Bộ Y tế đề xuất BHYT thanh toán chi phí khám chữa bệnh tại nhà

Bộ Y tế đề xuất Bảo hiểm y tế (BHYT) thanh toán chi phí cho người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người mắc bệnh mạn tính hạn chế đi lại... được bác sĩ đến nhà khám, thực hiện hơn 200 dịch vụ kỹ thuật.

Nội dung trên được nêu trong dự thảo Thông tư quy định thanh toán BHYT đối với khám bệnh, chữa bệnh y học gia đình, khám chữa bệnh tại nhà và từ xa, đang được Bộ Y tế lấy ý kiến. Nếu ban hành, thông tư dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Như vậy, nếu được thông qua, đây là lần đầu tiên Việt Nam có cơ chế thanh toán BHYT tương đối đầy đủ đối với khám chữa bệnh tại nhà, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người cao tuổi, người bệnh mạn tính và các nhóm yếu thế, đồng thời giảm áp lực cho các cơ sở khám chữa bệnh.

Đến nay dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà chủ yếu do y tế tư nhân thực hiện (như dịch vụ bác sĩ gia đình) và mang tính tự phát thực hiện theo nhu cầu cá nhân, chi phí tự chi trả tùy điều kiện thực tế. Mới đây Sở Y tế TP HCM thử nghiệm đưa bác sĩ trạm y tế cơ sở đến tận nhà dân khám tầm soát miễn phí, hoạt động chưa mở rộng.

Theo dự thảo, danh mục dịch vụ kỹ thuật có thể thực hiện tại nhà gồm hơn 200 kỹ thuật, tùy theo phạm vi chuyên môn và điều kiện của từng cơ sở khám chữa bệnh. Ngoài khám lâm sàng, người bệnh có thể điện tim, siêu âm ổ bụng, siêu âm tim, siêu âm mạch máu, siêu âm tuyến giáp, chọc hút khí màng phổi, đặt nội khí quản... cùng nhiều kỹ thuật chẩn đoán khác ngay tại nhà. Các xét nghiệm như lấy máu, nước tiểu và các mẫu bệnh phẩm cũng có thể được thực hiện để phục vụ chẩn đoán, theo dõi điều trị.

Danh mục còn bao gồm nhiều kỹ thuật điều trị và chăm sóc thường chỉ có tại cơ sở y tế như tiêm, truyền dịch, chăm sóc vết thương, đặt sonde, đặt catheter, thở oxy, chăm sóc người bệnh đái tháo đường, xử trí dị vật đường thở, cấp cứu ngừng tuần hoàn, hồi sức chống sốc và đỡ đẻ thường... trong phạm vi chuyên môn được phép thực hiện.

Đáng chú ý, nhiều dịch vụ phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn cũng được đưa vào danh mục đề xuất BHYT chi trả. Người bệnh có thể được tập đi, tập thở, tập nuốt, phục hồi sau tai biến, phục hồi trí nhớ, điều trị Parkinson, đồng thời được tư vấn dinh dưỡng, đánh giá tình trạng dinh dưỡng và xây dựng chế độ ăn theo chỉ định của bác sĩ.

Dự thảo quy định việc khám chữa bệnh tại nhà áp dụng đối với 7 nhóm người không thể hoặc gặp nhiều khó khăn khi đến cơ sở y tế, gồm người khuyết tật nặng, người cao tuổi hạn chế khả năng đi lại, người mắc bệnh mạn tính hạn chế vận động, người bệnh cần chăm sóc giảm nhẹ giai đoạn cuối đời và một số trường hợp khác theo quy định.

Về thanh toán, Bộ Y tế đề xuất giá dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà được xây dựng trên cơ sở giá khám chữa bệnh hiện hành tại cơ sở y tế nhưng loại trừ các chi phí chỉ phát sinh khi người bệnh đến khám trực tiếp như điện, nước, nhân viên đón tiếp. Thay vào đó, giá dịch vụ sẽ bổ sung chi phí đi lại và nhân công do nhân viên y tế phải di chuyển, cung cấp dịch vụ tại nơi người bệnh sinh sống.

Theo cơ chế dự kiến, nếu giá khám chữa bệnh tại nhà không cao hơn giá dịch vụ tại cơ sở y tế, BHYT sẽ thanh toán toàn bộ theo mức giá đó. Trường hợp giá dịch vụ tại nhà cao hơn, BHYT thanh toán 50% phần chênh lệch giữa hai mức giá, người bệnh chi trả 50% phần chênh lệch còn lại theo mức hưởng BHYT.