Última hora
ESIncendio en un bar de Bangkok deja al menos 27 muertos y más de 30 heridosESDetenido en Marruecos el periodista crítico Ali LmrabetESPedro Sánchez visita Almería tras incendio mortal; otros dos incendios activos en Cataluña y AragónESIncendio de magnitud excepcional devasta el bosque de FontainebleauESAlbares ataca al PP por "boicotear" la política exterior española y su "xenofobia"ESAlbares exige a Feijóo desautorizar a Rajoy por un artículo sobre la selección francesaESMercados se mantienen tranquilos pese a subida del petróleo por tensiones en Oriente PróximoESSam Neill, actor de Jurassic Park, fallece a los 78 añosESRoban y encuentran estatua de Curro, mascota de la Expo 92, en una fuenteESEspaña apoya la prohibición del comercio con asentamientos de CisjordaniaESIncendio en un bar de Bangkok deja al menos 27 muertos y más de 30 heridosESDetenido en Marruecos el periodista crítico Ali LmrabetESPedro Sánchez visita Almería tras incendio mortal; otros dos incendios activos en Cataluña y AragónESIncendio de magnitud excepcional devasta el bosque de FontainebleauESAlbares ataca al PP por "boicotear" la política exterior española y su "xenofobia"ESAlbares exige a Feijóo desautorizar a Rajoy por un artículo sobre la selección francesaESMercados se mantienen tranquilos pese a subida del petróleo por tensiones en Oriente PróximoESSam Neill, actor de Jurassic Park, fallece a los 78 añosESRoban y encuentran estatua de Curro, mascota de la Expo 92, en una fuenteESEspaña apoya la prohibición del comercio con asentamientos de Cisjordania
Newsgather
BackTürkiye'de Hukuk Devleti İlkesinin Yıkımı ve Yargısal Siyaset Eleştirisi
Türkiye'de Hukuk Devleti İlkesinin Yıkımı ve Yargısal Siyaset Eleştirisi
Urgente
Cumhuriyet03.06.2026Política4 dk okumaTürkiye

Türkiye'de Hukuk Devleti İlkesinin Yıkımı ve Yargısal Siyaset Eleştirisi

En resumen

  • Yazıda, Türkiye'deki Saray rejimi ve yargının siyasi talimatlarla çalıştığı, hukuk devleti ilkesinin ayaklar altına alındığı eleştiriliyor.
  • CHP'li belediyelere yönelik operasyonlar, yoksulluk, işsizlik ve yargının bağımsızlığını yitirmesi gibi konulara değiniliyor.

Resumen generado por IA

Por qué importa

Yazı, Türkiye'de siyasi iktidarın yargı üzerindeki etkisini ve bunun hukuk devleti ilkesini nasıl zedelediğini ele almaktadır. Özellikle CHP'li belediyelere yönelik operasyonlar, ekonomik sorunlar ve yargı bağımsızlığına dair endişeler vurgulanmaktadır.

Tamaño de fuente

Bugün ülkemizde anayasayı ve yasaları tanımayan, uygulamayan Saray rejimi, yargıya verdiği talimatla istediği kararları alıyor. Dolayısıyla Saray’ın organı gibi çalışan bir yargı var. Anayasamızda Türkiye Cumhuriyeti demokratik laik ve sosyal bir hukuk devletidir yazıyor. Yargı makamlarına kimse emir ve talimat veremez diyor. Ancak yaşadığımız hukuksuzluklar ve yargının içinde bulunduğu durum bize hukuk devleti ilkesinin yerle bir olduğunu gösteriyor. Oysa tam bağımsız bir yargı erki olmadan hukuk devletinden söz edilemez.

19 Mart 2025 tarihinde başlayan, başta İBB başkanı olmak üzere CHP’li belediyelere yapılan ve halen devam eden operasyonlar ve iftiraya dayanan suçlamalar, tutuklamalar kamuoyunda iktidarın beklediği karşılığı bulmuyor. Halk yoksulluğun pençesinde eziliyor. İşsizlik tarihinin en yüksek seviyesinde, gençler evde oturuyor. ABD elçisi Türkiye’ye monarşi yönetimi öneriyor ama iktidardan ses çıkmıyor. İktidar halkın yoksulluğunu, zirve yapan işsizliği bir türlü görmüyor.

YARGISALLAŞAN SİYASET

Pahalılık insanları canından bezdiriyor. İntiharlar, kitlesel şiddet olayları artıyor, okullar silahlı öğrenciler tarafından basılıyor, yabancı maden şirketleri ile onların yerli işbirlikçilerine tanınan maden arama imtiyazları doğasına, dağına ovasına merasına zeytinine sahip çıkan köylüleri jandarma dipçiği ile eziyorlar, cezaevine atıyorlar. Ve bunu yargısallaşan siyaset eliyle yapıyorlar.

Yurttaşların yitirecek bir şeyi kalmadı. Adalet Bakanlığı görevine atanan eski bir savcı, göreve başladığı gün “İBB davası asrın en büyük yolsuzluk davası” diyerek yargıya adeta talimat veriyor. Adalet bakanının aynı zamanda Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK)’nun başkanı olduğunu unutuyor.

Binlerce sayfadan oluşan iddianameler yüzlerce tutuklu sanıklı davalar Ergenekon ve diğer kumpas davalarını anımsatıyor. Bu iddianameleri hazırlayan savcılar Ceza Muhakemesi Kanunu’na (CMK) göre tutuklamanın bir önlem olduğunu bilmiyorlar mı?

Savcılık, CMK’ye göre şüphelilerin lehine ve aleyhine olan tüm delilleri toplamak zorundadır. Yargı mensupları, ceza hukukunu hukuk fakültelerinde doğru dürüst öğrenmedikleri için siyasi iktidarın baskısına boyun eğiyorlar, adaleti ve evrensel insan haklarını katlediyorlar. Artık yalnızca belediye başkanı değil, eşi ve yakınları da gözaltına alınıyor.

ANAYASAL SUÇ İŞLENİYOR

Ceza yasasında savcı veya yargıcın takdir hakkı yoktur. Bir eylem veya işlem kanuni tarife uygunsa ve fail de belli ise kanunda düzenlenmiş ceza uygulanır. Gazetecileri, aydınları, belediye başkanlarını tutuklamak için kanuni tarife uymayan suç ve ceza yaratma yetkisi savcı ve yargıçlara tanınmamıştır.

Yasaları eğip bükmek, yasa koyucunun yerine geçerek yeni bir suç türü yaratmak anayasal bir suçtur ve eninde sonunda yargı önünde hesabı sorulur. Bugün CHP’li belediye başkanları ile bürokratlara, gazetecilere yargı eliyle yapılan zulümdür. Tutuklu belediye başkanları ile gazetecilerin birçoğunun iddianamesi hazırlanmadığı için masum insanlar suçlarının ne olduğunu bilmeden cezaevinde tutuluyorlar. Yargı, gerçeği araştırır, suç varsa cezasını verir.

Vatandaş yargıya güvenmek istiyor. Yargıya güven, mahkemelerin ve yargıçların hukuka, adalete ve vicdana uygun, bağımsız ve tarafsız kararlar vereceğine vatandaşların inanmasıdır. AYM ve AHİM kararlarının uygulanması, seçilmiş bir milletvekilinin halen cezaevinde tutulması demokratik hukuk devletine yakışmıyor. AYM kararını mecliste okutup seçilmiş bir milletvekilinin milletvekilliğini düşürmesi meclis başkanı da anayasal suça ortak yapıyor. Adalet bakanının, anayasanın ikinci maddesinde ifade edilen hukuk devleti ilkesini yerine getirmesi demokratik hukuk devletinin gereğidir.

Qué observar

Perspectiva de IA — posibilidades, no hechos

  • Yargısal siyasetin devam etmesi ve hukuki belirsizliğin sürmesi.

    Muy probable · Medio plazo

  • Ekonomik sorunların derinleşmesi ve halkın yaşam standartlarının düşmesi.

    Probable · Medio plazo

  • Toplumsal hoşnutsuzluğun artması ve potansiyel protestolar.

    Posible · Medio plazo

Preguntas abiertas

  • Yargı bağımsızlığı ne zaman ve nasıl tesis edilecek?
  • Ekonomik krizin çözümü için somut adımlar nelerdir?
  • Siyasi operasyonların hukuki dayanağı nedir?
  • Vatandaşların yargıya güveni nasıl yeniden sağlanacak?

Temas relacionados

This article was originally published by Cumhuriyet.

Noticias relacionadas

Más sobre este temahukuk devleti