Yapay Zeka Sektöründe Borçlanma Yarışı ve Finansal Sürdürülebilirlik Tartışması

Yapay zeka sektöründe yaşanan hızlı büyüme, hisse senedi piyasalarındaki dalgalanmaların ardından yeni bir finansal tartışmayı beraberinde getiriyor.

Sektörün dev yapı taşları olan "hyperscaler" (büyük ölçekli veri merkezi sağlayıcıları) şirketleri, altyapı yatırımlarını sürdürmek için özkaynak ve nakit akışlarının yanı sıra borçlanma piyasalarına yöneliyor.

Ancak Wall Street yatırımcılarının borç sağlama konusundaki isteksizliği, bu hızlı yükselişin sürdürülebilirliğini sorgulatıyor.

BORÇLANMA YARIŞI HIZ KAZANIYOR

Bloomberg'ün verilerine göre, 2025 yılının başından bu yana Alphabet, Meta, Amazon ve Oracle tek başlarına 300 milyar dolardan fazla tahvil ihraç etti.

Sektörün öncü çip üreticisi Nvidia, beş yıl aradan sonra ilk kez geçtiğimiz ay 25 milyar dolarlık tahvil satışı gerçekleştirdi.

xAI şirketini bünyesine katarak yapay zeka alanında konumunu güçlendiren SpaceX ise 86 milyar dolarlık halka arzının hemen ardından 25 milyar dolarlık tahvil satışı yaptı.

Fortune dergisinin analizine göre en büyük beş veri merkezi sağlayıcısının yıllık tahvil ihracının, gelecek yıllarda yıllık 300 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

JPMorgan tahminleri, SpaceX hariç tutulduğunda, 2026-2030 döneminde toplam borçlanma gelirinin 375 milyar doları bulacağını gösteriyor.

Yapay zeka kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte çıkarım (inference) maliyetleri düşse de, karmaşık görevler için tüketilen veri birimleri yani "token" miktarı bütçeleri zorluyor.

Yazılım kodlama veya insan müdahalesi olmadan çok adımlı işlemleri gerçekleştiren yapay zeka ajanlarının (agentic AI) yönetimi, basit bir sohbet robotuna göre yüz binlerce kat daha fazla token tüketimine neden oluyor.

KPMG Kanada Yapay Zeka Bölüm Başkanı Andrew Forde, Financial Post sitesine yaptığı açıklamada, yeni bir yazılım projesinde tek bir işlemde 150 bin token tüketilebilirken, kısa bir metin yanıtının yalnızca 100 token gerektirdiğini belirtti.

Axios'un haberinde de bir şirketin Anthropic'in Claude lisansları için tek bir ayda 500 million dolar harcadığı iddia edildi.

Bazı şirketlerin bu harcamalar nedeniyle çalışan zamlarını ertelediği veya insan gücünün yapay zekadan daha ucuz hale geldiğini rapor ettiği belirtiliyor.

Öte yandan, Silikon Vadisi genelinde çalışanların üretkenliklerini kanıtlamak amacıyla yoğun şekilde token tüketmesi "tokenmaxxing" olarak adlandırılıyor.

Nvidia CEO'su Jensen Huang, yüksek maaşlı bir mühendisin bütçe dahilinde yüksek miktarda token tüketmemesinin endişe verici olacağını ifade etti.