Yemek Kartı ile Market Alışverişi ve Emlak Vergisi İstisnası: SGK Genelgesi ve Emeklilik Soruları

YEMEK KARTI İLE MARKET ALIŞVERİŞİ YAPILABİLİR Mİ?

Kurumsal bir şirkette çalışıyorum. Haftanın bir günü evden çalışma dolayısıyla yemek kartına günlük 325 TL yatırılıyor. İlk zamanlar yemek kartı ile marketten alışveriş yapabiliyorduk. Geçen sene kuralı değiştirdiler. Sadece yemek yerlerinde kullanabiliyoruz. SGK’nın yeni genelgesiyle tekrar marketlerden alışverişin önü açılmış mı oluyor? (Volkan H.)

İş yerinde yemek verilmeyen işletmelerde çalışan işçilere yapılan yemek yardımına uygulanan vergi ve prim istisnası, yapılan kanun değişikliği ile eşitlendi. İki yıldır günlük yemek bedelinin 158 TL’si ile sınırlı olan prim istisnası, vergi istisnasında olduğu gibi günlük 300 TL’ye çıkartıldı. En büyük değişiklik ise yemek kartı/çeki/kuponunda oldu. Yemek kartında yapılan değişikliği anlamak için biraz geriye gitmek gerekiyor.

2022 yılından itibaren yemek kartına yüklenen paranın günlük limite kadar kısmı vergi ve prim kesintisinden istisna tutuluyor, aşan kısmından vergi ve prim kesiliyordu. Danıştay 10. Dairesinin 2024 Mayıs ayında verdiği karar üzerine geçen yıldan beri vergi ve prim konusunda iki farklı uygulama ortaya çıktı.

Danıştay, işverenin yemek parasını işçiye yalnızca yemek bedelini ödemede kullanılmak üzere yemek kartı/çeki/kuponu gibi araçlarla ödemesi halinde, limite bakılmaksızın prim kesintisinden istisna tutulması gerektiği yönünde karar verdi. SGK da bu karar üzerine konuyla ilgili yönetmelikte ve genelgede değişiklik yaptı. “Yemek kartı/çeki/kuponunun yemek bedeli ödemesi dışında nakit ya da nakit yerine geçecek şekilde başka amaçlarla kullanılma imkanı olmaması halinde, bu kartlara yüklenen tutar ne olursa olsun prim kesintisi yapılmayacak” dedi.

Özetlemek gerekirse, yemek kartına yüklenen paranın günlük limite kadar kısmından vergi kesilmeyip limiti aşan kısmından vergi kesilirken, (yemek bedeli ödemesinde kullanılmak şartıyla) tutara bakılmaksızın karta yüklenen paranın tamamı sosyal sigorta priminden istisna tutuldu. Prim istisnasında sınır olmaması nedeniyle geçen yıl çıkartılan genelgede, yemek kartı/kuponu/çekinin sadece yemek bedeli ödemesinde kullanılması şartı getirildi.

Bu yıl yürürlüğe giren kanunda ise prim istisnası vergi istisnası uygulaması ile tam anlamıyla eşitlendi. Eşitlik sadece günlük istisna limiti ile sınırlı olmadı. Yemek kartına/çekine/kuponuna yüklenen paranın günlük 300 TL’ye kadar olan kısmı vergide olduğu gibi prim kesintisinden istisna tutulacak, aşan kısımdan prim kesilecek.

Nakit olarak ödenen yemek yardımında da günlük 300 TL’ye kadar kısım vergi ve prim kesintisinden istisna tutulurken, aşan kısımdan vergi ve prim alınıyor. Görüldüğü gibi, yemek kartındaki prim istisnası “nakit para” ile eşit hale getirildi.

SGK’nın 7 Mayıs 2026 tarihinde yayımladığı genelgede, yemek hizmetinin işçinin beslenme ihtiyacının karşılanarak verimli çalışmasını sağlamak için yapılan bir menfaat olduğu belirtilerek, şöyle denildi:

“Bu nedenle işçinin kendisine yemek hizmeti karşılığı verilen nakit para veya yemek kuponu, yemek kartı, yemek çeki gibi araçlarla beslenme ihtiyacını karşılamak için besin maddesi satın alması ve tüketmesi halinde, yapılan bu ödemenin her bir çalışan için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 TL’ye kadar olan kısmının prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.”

SGK genelgesinde, nakit ödenen ve yemek kartına yüklenen paranın besin maddesi almak amacıyla kullanılabileceğini ifade edildi. Aslında bu açıklama son derece gereksiz. İşçi nakit olarak verilen yemek yardımı ile her türlü alış veriş yapabiliyor mu? Yapabiliyor. Bunu denetlemek ya da engellemek mümkün değil. Bu durumda işçi yemek kartıyla da artık istediği gibi alışveriş yapabilir. Marketten gıda maddesi dışında bile alışveriş yapmasının önünde bir engel kalmamıştır. Aksi uygulama, yemek parasını nakit alan işçiyle yemek kartı olarak alan işçi arasında ayrımcılık anlamına gelecektir.

MİRAS EVDE HİSSESİ OLAN EMEKLİ OTURDUĞU EV İÇİN EMLAK VERGİSİ İSTİSNASINDAN YARARLANABİLİR Mİ?

Ankara’da brüt 110 metrekare evde yaşıyorum. Emekliyim, başka gelirim yok. Babam vefat etti. Köyde ve ilçede hisseli evi ve kendi evi vardı. Babadan kalan ev ve tarlalardan bana da hisse düşüyor. Bana düşen paylar ile kendi evimin toplamı 200 metrekareyi geçmiyor. Ankara’daki oturduğum ev için emlak vergisi muafiyetinden yararlanabilir miyim? (Gökhan Ö.)

2026 yılı emlak vergisinin ilk taksit ödeme süresi 1 Haziran 2026 tarihinde sona erecek. İsteyen mükellef 2026 yılı vergisinin tamamını bu tarihe kadar ödeyebilecek. İsteyen mükellef ise birinci taksitini 1 Haziran’a kadar, ikinci taksitini kasım ayında ödeyebilir.

Kanuna göre, hiçbir geliri olmayanlar ile gelirleri sadece sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları emekli, dul ve yetim aylığından ibaret olanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek konutlarından emlak vergisi alınmaz.

Sizin gibi birden fazla meskeni olanların veya birden fazla meskende hisseye sahip olanların emlak vergisi muafiyetinden yararlanma hakkı bulunmuyor. Yaşanılmayacak durumdaki metruk, yıkık durumda olan meskenler ikinci ev kabul edilmez. Hissedar ya da tamamına sahip olunan ev harabe durumda ise sahip olunan başka bir mesken için emlak vergisi muafiyeti uygulanır.

Brüt 200 metrekare tek konut için geçerlidir. Birden fazla evdeki hisselerin toplamının 200 metrekarenin altında olması, vergi muafiyetinden yararlanmayı sağlamaz. Her ne kadar oturduğunuz ve hissedarı olduğunuz evlerin toplamı 200 metrekareden küçük ise de birden fazla ev söz konusu olduğu için emlak vergisi istisnasından yararlanamazsınız.

EYT’Lİ EKSİK GÜNLERİNİ NASIL TAMAMLAYABİLİR?

1993 yılı sigorta girişliyim. EYT kapsamındayım ama 4226 günüm olduğu için emekli olamadım. Eksik günler için borçlanma yapabilir miyim veya kısmi emeklilik hakkından yararlanabilir miyim? (Emrah G.)

Sigorta giriş tarihinize göre emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) yasasından yararlanma hakkınız bulunuyor. Prim gününüzü 5675’e tamamladığınız tarihte emekli olabilirsiniz. SSK’lı olarak eksik günlerinizi tamamlayabilmek için hakkınız varsa askerlik borçlanması yapabilirsiniz. Eksik günleri tamamlamanızın bir başka yolu da isteğe bağlı sigorta primi ödemektir. Eksiğiniz 1449 gün görünüyor. Bu sürenin en az 190 gününü 4/a statüsünde fiilen çalışarak ya da varsa askerlik borçlanması yaparak tamamlamalısınız. İsteğe bağlı sigorta primi 1259 günü aşarsa emekliliğiniz zora girer. Bu kez normal emeklilik için 9000 prim günü tamamlamanız gerekir.

İşe başlama tarihiniz itibarıyla 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü ile 60 yaşında kısmi emeklilik hakkından yararlanabilirsiniz. Sigortalılık süresi ve prim günü koşulunu tamamladığınıza göre, bundan sonra hiç çalışmasanız, borçlanmasanız, prim yatırmasanız bile 60 yaşını tamamladığınız tarihte kısmi emekli aylığı bağlatabilirsiniz.