Mỏi mắt: Nguyên nhân và cách xử lý

Mỏi mắt là tình trạng phổ biến, thường xảy ra sau khi sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài, thức khuya, đọc sách trong điều kiện thiếu sáng hoặc làm việc liên tục trong môi trường điều hòa. ThS.BS Lê Thanh Huyền, Đơn vị Mắt Công nghệ cao, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết đây là tình trạng hệ thống điều tiết thị giác phải hoạt động quá mức. Nhiều trường hợp chỉ là mỏi điều tiết tạm thời, song cũng có thể liên quan đến các bệnh lý mắt hoặc sức khỏe khác.

Tật khúc xạ

Cận thị, viễn thị hoặc loạn thị là nguyên nhân thường gặp gây mỏi mắt kéo dài. Nếu người mắc tật khúc xạ nhưng không được chỉnh kính phù hợp, cơ điều tiết phải liên tục hoạt động giúp hình ảnh rõ nét hơn. Điều này khiến mắt nhanh mệt, đau đầu và giảm khả năng tập trung.

Người mắc tật khúc xạ thường nhìn mờ, nhức mắt, đau đầu hoặc khó tập trung khi học tập, làm việc. Ngay cả người đã đeo kính nhưng độ kính không còn phù hợp cũng có thể gặp tình trạng này.

Ở người trên 40 tuổi, lão thị khiến khả năng điều tiết giảm dần, mắt phải làm việc nhiều hơn khi đọc sách, dùng điện thoại hoặc nhìn gần, do đó gây nhức mỏi mắt.

Khô mắt

Khô mắt có thể do thói quen sử dụng thiết bị điện tử nhiều giờ liên tục, làm việc trong môi trường điều hòa hoặc thức khuya. Khi nhìn màn hình, tần suất chớp mắt giảm khiến nước mắt bốc hơi nhanh hơn, bề mặt giác mạc không được bôi trơn đầy đủ.

Người bệnh thường có cảm giác cộm rát, châm chích, nóng mắt, đỏ mắt nhẹ hoặc nhìn mờ thoáng qua. Nhiều người chảy nước mắt liên tục do phản xạ kích thích khi bề mặt mắt bị khô. Nếu không điều trị, khô mắt kéo dài có thể gây viêm kết giác mạc, ảnh hưởng chất lượng thị lực.

Bác sĩ Huyền lưu ý không nên lạm dụng các loại thuốc co mạch hoặc thuốc chứa corticoid vì có thể làm tổn thương bề mặt nhãn cầu, tăng nguy cơ mắc bệnh glôcôm (cườm nước) và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Glôcôm

Mỏi mắt kèm đau nhức đầu, nhìn mờ, nhìn thấy quầng sáng quanh bóng đèn có thể liên quan đến glôcôm. Đây là bệnh lý nguy hiểm do tăng áp lực trong mắt gây tổn thương thần kinh thị giác, có nguy cơ mất thị lực không hồi phục nếu phát hiện muộn.

Ở giai đoạn đầu, glôcôm góc mở thường tiến triển âm thầm, chỉ gây cảm giác tức nặng mắt hoặc giảm thị lực nhẹ nên dễ bị bỏ qua. Trong khi đó, glôcôm cấp có thể khiến người bệnh đau nhức mắt dữ dội, đỏ mắt, buồn nôn và giảm thị lực nhanh, cần cấp cứu ngay.

Người trên 40 tuổi, có tiền sử gia đình mắc glôcôm, cận thị nặng, đái tháo đường hoặc tăng huyết áp nên khám mắt định kỳ để tầm soát bệnh.

Viêm kết mạc, viêm bờ mi

Viêm nhiễm kéo dài ở mắt cũng có thể gây cảm giác mỏi mắt, nặng mắt. Viêm kết mạc thường đi kèm đỏ mắt, chảy ghèn, ngứa hoặc cộm mắt. Trong khi đó, viêm bờ mi khiến vùng mí mắt đỏ, đóng vảy ở chân lông mi, dễ tái phát và gây khó chịu kéo dài.

Bệnh lý khác

Mỏi mắt kéo dài đôi khi không xuất phát từ mắt mà liên quan đến các bệnh lý như đau nửa đầu, rối loạn tiền đình, bệnh tuyến giáp, đái tháo đường hoặc tăng huyết áp. Người bệnh có thể kèm đau đầu, chóng mặt, nhìn mờ hoặc khó tập trung. Viêm xoang, dị ứng thời tiết và môi trường nhiều khói bụi, hóa chất cũng dễ gây kích ứng mắt, dẫn đến nhức mỏi kéo dài.

Bác sĩ Huyền khuyến cáo mọi người nên đi khám nếu mỏi mắt kéo dài trên 1-2 tuần, tái diễn thường xuyên hoặc kèm các dấu hiệu như nhìn mờ, đau nhức mắt, đỏ mắt, chảy ghèn, nhức đầu, nhìn đôi hay giảm thị lực. Kiểm tra mắt sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân gây mỏi mắt, từ đó điều trị kịp thời và phòng ngừa nguy cơ suy giảm thị lực.

Trịnh Mai