Vì sao Messi hay sút hỏng phạt đền?

Siêu sao Lionel Messi bỏ lỡ tới hai quả 11 mét tại kỳ giải 2026 và chỉ thành công ở 4 trong 8 pha đá phạt đền trong các lần dự World Cup.

"Trung bình" có lẽ là tính từ hiếm khi được dùng để mô tả Lionel Messi. Nhưng nếu chỉ xét khả năng đá phạt đền, chân sút Argentina thực sự không có gì quá đặc biệt.

Messi đá quả phạt đền đầu tiên tại World Cup vào năm 2018 và không thể đánh bại thủ môn Hannes Thor Halldorsson của Iceland. 4 năm sau, siêu sao sinh năm 1987 sút tới 5 quả penalty, và hỏng một lần khi bị Wojciech Szczesny cản phá trong trận gặp Ba Lan.

World Cup 2026 mang đến tín hiệu báo động cho số 10 của Argentina. Messi bùng nổ với 8 bàn thắng tính tới vòng 1/8, nhưng bỏ lỡ cả hai cơ hội đá phạt đền, trước các thủ môn Alexander Schlager của Áo và Mostafa Shobeir của Ai Cập.

Tính trên toàn bộ sự nghiệp ở đội tuyển quốc gia, Messi ghi 25 bàn từ 32 quả phạt đền. Còn ở cả cấp CLB lẫn đội tuyển, anh thực hiện 150 quả, và thành công 116 lần, đạt tỷ lệ khoảng 77%, thấp hơn đôi chút so với mức trung bình của các cầu thủ hàng đầu.

Siêu sao Inter Miami được nhiều người xem là cầu thủ hay nhất lịch sử với kỷ lục 8 Quả Bóng Vàng và 4 chức vô địch Champions League, cùng danh hiệu World Cup 2022. Anh ghi bàn, kiến tạo, tìm khoảng trống và chuyền bóng tốt hơn gần như mọi đồng nghiệp. Thậm chí, nhiều ý kiến còn cho rằng sẽ rất lâu nữa mới có một cầu thủ khác sở hữu cái chân trái xuất sắc như Messi. Tuy nhiên, ở tình huống được thống kê là dễ ghi bàn nhất bậc nhất trên sân bóng - đá phạt đền, anh lại chỉ ở mức bình thường.

Một quan niệm phổ biến cho rằng nguyên nhân nằm ở việc cựu cầu thủ Barca thuận chân trái. Nhiều người tin rằng cầu thủ thuận chân phải đá phạt đền ổn định hơn. Tuy nhiên, thống kê không chứng minh điều đó. Chỉ đơn giản là số cầu thủ thuận chân trái ít hơn nhiều nên họ cũng thực hiện ít quả phạt đền hơn. Thậm chí, sự hiếm hoi này còn mang lại lợi thế vì các thủ môn khó đoán hướng sút hơn.

Messi đã đá phạt 11m từ rất sớm trong sự nghiệp. Tại World Cup U20 năm 2005, Argentina thắng Nigeria 2-1 ở chung kết nhờ hai bàn thắng từ phạt đền của tiền đạo sinh năm 1987. Cả hai lần, anh đều thực hiện rất nhẹ nhàng: một cú đặt lòng vào góc trái, rồi cú tiếp theo sang góc đối diện. Thủ môn Nigeria đều đổ người sai hướng.

Messi 9 lần bước lên đá quả đầu tiên trong các loạt luân lưu cho Argentina và đưa bóng vào lưới 7 lần. Hai thất bại đều ở Copa America: trận chung kết năm 2016 thua Chile và bán kết năm 2024 gặp Ecuador.

Điểm bất lợi của ngôi sao người Argentina có lẽ lại chính là điều khiến anh trở nên đặc biệt trong bóng sống: sự sáng tạo.

Cầu thủ của Inter Miami không có một kiểu đá phạt đền cố định, cả về kỹ thuật lẫn vị trí. Những chuyên gia 11 mét như Harry Kane hay Robert Lewandowski đều có một công thức nhất định. Ngược lại, chủ nhân 8 Quả Bóng Vàng thay đổi liên tục giữa lòng trong và mu chính diện.

Đầu sự nghiệp, Messi thường chạy đà ngắn, chậm và nhẹ nhàng đặt lòng vào góc xa. Anh vẫn kiên trì với cách đá này ngay cả sau 4 lần bị cản phá. Cựu cầu thủ PSG cũng có xu hướng sút rất nhanh sau tiếng còi của trọng tài. Theo nhiều nghiên cứu, điều này liên quan đến tỷ lệ thành công thấp hơn và thường được xem là dấu hiệu của sự căng thẳng.

Kể từ 2012, năm dương lịch huyền thoại với 91 bàn thắng trong 12 tháng, Messi bắt đầu giảm tốc ở cuối đà chạy. Những cú sút mạnh hơn, cao hơn, đặc biệt về bên phải, xuất hiện thường xuyên hơn. Giống phần lớn cầu thủ khác, kiểu sút này dễ bị bắt bài hơn và chủ yếu dựa vào tốc độ bóng để đánh bại thủ môn. Trong 17 quả 11 mét ở giai đoạn này, siêu sao Argentina thành công 14 lần.

Đến năm 2015, Messi bắt đầu thực hiện những cú panenka và thậm chí còn được chính người khai sinh kỹ thuật này, Antonin Panenka khen ngợi. Tuy nhiên, trong mọi năm mà siêu sao sinh năm 1987 thực hiện nhiều hơn một quả phạt đền, anh luôn sút hỏng ít nhất một lần. Năm 2024, anh đưa bóng dội xà ngang bằng cú panenka trước Ecuador ở Copa America. Đến tháng 9/2025, thủ môn Kristijan Kahlina của Charlotte chỉ đứng yên tại chỗ và bắt bài một cú panenka khác của Messi.

Tại World Cup 2022, Messi bước lên chấm 11 mét 7 lần và đưa bóng vào lưới 6 lần. Trong số đó có hai lần tham gia loạt luân lưu trước Pháp tại chung kết và Hà Lan ở tứ kết, sau khi đã đá phạt đền trong thời gian thi đấu chính thức ở cả hai trận. Khi đó, anh quan sát Andries Noppert và Hugo Lloris trước khi quyết định sút sang góc đối diện.

"Tôi không nghĩ sẽ sút về đâu khi đối đầu Lloris. Tôi chỉ chờ đến giây cuối cùng. Tôi đợi anh ấy di chuyển, rồi mới sút. Khi ấy, tôi rất bình tĩnh", Messi kể lại.

Giữa những quả phạt đền theo kiểu "phụ thuộc vào thủ môn" ấy là một pha lập công hoàn toàn khác trong trận bán kết thắng Croatia. Messi không hề quan tâm Dominik Livakovic, thủ môn đã nhiều lần tỏa sáng ở loạt luân lưu. Người gác đền Croatia đoán đúng hướng, nhưng vẫn không thể cản phá cú sút tung nóc lưới.

Trước đó, kiểu sút ấy bị vô hiệu khi đối đầu Szczesny nhưng Messi vẫn tiếp tục sử dụng. Anh thường quyết định theo trực giác ngay trong khoảnh khắc, thay vì tin vào những thói quen đã được luyện tập kỹ như nhiều cầu thủ khác. Vậy trực giác đã mách bảo điều gì ở World Cup 2026?

Trong trận gặp Áo, Messi giảm tốc ở hai bước cuối nhằm dụ Schlager đổ người sớm. Tuy nhiên, người từng cản hai quả 11 mét tại Europa League mùa vừa qua vẫn đứng vững, dang rộng hai tay, trong khi Messi liên tục nhìn vào đối thủ lúc chạy đà. Schlager đổ người rất muộn, nhưng chừng đó cũng đủ gây áp lực khiến siêu sao ghi bàn nhiều nhất lịch sử World Cup đá bằng lòng trong và đưa bóng đi chệch cột dọc. Messi tự nhận bản thân đá quá tệ.

"Theo tôi, ngay trong lúc vung chân, Messi thấy Schlager đổ đúng hướng mình định sút. Khi đó đã quá muộn để đổi ý, nên anh cố đưa bóng sát cột nhất có thể, và kết quả là bóng đi ra ngoài", Geir Jordet, chuyên gia nghiên cứu phạt đền của The Athletic nhận định.

Đó là kiểu chạy đà thường gắn với Jorginho, Robert Lewandowski hay gần đây là Harry Kane: cầu thủ quan sát thủ môn và chỉ quyết định hướng sút sau khi đối phương di chuyển.

"Đây là ví dụ điển hình cho thấy các thủ môn ngày càng hiểu rõ những cầu thủ có xu hướng quyết định hướng sút dựa trên chuyển động của thủ môn. Messi buộc phải đưa ra quyết định khi chưa biết chắc thủ môn sẽ đổ về đâu. Vì mắt tập trung vào thủ môn thay vì trái bóng, anh chắc chắn sẽ mất đi một phần độ chính xác", Jordet giải thích.

Trận gặp Ai Cập là một câu chuyện khác. Đối mặt Shobeir, đội trưởng tuyển Argentina quyết đoán hơn dù vẫn chạy đà ngắn. Anh không quan tâm đến đối thủ, nhưng cú sút quá thiếu độ hiểm hóc.

Ngay cả những cầu thủ vĩ đại nhất cũng có điểm yếu. Với Messi, đó là những quả phạt đền. Nhưng điều quan trọng là anh biết cách bù đắp cho những thiếu sót.

Ngay trong trận gặp Áo, ngôi sao 39 tuổi lập cú đúp để lập kỷ lục ghi bàn tại World Cup. Ở cuộc đối đầu Ai Cập, anh kiến tạo cho Cristian Romero rút ngắn tỷ số trước khi đích thân gỡ hòa, làm tiền đề cho cuộc lội ngược dòng ngoạn mục của Argentina.

Có lẽ đó cũng là nghịch lý thú vị nhất trong sự nghiệp của Messi. Cầu thủ được xem là toàn diện bậc nhất lịch sử vẫn tồn tại một điểm yếu rất con người. Nhưng cũng chẳng ai biết cách che lấp điểm yếu ấy tốt hơn anh, bằng những bàn thắng, những khoảnh khắc thiên tài và vô số kỷ lục tiếp tục được viết lại.