Gündelikçi Kadınların Ücretleri Dünya Dürttü

Ev temizliği için gündeliğe gelen kadınların istediği ücretler artık dudak uçuklatıyor. Bayram gibi dönemleri fırsat gören gündelikçi kadınlar fiyatları da katladı. Geçen yıl 2-3 bin TL olan gündelik ücretleri bu yıl 5-6 bin TL seviyesine çıktı. Hatta inşaat sonrası 3+1 dairenin temizliği için 14 bin TL isteyen dahi var. Bu ücret aylık olarak hesaplandığında birçok sektördeki üst düzey yöneticilerin maaşlarıyla yarışıyor. Bir zamanlar en alt gelir grubunda görülen gündelikçilik bugün hem kazancı hem de kurallarıyla ekonominin en güçlü aktörlerinden biri haline aldı. Sektörde artık en küçük bir dairenin temizliği için başlangıç fiyatı 5 bin TL. Evin büyüklüğüne, işin zorluğuna ve detayına göre ücretler katlanıyor. Bu ücret üzerinden herhangi bir pazarlık yapılmıyor, yapılmak istendiğinde ise yüksek talep öne sürülerek iş kabul edilmiyor. Ancak bu rakamlar da sabit değil. Aynı büyüklükte iki ev için çok farklı fiyatlar istenebiliyor. Çünkü ortada kabul edilmiş bir alt ya da üst sınır yok. Her yeni iş, fiyatın yeniden yazıldığı bir açık artırmaya dönüşüyor. Fiyat artışı tek başına değil, şartlarla birlikte geliyor. Artık birçok temizlik çalışanı, sıradan temizlik malzemelerini kabul etmiyor. Belirli markalarda, belirli içeriklerde özel deterjanlar talep ediliyor. Ev sahibi bu ürünleri temin etmediğinde ise işin kalitesinin düşürüldüğü, hatta işin yarım bırakıldığı gibi durumlar yaşanıyor. Öte yandan çalışma saatlerini de gündelikçiler belirliyor. Eskiden temizliği bitirip evden öyle ayrılan gündelikçiler artık çalışma saati belirleyip 'Saatim doldu' diyerek işi yarım bırakabiliyor. Yüksek gelirlerin büyük bölümü kayıt dışında kalıyor. Gündelik temizlik işine gidenlerin önemli bir kısmı vergi ödemiyor, fatura kesmiyor ve herhangi bir resmi kayıt altında çalışmıyor. Bu da aynı kazancı elde eden iki kişi arasında büyük bir fark yaratıyor. Bordrolu çalışan gelirinin önemli bir kısmını vergi olarak öderken, gündelik çalışan kazancını kesintisiz şekilde elde ediyor. Yıllardır mavi yaka beyaz yaka arasında süregelen gelir dengesi de hızla değişiyor. Eğitim, diploma ve unvanın yerini giderek daha fazla piyasa gücü alıyor. Yani orta sınıf olarak görülen beyaz yakalı çalışan alt sınıfa düşerken mavi yakalı da geliriyle sınıf atlıyor. Gelinen noktada eve gündelik için kadın çağırmak artık lüks kategorisine girerken, düzenli hizmet alabilen kesim ise daralıyor. Temizlik hizmeti Türkiye'de bir statü göstergesi haline geliyor. Gündelikçi kadınların talep ettiği ücretler ne enflasyonla açıklanıyor ne de maliyetlerle… Peki, fiyatlar neye göre belirleniyor? Sektörde fiyatlar artık bireysel değil Whatsapp gruplarında belirleniyor. Bu gruplarda birbirlerine iş yönlendiren kadınlar aynı zamanda ücretleri de burada konuşuyor. 'Ben bu eve şu fiyata gittim' mesajları, kısa sürede yeni taban fiyatlara dönüşüyor. Birinin aldığı ücret, diğerinin başlangıç noktası oluyor. Yani sistemde ne resmi bir tarife var ne de piyasa dengesi... Fiyat gruptaki dedikodunun hızına göre yükseliyor. Tabi bir de iş yönlendirmenin komisyonu oluyor. Yani örneğin bir ev için 6 bin TL ücret isteniyorsa bunu 1.000 TL'si işi yönlendiren kişiye komisyon olarak ödeniyor.