Văn hóa bấm còi vô thức: Nỗi ám ảnh của giao thông Việt Nam

Trên đường ken đặc xe cộ không còn khoảng trống, vẫn có nhiều tài xế bấm còi hối thúc.

Sáng nay trên đường đi làm, xe du lịch đón khách khá nhiều nên dòng xe chỉ có thể nhích từng chút, dẫu vậy phía sau tôi là một xe buýt.

Tài xế liên tục bấm còi dù cho nhìn phía trước anh ấy đủ thấy không còn một khoảng trống nào để đi nhanh. Tôi là người quen với sự tĩnh lặng, không tránh khỏi sự khó chịu trong lòng và nảy sinh nhiều câu hỏi tại sao.

Có lẽ đã từ rất lâu rồi tôi cũng không rõ lắm, còi xe là một phát minh tuyệt vời về mặt an toàn giao thông, trong bối cảnh hạ tầng giao thông sơ khai thời xưa ấy, khi người đi bộ, xe ngựa và những chiếc ô tô đầu tiên cùng chia sẻ một lối đi, chiếc còi xe là biểu tượng của sự văn minh và an toàn.

Thế nhưng khi thế giới phát triển, xã hội hoạt động trên guồng quay ngày càng nhanh, kéo theo nhiều hệ lụy về tâm lý cho con người. Ức chế, căng thẳng trong công việc, trong đời sống, một góc xã hội giờ đây ức chế thêm bội phần bởi tiếng còi xe, vì giờ đây nó không còn ý nghĩa "làm ơn nhường đường", mà nó đã trở thành mệnh lệnh "né ra cho đi".

Dừng đèn đỏ, còn 3 giây đèn chuyển xanh: bấm còi, đường đang kẹt cứng ai cũng chôn chân: bấm còi, giành làn đường của xe máy và thô sơ vì sự khôn lỏi: bấm còi, thấy người đi bộ đang băng qua đường, vì không muốn chậm lại giây nào: bấm còi.

Dường như một số cá nhân bấm còi theo phản xạ tự nhiên đến mức vô thức khi não họ còn chưa kịp phân tích phía trước thế nào. Họ bấm còi khi đi vào ngõ hẻm, bấm còi khi vượt qua một người già, bấm còi sát tai một phụ nữ chở theo con nhỏ.

Sau một ngày dài làm việc căng thẳng, thứ đón chúng ta trên đường về nhà không phải là sự bình yên để tìm lại một chút ý nghĩa của cuộc sống, mà là một ma trận âm thanh hỗn loạn giữa nơi ai cũng muốn thoát đi trong vô vọng.

Hãy khoan bàn đến các nguy cơ tai nạn có thể xảy ra, văn hóa bấm còi vô thức khiến con người ta dễ nổi nóng hơn, không gian quá ô nhiễm bởi tiếng còi như một chất xúc tác mạnh mẽ khiến con người ta sẵn sàng giơ cẳng tay, hạ cẳng chân lao vào nhau hơn thua vì tiếng còi.

Vội vã giúp chúng ta đi sớm hơn, về nhanh hơn vài phút liệu có đáng để đánh đổi cho sự bào mòn văn hóa ứng xử của mỗi chúng ta?

Nhìn sang các nước trong khu vực như Singapore, Malaysia, Thái lan, người ta có thể lái xe cả tháng trời mà không hề bấm một tiếng còi, vì họ không biết xe có cái còi? Xin thưa: Không. Vì với họ, việc bấm còi là một hành vi bất lịch sự, thậm chí là thô lỗ, họ chỉ đưa tay lên cái còi vì một lý do cấp bách nào đó.

Xét về không gian đường xá, quả thật với cách đi hiện tại của người tham gia giao thông ở nước ta, thật khó để việc hạn chế tiếng còi xe trở nên hiện thực, nhưng khó không phải là mặc kệ, chỉ cần mỗi người trước khi ấn tay vào còi, chỉ cần chậm lại một giây để tự hỏi: "Tiếng còi này có thực sự cần thiết không, hay nó chỉ đang làm khổ người xung quanh?", tôi tin sự ô nhiễm tiếng ồn sẽ giảm đáng kể.

Mỗi hành động nhỏ của bạn là bài học lớn cho thế hệ sau, điều gì tốt chúng ta nên lan tỏa không chỉ cho bản thân, mà chính bạn đang góp một tay làm đẹp xã hội ngày càng văn minh hơn.