Türkiye'nin ASEAN Diyalog Ortağı Statüsü ve Dış Politika Stratejisi

Türkiye’nin dış politikada attığı adımlar uluslararası medya tarafından yakından takip ediliyor. Çin merkezli South China Morning Post, Türkiye'nin Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) nezdinde diyalog ortağı statüsüne yükselmesini analiz etti.

Analizde, Türkiye’nin ASEAN’daki etkili diyaloğunun, kendisini "orta güç" olarak konumlandırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendirildi.

South China Morning Post'un haberine göre, 21 Temmuz'da alınan kararla Türkiye, 2021'de Birleşik Krallık'ın kabulünden bu yana yeni diyalog ortağı alınmayan ASEAN'da ABD, Çin, Rusya, Birleşik Krallık, Avustralya, Japonya ve Güney Kore'nin yer aldığı gruba katıldı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, aynı gün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye'nin "2010 yılında ASEAN ile kurumsal ilişkilerimizin temelini atmamızdan bu yana" ASEAN üyeleriyle iş birliğini artırdığını ve ticaret hacmini 6,5 milyar dolardan 16 milyar dolara çıkardığını belirtti.

Fidan, "Yaklaşık 700 milyon nüfusa ve 4 trilyon doları aşan ekonomiye sahip ASEAN bölgesiyle siyasi ve ekonomik iş birliğimizin daha da derinleşeceğine inanıyoruz" ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin ASEAN ile ilişkileri, 2010 yılında Dostluk ve İşbirliği Antlaşması'nın imzalanmasıyla başladı. Türkiye, 2017 yılında ise sektörel diyalog ortağı statüsü kazandı.

Haberde, Türkiye'nin özellikle Malezya, Vietnam, Endonezya, Tayland ve Singapur ile güçlü ticari ilişkileri bulunduğu ifade edildi.

Ankara ayrıca Endonezya, Malezya ve Filipinler'e gelişmiş insansız hava araçları, zırhlı araçlar, korvetler, helikopterler ve diğer silah sistemleri ihraç ederek bölgeyle savunma ve ticaret alanındaki bağlarını güçlendirdi.

Fidan, "Bu gelişme, küresel diplomasi vizyonumuzun doğu eksenini oluşturan Asya-Pasifik bölgesindeki etkimizi artırmak, ASEAN bölgesine yönelik uzun vadeli stratejimizi ilerletmek ve mevcut projelerimizi tamamlamak açısından son derece önemlidir." değerlendirmesinde bulundu.

SCMP'ye değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Dünya beşten büyüktür" söyleminin küresel yönetişimde daha fazla aktörün temsil edilmesi gerektiği anlayışını yansıttığını belirtti.

Habere göre uzmanlar, "ASEAN'ın merkezilik konusundaki ısrarı ile Türkiye'nin stratejik özerklik politikası benzer bir noktadan besleniyor. Her ikisi de stratejik esnekliğin giderek azaldığı bir dönemde kendi seçeneklerini açık tutma arzusunu taşıyor" ifadelerini kullandı.

SCMP’ye göre "Türkiye kendisini her zaman kıtalar ve halklar arasında bir köprü olarak gördü. Bu öz algı da dış politikasına yansıdı" diyen analistler, ASEAN ile ilişkilerde gelinen noktanın uzun yıllara dayanan sürecin doğal sonucu olduğunu söyledi.

Habere göre analistler, Türkiye'nin uluslararası sistemdeki parçalanma ve çok kutupluluğu dikkate alarak farklı siyasi bloklarla eş zamanlı ilişki geliştirmeyi hedeflediğini belirtti.

Yazıya göre bir analist, "Ankara uluslararası sistemin giderek daha parçalı ve çok kutuplu hale geldiğini görüyor ve Türkiye'yi yerleşik siyasi bloklar arasında çalışabilen bir ülke olarak sunuyor" dedi.

Malezya Başbakanı Enver İbrahim ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki yakın ilişkilere dikkati çekilen analizde, "ASEAN'ın içgüdüsü de önemli bir açıdan benzer. Malezya'nın Türkiye'yi dürüst ve güvenilir bir dost olarak tanımlaması önemli ölçüde siyasi güveni yansıtıyor. Enver İbrahim ile Erdoğan'ın kişisel olarak yakın ilişkileri bulunuyor" ifadelerini kullandı.

Uzmanlar, bu güvenin kalıcı iş birliğine dönüşmesi için Türkiye'nin ASEAN'ın uzlaşıya dayalı kurumsal yapısına uyum sağlayarak toplantılara düzenli katılım göstermesi, somut projeleri finanse etmesi ve tüm üye ülkelerle yakın istişare yürütmesi gerektiğini kaydetti.