Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 4. Şuşa Global Media Forumu'nda yaptığı konuşmada, Türkiye ve Azerbaycan'ın siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarında müttefiklik düzeyinde yakın ilişkilere sahip olduğunu belirtti. Aliyev, artan transit taşımacılık talebini karşılamak için Azerbaycan'ın liman kapasitesini artırdığını ve gemi inşa ettiğini de ekledi.
Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi, uluslararası güvenlik dengeleri ve ittifakın geleceği üzerine kritik tartışmalara ev sahipliği yapacak. Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu istikrarsızlığı, siber saldırılar ve yapay zeka gibi konular ele alınacak.
Ankara'da düzenlenen NATO zirvesi, Türkiye'nin küresel sahnede artan önemini ve savunma sanayiindeki gücünü vurguluyor. Zirve, bölgesel istikrar ve yeni dünya düzenindeki rolü açısından da büyük anlam taşıyor.
Belçika Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'ye yönelik ekonomik misyonun Avrupa-Türkiye ilişkilerinde yeni bir dönemi başlattığını belirtti. Analiz, enerji, savunma, yaşam bilimleri, liman teknolojileri ve dijital dönüşüm gibi sektörlerdeki iş birliklerini ve Türkiye'nin jeopolitik önemini vurguladı.
KKTC Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu, Kıbrıs müzakerelerinin Rum tarafının zihniyetini değiştirmeyeceğini kanıtladığını belirterek, Ada'da egemen eşit iki ayrı devletin varlığının yegane gerçek olduğunu vurguladı. Türk askerinin varlığı ve Türkiye'nin garantörlüğünün kırmızı çizgi olduğunu ifade etti.
CHP lideri Özgür Özel, Financial Times'ta yayımlanan yazısında, Erdoğan'ın muhalefete yönelik baskılarının Türkiye'nin yanı sıra NATO müttefikleri ve bölgesel istikrar için risk oluşturduğunu belirtti. Özel, Türkiye'nin stratejik öneminin demokratik gerilemeyi örtmemesi gerektiğini vurguladı.
AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 7-8 Temmuz'daki NATO Ankara Zirvesi'nin "gerçekten tarihi" olduğunu belirterek transatlantik ilişkilerin önemini vurguladı. Kallas, Türkiye'nin stratejik ortaklığını, Orta Doğu ve Kafkasya'daki rolünü ve İsrail'in uluslararası hukuk ihlallerini kınadıklarını dile getirdi.
ABD Başkanı Trump, İran ile sürecin olumlu ilerlediğini ancak Tahran'ın anlaşma gereklerini yerine getirmemesi halinde gerekli adımları atacağını belirtti. Trump, İran'ın askeri kapasitesinin zayıflatıldığını ve Hürmüz Boğazı'nın açık kalacağını vurguladı.
ABD ve İran, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda İsviçre'de üst düzey diplomatik temaslarda bulundu. Görüşmelerde, nükleer program, yaptırımlar ve bölgesel çatışmalarla ilgili ilerleme kaydedildiği ve yeni mekanizmalar kurulduğu açıklandı.
ABD ve İran, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda İsviçre'de üst düzey görüşmeler yaptı. Taraflar, nükleer program, yaptırımlar ve bölgesel çatışmalarla ilgili ilerleme sağlandığını duyurdu. Yeni mekanizmalar ve 60 günlük yol haritası üzerinde anlaşıldı.
İsrail Meclisi'nde (Knesset), İsrail'in savaş başlangıcında İran'daki muhalif grupları silahlandırmak için ABD'ye dayattığı 'Kürt Planı'nın Türkiye'nin diplomatik gücüyle engellendiği itiraf edildi. Ana muhalefet lideri Yair Lapid, Netanyahu'nun Türkiye'nin nüfuzunu küçümsediğini ve Erdoğan'ın ona ders verdiğini belirtti.
Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan ve Mısır dışişleri bakanları Kahire'de toplandı. Bölgesel gelişmelerin ele alındığı toplantı sonrası yayımlanan bildiride, ABD-İran arasındaki İslamabad Mutabakat Muhtırası memnuniyetle karşılandı. Filistin meselesinin kalıcı barışın merkezinde yer aldığı vurgulandı.
İsrail basını, Türkiye'nin İran-İsrail savaşında diplomatik ve ekonomik olarak güçlenerek 'savaşın gizli kazananı' haline geldiğini analiz etti. Ankara'nın arabuluculuk rolü, savunma sanayii fırsatları ve NATO'daki konumu güçlendi.
İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İsrail'i ziyaret eden Somaliland Bölgesi Başkanı Abdirahman Muhammed Abdullahi ile bir araya geldi. Görüşmede, uzun yıllardır gizli yürütülen güvenlik işbirliğinin artırılması ele alındı. İsrail, Somaliland'ı tanıyan tek ülke konumunda.
Ermenistan'da Nikol Paşinyan'ın seçim zaferi, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde pragmatik bir ivme yaratma potansiyeli taşıyor. Ankara, Paşinyan'ın çok vektörlü dış politikasını olumlu karşılarken, Güney Kafkasya'da kademeli normalleşme öngörülüyor.
Somali Federal Hükümeti, İsrail'in Somaliland yönetimiyle yürüttüğü siyasi ve diplomatik girişimlerin ülkenin egemenliğini ihlal ettiğini belirterek, bu tür adımları kabul etmeyeceğini duyurdu. BM, Afrika Birliği ve Arap Birliği gibi uluslararası kuruluşlara çağrıda bulunarak Somali'nin toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesini istedi.
Bahçeli, İsrail'in Gazze'deki politikalarını eleştirerek "kan delisi bir kriz makinesi" olarak nitelendirdi. BM'yi üç maymunu oynamakla suçlayan Bahçeli, Netanyahu yönetiminin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı hedef almasını acziyet ilanı olarak değerlendirdi. ABD-İran mutabakatını olumlu bulduğunu ancak dikkatli olunması gerektiğini belirtti.
Bahçeli, İsrail'in Gazze'deki politikalarını sert dille eleştirerek Netanyahu yönetimini 'kan delisi bir kriz makinesi' olarak nitelendirdi. BM'yi üç maymunu oynamakla suçlayan Bahçeli, uluslararası sistemin çatırdadığını ve Türk dünyasının yükselen rolüne dikkat çekti.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya'ya resmi bir ziyaret gerçekleştirecek. Ziyarette Fidan, Rus mevkidaşı Lavrov ve diğer yetkililerle görüşecek. Fidan, kalıcı barış vurgusu yapacak ve Türkiye'nin müzakerelere ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu yineleyecek.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov'un daveti üzerine 16-17 Haziran'da Moskova'yı ziyaret edecek. Ziyarette ikili, bölgesel ve küresel konular ele alınacak.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurdu. Anlaşma 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacak. Şerif, Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a katkılarından dolayı teşekkür etti. Trump ise anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nı açacağını belirtti.
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Türkiye'nin NATO'yu silahlandırma isteğini ve savunma sanayisindeki dönüşümü anlattı. Türkiye, stratejik ortak olarak görülmek, teknolojik bağımsızlığını pekiştirmek ve NATO'ya daha etkin katkı sağlamak istiyor.
MSB Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, terörle mücadele, hudut güvenliği, Kıbrıs'taki son gelişmeler ve Yunanistan ile İran-ABD arasındaki gerilim hakkında açıklamalarda bulundu. Aktürk, Fransa-GKRY anlaşmasını kınadı ve Türk F-16'larının KKTC hava sahasını ihlal eden Yunan uçaklarına müdahalesini anlattı.
Haaretz analizine göre, Türkiye'nin İsrail'e yönelik sert söylemleri, sadece siyasi bir çıkış değil, aynı zamanda Ankara'nın Orta Doğu'da yeni bir bölgesel düzen ve güvenlik mimarisi inşa etme çabasının göstergesi.
