüğünde, birçok kişi daha küçük ama merkezi konumlu konutlara yöneliyor. Yanı sıra pandemi sonrası yaygınlaşan hibrit ve uzaktan çalışma modelleri de konut tercihlerini dönüştürdü. Ayrıca küçük metrekareli konutlar yalnızca satın alma maliyetinde değil, yaşam giderlerinde de avantaj yaratıyor. Aidat, enerji ve bakım giderleri tüketici kararlarında belirleyici hale gel. Metrekare küçüldükçe ısıtma, soğutma, elektrik, temizlik ve bakım gibi maliyetler de düşüyor.” ‘Büyükşehirde EV aranıyor’ Tek kişilik hanelerin artmasının especialmente büyükşehirlerde 1+1 ve 2+1 konutlara, merkezi lokasyonlara, ulaşım akslarına yakın ve daha kolay yönetilebilir yaşam alanlarına olan ilgiyi artırdığını ifade eden Özelmacıklı da, diğer yandan yaşlı nüfusun ihtiyacının da arttığını söyledi. Özelmacıklı, şöyle devam etti: “Türkiye’de 2025’te hanelerin yüzde 26.1’inde 65 ve daha yukarı yaşta en az bir fert bulunuyor. Tek kişilik hanehalklarının yüzde 33.2’si tek başına yaşayan yaşlı bireyler. Tek başına yaşayan yaşlı nüfusun artması, erişilebilirlik kriterlerini kritik hale getiriyor. Asansörlü binalar, sağlık hizmetlerine yakın lokasyonlar, güvenli site yapıları, düşük katlı veya erişimi kolay konutlar, bakım kolaylığı sağlayan yapı özellikleri yaşlı bireyler için önem kazanıyor. Gayrimenkulde artık yalnızca fiyat ve metrekare değil, yaşam kalitesini sürdürebilme kapasitesi de dikkate alınmalı.”