Ba sai lầm tâm lý phổ biến của runner trước cuộc đua

Ba sai lầm tâm lý phổ biến của runner trước cuộc đua

Rơi vào bẫy "overthinking", đặt kỳ vọng quá mức và ngộ nhận về chấn thương là những sai lầm tâm lý dễ phá hỏng chiến thuật thi đấu của runner.

'Overthinking' trước ngày thi đấu

Trong 24 giờ trước cuộc đua, sự lo lắng gia tăng dễ khiến nhiều runner mới rơi vào cái bẫy "overthinking" về kế hoạch và chiến thuật thi đấu của bản thân. Họ liên tục thay đổi chiến thuật vào phút chót, từ việc tính toán lại tốc độ (pace), đảo lộn thời gian nạp gel năng lượng, cho đến thay đổi trang phục, giày chạy hoàn toàn mới chưa từng qua tập luyện.

Sự xáo trộn này có thể đẩy cơ thể vào trạng thái căng thẳng thụ động và tăng nhịp tim nghỉ ngơi. Việc không tin tưởng vào quá trình tập luyện dài hạn trước đó của bản thân không chỉ làm tiêu hao năng lượng tinh thần mà còn trực tiếp dẫn đến những quyết định sai lầm, phá hỏng chiến thuật khi bước vào đường đua thực tế.

Báo cáo từ Hiệp hội Tâm lý học Thể thao ứng dụng (AASP) chỉ ra rằng, việc liên tục xáo trộn kế hoạch sát giờ G có thể làm chỉ số lo âu của vận động viên tăng lên tới 40%. Các chuyên gia tâm lý học thể thao cho rằng điều này khiến hệ thần kinh trung ương không thể chuyển sang trạng thái tĩnh để phục hồi. Hệ quả là runner dễ bị hoảng loạn, mất kiểm soát khi đối mặt các sự cố nhỏ như thời tiết bất lợi hoặc gió ngược trên đường đua.

Để khắc phục sai lầm này, các nghiên cứu khoa học thể thao khuyến nghị runner cần tuân thủ tuyệt đối chiến thuật đã chuẩn bị trong các buổi tập để giữ tâm lý ổn định trước ngày thi đấu.

Kỳ vọng quá mức

Nhiều runner mới sau khi tích lũy đủ giáo án thường tự đặt ra cho bản thân những mục tiêu quá cứng nhắc, ví dụ như bắt buộc phải đạt sub2 bán marathon hoặc sub4 full marathon. Tâm lý bắt buộc phải hoàn thành mục tiêu bằng mọi giá có thể vô tình biến thành áp lực nặng nề lên tâm lý runner trong 24 giờ trước cuộc đua.

Nhà tâm lý học thể thao Megan Cannon khuyến nghị runner nên đặt các mục tiêu linh hoạt cho bản thân, gồm mục tiêu tối ưu, mục tiêu an toàn và mục tiêu tối thiểu phải hoàn thành để duy trì trạng thái tâm lý vững vàng, chủ động trước giờ thi đấu.

Ngộ nhận chấn thương trước giờ G

Vào ngày cuối cùng trước giải, khi cơ thể bước vào giai đoạn nghỉ ngơi hoàn toàn, hệ thần kinh của runner thường trở nên nhạy cảm hơn bình thường. Nhiều người bắt đầu xuất hiện cảm giác đau nhói ở cổ chân hoặc cơ đùi, dù thực tế không hề vận động mạnh.

Đây thực chất chỉ là phản ứng tự nhiên của não bộ trước một thử thách thể chất lớn, hay còn gọi là hội chứng Taper Madness (hội chứng lo âu cực đại trước giờ thi đấu). Tạp chí Khoa học Y học và Thể thao Anh quốc (BJSM) đã đăng tải nghiên cứu về hội chứng này, trong đó có tới 65% runner được ghi nhận các cơn đau "ảo" xuất hiện ngay sát ngày thi đấu, cùng các triệu chứng như chân nặng nề, người uể oải, nhịp tim nghỉ tăng nhẹ.

Sai lầm của nhiều runner trong giai đoạn này là liên tục dùng tay nắn bóp, dán cao xoa bóp hoặc chạy thử vài trăm met để cảm thấy bớt lo lắng hơn. Tuy nhiên, hành động này không chỉ không giúp giải tỏa lo âu mà còn có thể khiến runner cảm thấy mệt mỏi hơn, thậm chí có thể gây ra các chấn thương ngoài ý muốn nếu vô tình tập quá sức. Vì vậy, runner cần chấp nhận các biểu hiện này như tín hiệu sinh học bình thường và tin tưởng quá trình tập luyện tích lũy trước đó.