IBAN Mağdurlarına Yargı Paketinde Ceza İndirimi ve Miras Satışlarında Öncelik Düzenlemesi

TBMM Adalet Komisyonu, 12'nci Yargı Paketi'nde kamuoyunda "IBAN mağduru" olarak bilinen, banka hesabı, IBAN, kredi kartı ve ödeme sistemlerine ilişkin bilgilerini "iş bulma, maddi çıkar ya da arkadaşlık ilişkileri" gibi nedenlerle başkasına kullandıranlarla ilgili önemli bir düzenleme yaptı. Buna göre yalnızca IBAN ve hesap bilgilerini paylaşanlara verilecek ceza yarı oranında indirilecek. TBMM Adalet Komisyonu, yargının hızlandırılması için hazırlanan 12'nci Yargı Paketini kabul etti. AK Parti'nin önergesiyle pakete binlerce IBAN mağdurunun beklediği düzenleme eklendi.

CEZA DÜŞÜRÜLECEK

Türk Ceza Kanunu'nun nitelikli dolandırıcılığı düzenleyen 158'inci maddesine bir fıkra eklendi. Buna göre, dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait banka, kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiili ile sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek. Şu anda bu suç için 3 ila 10 yıl arasında hapis cezası öngörülüyor. Örneğin bu madde kapsamında 8 yıl ceza alan kişi IBAN mağduru sayılırsa ceza 4 yıla inmiş olacak.

MEVCUT DAVALAR NE OLACAK?

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki davalar için bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verecek. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nda bulunan dosyalar ise gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine iletilecek. Ayrıca IBAN mağdurları için 'etkin pişmanlık' mekanizması oluşturulacak. Suçtan elde edilen haksız menfaatin iade edilmesi, mağdurun zararının giderilmesi, soruşturma veya kovuşturmaya katkı sağlanması halinde fail hakkında etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilecek ve cezada indirim yapılacak. TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, IBAN mağdurlarının daha çok gençlerden oluştuğuna dikkat çekerek, 'Düzenleme yalnızca, suça katkısı, banka hesabını veya hesabın kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçları vermekle sınırlı kalan kişiler bakımından daha ölçülü bir değerlendirme yapılmasını amaçlamaktadır" dedi.

MAĞDUR OLDUĞUNU SÖYLEYEN HANGİ BELGELERİ HAZIRLAMALI?

IBAN mağduru olduğunu ileri süren kişinin sadece "hesabım kullanıldı" demesi yeterli değil. Dosyada banka hesabının nasıl kullanıldığı, kişinin para üzerindeki rolü ve dolandırıcılık kastı bulunup bulunmadığı somut belgelerle ortaya konulmalı. Hazırlanması gereken başlıca belge ve veriler şunlar:

Banka hesap hareketlerinin tam dökümü.

Para giriş ve çıkış saatlerini gösteren kayıtlar.

Para çekme veya transfer talimatlarına ilişkin belgeler.

Sosyal medya, mesajlaşma veya iş ilanı yazışmaları.

Hesap ele geçirme iddiası varsa şifre değişikliği, cihaz, IP veya banka bildirim kayıtları.

Şikâyet, ihbar veya banka müşteri hizmetleri başvuruları.

Kolluk ve savcılık ifadelerindeki anlatım tutarlılığı.

Gelen paradan kişisel menfaat elde edilmediğini destekleyen kayıtlar.

KİMLER IBAN MAĞDURU OLABİLİR?

UYGULAMADA bu ifade, banka hesabı veya IBAN bilgileri dolandırıcılıkta kullanılan kişileri anlatmak için tercih kullanılıyor. Bir kişi gerçekten hesabı ele geçirildiği veya aldatıldığı için mağdur olabilir. Başka bir kişi ise hesabını para karşılığı üçüncü kişilere vermiş, gelen parayı çekmiş veya aktarmış olabilir. Bu nedenle IBAN mağdurlarıyla ilgili dosyalarda ilk ayrım, "Hesap bilgisi rıza dışında mı kullanıldı, yoksa kişi hesabını bilerek ve haksız menfaat beklentisiyle mi başkasına açtı." Mağduriyet için olması gerekenler:

Hesap giriş bilgilerinin rıza dışında ele geçirilmesi.

Kişinin sosyal medya, iş ilanı veya sahte işlem vaadiyle kandırılması.

Gelen para üzerinde tasarruf edilmemesi.

Paranın kime ve hangi talimatla aktarıldığının açıklanabilmesi.

Haksız menfaat elde edilmediğini destekleyen banka kayıtları.

Hesabın kullanıldığının öğrenilmesinden sonra hızlı şikâyet veya banka bildirimi yapılması.

MİRAS SATIŞLARINDA ÖNCELİK MİRASÇILARIN

DÜZENLEMEYLE miras kalan ev, arsa ve tarla satışlarında önemli bir değişikliğe gidildi. Buna göre, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilen ve sadece mirasçıların malik olduğu taşınmazlarda ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında yapılacak. Miras kalan taşınmazların aile içinde kalmasına yönelik bir düzenleme pakette yer aldı. Buna göre maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar bakımından ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde öncelik mirasçılarda olacak. Bunun için ilk açık artırmaya sadece mirasçılar katılabilecek. Mevcut sistemde yapılan açık artırmaya başkaları da katılıyor; aileden kalan miras üçüncü kişilere ve değerinin altında satılabiliyordu.