ABD'den İran'a Nükleer Müzakerelerde Yeni Teklif: Uranyum Transferi ve Tesis Faaliyetleri Gündemde

ABD ile İran arasındaki müzakere sürecinde dikkat çeken yeni gelişmeler yaşandı. Axios’un, konuya yakın bir kaynağa dayandırdığı haberine göre Washington, anlaşma metnine yönelik kritik değişiklikler içeren yeni bir teklif sundu.

'NÜKLEER' MADDELERİ YENİDEN MASADA

Habere göre ABD’li yetkili Wittkof, pazartesi günü anlaşma metnine nükleer madde konusunu yeniden dahil etmeyi amaçlayan bir dizi değişiklik önerisini taraflara iletti.

URANYUM TRANSFERİNE ‘DUR’ ŞARTI

Öneriler arasında en dikkat çeken maddelerden biri, İran’ın müzakereler devam ettiği sürece zenginleştirilmiş uranyum transferi yapmayacağına dair taahhütte bulunmasının istenmesi oldu.

BOMBALANAN TESİSLER İÇİN NET MESAJ

Washington yönetiminin ayrıca İran’dan, daha önce bombalanan nükleer tesislerde herhangi bir faaliyete yeniden başlanmayacağına dair açık bir taahhüt talep ettiği aktarıldı.

Yargı Erkine bağlı Mizan Haber Ajansı'na göre İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsin Ejei, başkent Tahran’da bir grup yargı erki yetkilisi gerçekleştirdiği toplantıda ABD ile müzakereler ve savaş olasılığına ilişkin açıklamalarda bulundu. ABD ve İsrail’in İran’a tekrar saldırı düzenleyebileceğini hatırlatan Ejei, “Savaşı hoş karşılamıyoruz ama savaştan da korkmuyoruz. Eğer şerefimiz tehdit edilirse şerefimiz için savaşırız.” ifadelerini kullandı.

'DAYATMALARI KABUL ETMİYORUZ'

Ülkesinin hiçbir zaman müzakere masasını terk etmediğini hatırlatan Ejei, “Akılcı ve mantıklı müzakereleri her zaman memnuniyetle karşıladık. Dayatmaları kabul etmiyoruz. Saldırgan tutumu ve tehditleri ile hedefine ulaşamayan düşman, kesinlikle müzakere masasında da baskıcı ve aşırı talepkar olamaz. Bu hepimizin duruşudur.” diye konuştu.

'SAVAŞ SUÇLARI TAKİP EDİLİYOR'

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarla alakalı hukuk çerçevesinde uluslararası düzeyde çalışmalar yaptıklarını anlatan Ejei, “ABD ve İsrail rejimlerinin İran halkına karşı işlediği savaş suçlarının hukuki ve adli yönleri uluslararası düzeyde takip edilmektedir.” ifadelerini kullandı.

ABD VE İSRAİL YENİDEN SALDIRABİLİR

Ülkesindeki birlik ve beraberliğin zirveye ulaştığını ve bunu korumaları gerektiğini dile getiren Ejei, ABD ve İsrail’in İran'a karşı harekete geçebileceğini belirterek, olası saldırılarına karşı hazırlıklı olmaları gerektiğini söyledi.

Özellikle müzakereler konusunda farklı düşüncelere sahip insanlar olabileceğini dile getiren Ejei, “Elbette konuyla ilgili olarak iyi niyetli şekilde farklı düşüncelere sahip olanlar bulunabilir. Bu kişiler düşüncelerini, İran milletin çıkarları doğrultusunda ve büyük sistemin politikaları çerçevesinde düzenlemelidir.” uyarısını yaptı.

CBS'in konuya yakın bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD'nin İran'a saldırılarının maliyeti kamuoyuna açıklanan rakamın neredeyse 2 katı. Yetkili, Pentagon yetkililerinin bu hafta Kongre'de verdiği ifadelerde operasyonun maliyetini 25 milyar dolar civarı olarak açıkladığını ancak bu rakamın gerçekleri yansıtmadığını kaydetti.

Pentagon yetkililerinin açıkladığı rakamlara, hasar alan ya da kaybedilen ekipmanların maliyetinin dahil edilmediğini belirten yetkili, gerçek rakamın 50 milyar dolar civarında olduğunu aktardı.

ABD anayasa ve uluslararası hukuk uzmanı ile eski ABD başsavcı yardımcısı Bruce Fein, bir ABD başkanının Kongre onayı olmadan savaşı "yeniden başlatabileceğini" söyledi. İran savaşının yasal boyutuna ilişkin konuşan Fein, 1973’te kabul edilen Savaş Yetkileri Yasası’nın Trump'ı 60 günle sınırladığını ancak metindeki boşluklar nedeniyle bu sürenin yeniden işletilebileceğini belirtti.

Al Jazeera’ya demeç veren Fein, 1973'te Savaş Yetkileri Yasası'nın kabul edildiği sırada hükümette görevli olduğunu ifade ederek, "Açık ve net olan bir yasanın ABD Anayasası'nı geçersiz kılamayacağı; yasa yalnızca Kongre'nin, fiilen saldırıya uğramadığımız sürece, barıştan savaşa geçişi yetkilendirmesine olanak tanıyor" dedi.

'KONGRE YETKİ VERMEZSE SAVAŞ SONA ERER'

Fein, Tahran yönetiminin ABD’ye saldırmadığını vurgulayarak olası bir savaşın "İran’a karşı işlenecek suç niteliğinde bir saldırganlık savaşı" olacağını kaydederek, "Savaş Yetkileri Yasası’na bakarsanız, hiçbir yerde başkanın 60 gün boyunca savaşa girebileceği yazmıyor. Eğer Kongre Trump'a yetki vermezse, savaş sona erer" diye konuştu.

YASADAKİ BOŞLUKLAR

Yasadaki hukuki boşluklara da dikkat çeken Fein, "Bir başkan her an '37 dakikadır bombalama yapmadık. Savaş bitti' diyebilir, bu durumda 60 günlük süre yeniden başlar. Karar metninde, saatin ne zaman başlayacağı ve ne zaman duracağı konusunda herhangi bir hüküm bulunmuyor" ifadelerini kullandı.