Air France i Airbus uznane za winne ws. katastrofy lotniczej z 2009 r.

W czwartek sąd apelacyjny w Paryżu uznał Air France i Airbusa winnymi nieumyślnego spowodowania śmierci w związku z katastrofą lotniczą, do której doszło na Atlantyku w 2009 roku. Zginęło 228 osób. W 2023 roku sąd pierwszej instancji wydał wyrok uniewinniający.

Blisko 17 lat temu, 1 czerwca 2009 roku, Airbus A330 linii lotniczych Air France o numerze lotu 447 wyleciał z Rio de Janeiro do Paryża. W czasie burzy nad Atlantykiem wpadł w silne turbulencje. Piloci stracili kontrolę nad maszyną, która spadła do oceanu z wysokości 11,6 kilometra.

Zginęli wszyscy obecni na pokładzie - 12 osób z załogi i 216 pasażerów. Wydobycie ciał trwało tygodniami. Niektóre ofiary katastrofy tkwiły we wraku, wciąż przypięte pasami bezpieczeństwa. Była to najtragiczniejsza katastrofa w historii francuskiego lotnictwa.

Wyrok skazujący po latach

Rodziny ofiar przez lata domagały się wyjaśnienia przyczyn katastrofy i wskazania winnych. Raport francuskiej agencji bezpieczeństwa lotniczego (BEA) wykazał, że przyczynami katastrofy były błąd pilota i niesprawność wskaźników prędkości. Według raportu załoga nieodpowiednio zareagowała na błędne wskazania ciśnieniowych czujników prędkości lotu (rurek Pitota) w następstwie ich oblodzenia.

Piloci - jak wskazywał raport - nie podjęli stosownych działań w odpowiedzi na ciągłe sygnały alarmowe, wskazujące na utratę przez samolot siły nośnej, co w ciągu czterech minut doprowadziło do jego zderzenia z wodą.

Sąd orzekł o winie

W czwartek sąd apelacyjny w Paryżu uznał, że Air France i Airbus są winne nieumyślnego spowodowania śmierci w związku z tą katastrofą. Jak pisze francuski dziennik "Le Monde", jest to "spektakularny zwrot akcji". Sąd skazał oba przedsiębiorstwa na grzywnę w wysokości 225 tysięcy euro (953 tysięcy zł). Jest to maksymalna kara, na jaką można było je skazać jako osoby prawne. Francuskie media zauważają, że jest ona "symboliczna", lecz może potencjalnie wpłynąć na reputację tych firm.

Obydwie firmy zaprzeczają zarzutom i zapowiadają apelację. Wcześniejszy wyrok, wydany przez sąd niższej instancji, uniewinniał je. Zarówno wtedy, jak i przed sądem apelacyjnym Airbus i Air France wskazywały na błędne decyzje popełniane przez pilotów i przekonywały, że decydujący był "czynnik ludzki".

Prokuratorzy argumentowali jednak przed sądem apelacyjnym, że personel nie był dostatecznie przeszkolony. Wskazywali na brak informacji na temat procedur, jakich należało przestrzegać w razie zamarznięcia i błędnego działania rurek Pitota. Przekonywali też, że załoga nie posiadała informacji o tym, jak wykryć taką sytuację.

Wyrok pierwszej instancji

W 2023 roku sąd pierwszej instancji ocenił, że Airbus i Air France nie ponoszą odpowiedzialności karnej, choć uznał ich odpowiedzialność cywilną. Podano, że doszło do "nieostrożności" i "zaniedbań", ale nie zdołano ustalić żadnego pewnego związku przyczynowego z katastrofą.

- W ciągu ostatnich 5022 dni ciężko pracowaliśmy, aby odnaleźć wrak, czekaliśmy, a gdy w końcu doszło do procesu, spodziewaliśmy się, że będzie sprawiedliwy. Tak się nie stało, jesteśmy zniesmaczeni - mówiła po ogłoszeniu wyroku Danielle Lamy, szefowa organizacji reprezentującej rodziny ofiar.

Proces przed sądem apelacyjnym, podczas którego sąd bada dowody całkowicie od nowa, trwał od września 2025 roku. Z 489 stron cywilnych występujących na procesie przed sądem pierwszej instancji do apelacji przyłączyło się 281.