FBI nhắm mục tiêu 'hệ sinh thái' lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia

Tội phạm lừa đảo trực tuyến là hiện thân rõ rệt của cái ác. Chúng không phân biệt nạn nhân theo quốc tịch hay đức tin, đánh cắp hàng tỷ USD, lợi dụng tiền mã hóa và buôn người", Phó giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Andrew Bailey ngày 10/6 nói trong cuộc họp báo trực tuyến với các phóng viên quốc tế.

Theo FBI, các trung tâm lừa đảo trực tuyến hiện là một trong những mối đe dọa lớn nhất tại châu Á, bên cạnh hoạt động sản xuất và buôn bán ma túy tổng hợp. Nhiều cơ sở được vận hành từ các khu phức hợp lừa đảo quy mô lớn ở Đông Nam Á và có liên hệ với các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia.

Ông Bailey cho hay các cuộc điều tra của FBI gần đây đã phát hiện những "mối liên hệ rõ ràng" giữa các mạng lưới tối phạm gốc Hoa với các ổ lừa đảo hoạt động tại Đông Nam Á và nhiều khu vực trên thế giới.

Khi được hỏi về chiến lược đối phó tội phạm lừa đảo trực tuyến xuyên biên giới, ông Bailey cho biết Mỹ muốn nhắm mục tiêu toàn bộ "hệ sinh thái" đang dung dưỡng mô hình tội phạm này và những kẻ cầm đầu đứng sau, thay vì chỉ tiến hành các chiến dịch triệt phá từng khu lừa đảo riêng lẻ.

"Chúng tôi ưu tiên điều tra những cá nhân và trung tâm lừa đảo lớn nhất, sử dụng thông tin tình báo để nhận diện mạng lưới ngầm đang dung dưỡng và hưởng lợi từ hoạt động lừa đảo toàn cầu", ông nói với VnExpress.

Ông thừa nhận việc triệt phá từng cơ sở lừa đảo riêng lẻ vẫn cần thiết, nhưng đó chỉ là một phần trong chiến lược lớn hơn nhằm thu thập chứng cứ để bóc gỡ các tổ chức tội phạm lớn hơn, trong đó có những đơn vị phát triển ứng dụng cho mục đích lừa đảo, cũng như những đường dây tuyển dụng theo hình thức "việc nhẹ lương cao", để rồi đẩy nạn nhân vào xiềng xích nợ nần.

Bộ Tư pháp Mỹ và FBI hồi tháng 10/2025 công bố cáo trạng đối với Chen Zhi, còn được gọi là Vincent, chủ tịch kiêm nhà sáng lập tập đoàn Prince Holding ở Campuchia, cáo buộc ông này điều hành các trại lao động cưỡng bức trên khắp quốc gia Đông Nam Á để tiến hành những vụ lừa đảo tiền điện tử.

Theo Bộ Tư pháp Mỹ, tập đoàn Prince Holding thực chất là bình phong cho "một trong các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia lớn nhất châu Á". Cơ quan này cũng tiến hành vụ tịch thu tài sản lớn nhất trong lịch sử khi thu giữ khoảng 127.271 Bitcoin của Chen Zhi, có tổng giá trị gần 15 tỷ USD theo tỷ giá hiện hành. Chen Zhi bị giới chức Campuchia bắt và bị dẫn độ về Trung Quốc hồi tháng 1.

Phó giám đốc FBI nhận định các tổ chức tội phạm đứng sau hoạt động lừa đảo toàn cầu đang nắm giữ nguồn lực tài chính, công nghệ và cơ sở hạ tầng khổng lồ, lợi dụng các lỗ hổng quản trị và những công nghệ mới nổi để mở rộng hoạt động ra quy mô toàn cầu, "như thể đã có một cuộc cách mạng công nghiệp về lừa đảo".

"Những tổ chức mafia của thế kỷ 20 có lẽ phải ghen tị với số tiền, nguồn lực, công nghệ và hạ tầng mà các tổ chức lừa đảo sở hữu. Đây là loại hình tội phạm có tổ chức với quy mô lớn chưa từng thấy trên thế giới", ông nói.

Bailey cho hay FBI sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật trong khu vực Đông Nam Á để truy vết dòng tiền, chia sẻ thông tin tình báo và nhắm tới các đầu mối quan trọng đứng sau mạng lưới lừa đảo xuyên quốc gia.

Một trong những cơ chế ứng phó tiêu biểu là mô hình Lực lượng Chống Trung tâm Lừa đảo (SCSF), được thành lập hồi tháng 11/2025 với đầu mối chủ lực tại Thái Lan và đang có nhiều đối tác khu vực.

Ông cho biết giới chức Thái Lan hồi tháng trước đã phối hợp với FBI bắt một nghi phạm bị truy nã với cáo buộc lừa đảo công dân Mỹ. Tuần trước, cảnh sát Thái Lan cũng bắt thêm 63 người bị cáo buộc tham gia vào các trung tâm lừa đảo.

Ông cho rằng với khả năng điều tra trên quy mô toàn hệ thống, FBI có thể nhận diện, làm suy yếu và cuối cùng là triệt phá các mạng lưới tội phạm thay vì chỉ xử lý những ổ nhóm riêng lẻ.

"Chúng tôi muốn xác định và nhắm tới những tổ chức tội phạm xuyên quốc gia hoạt động mạnh nhất, gây thiệt hại lớn nhất, bằng cách tập trung vào các tác nhân đe dọa chủ chốt và những mắt xích then chốt trong hệ sinh thái tội phạm", Bailey cho biết.

Theo Viện Hòa bình Mỹ, các băng nhóm lừa đảo ở Đông Nam Á chiếm đoạt hơn 43 tỷ USD từ các nạn nhân mỗi năm. Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm hồi tháng 4/2025 cảnh báo ngành công nghiệp lừa đảo trực tuyến đang lan rộng khắp thế giới, gồm cả Nam Mỹ, châu Phi, Trung Đông, châu Âu và một số đảo ở Thái Bình Dương.